Công nghệ - "Trục tọa độ" để bảo hiểm nhân thọ tái cấu trúc toàn diện

Bức tranh doanh thu và thị phần của thị trường bảo hiểm nhân thọ đang thay đổi sau khi bước vào chu kỳ tái cấu trúc

Trật tự mới đang dần định hình

Thị trường bảo hiểm nhân thọ đang bước vào chu kỳ tái cấu trúc mạnh mẽ, thể hiện rõ qua bức tranh doanh thu và thị phần. Báo cáo của Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) cho thấy, tổng doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường năm 2025 ước đạt 237.211 tỷ đồng, tăng 3,96% cùng kỳ năm 2024.

Trong đó, khối bảo hiểm nhân thọ đạt khoảng 148.786 tỷ đồng, chiếm 62,7% tổng doanh thu toàn ngành và phát đi tín hiệu phục hồi khi ghi nhận mức tăng nhẹ trở lại sau giai đoạn trầm lắng. So sánh với năm gốc 2022 - thời điểm thị trường chưa chịu biến động, có thể thấy một trật tự mới đang dần định hình, mở ra giai đoạn phát triển cân bằng, chọn lọc và lành mạnh hơn cho toàn ngành.

Đáng chú ý, công nghệ và hành trình chuyển đổi số đã tạo nên nhiều dấu ấn cho các doanh nghiệp bảo hiểm. Theo đó, Bảo Việt Nhân thọ nổi bật nhất khi chiếm 21,7% thị phần, tăng thêm 5,1 điểm phần trăm so với năm 2024 và tăng mạnh nhất thị trường 11,31 điểm phần trăm so với năm 2022, đưa doanh nghiệp này dẫn đầu thị phần toàn ngành. Trước đó, doanh nghiệp này đã tích hợp công nghệ vào các hoạt động vận hành như quản lý hợp đồng, chăm sóc khách hàng, đào tạo nội bộ. Các sáng kiến nổi bật có thể kể đến như: triển khai công nghệ định danh điện tử eKYC; nâng cấp ứng dụng MyBVLife; đẩy mạnh số hóa văn phòng khu vực, giúp chuẩn hóa dịch vụ, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và nâng cao trải nghiệm dịch vụ của khách hàng.

Dù đang chịu áp lực cạnh tranh rõ rệt trong giai đoạn thị trường phục hồi chậm và chọn lọc hơn song Dai-ichi Life giữ vị trí thứ 2 về thị phần. Đáng chú ý, mới đây, bảo hiểm Dai-ichi Việt Nam mới đây đã cho ra mắt tính năng định danh điện tử (eKYC) nhằm tăng cường bảo mật và tạo thuận tiện trong giao dịch cho khách hàng trên Dai-ichi Connect. Đến nay, ứng dụng Dai-ichi Connect hiện được hơn 1,4 triệu khách hàng sử dụng; hơn 60% hồ sơ được thẩm định và phát hành hợp đồng theo quy trình tự động; 82% giao dịch đóng phí được thực hiện qua kênh thanh toán trực tuyến.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng AI/OCR trong giải quyết quyền lợi bảo hiểm trực tuyến giúp tỷ lệ tiếp nhận hồ sơ trực tuyến tăng cao, rút ngắn thời gian xử lý và gia tăng sự hài lòng của khách hàng. Tại bảo hiểm của AIA – doanh nghiệp bảo hiểm vừa vươn lên vị trí thứ 3 về thị phần đã áp dụng hệ thống nộp hồ sơ trực tuyến trên ứng dụng AIA+, với sự trợ giúp của công nghệ OCR - công nghệ bóc tách thông tin trên hồ sơ, chứng từ của khách hàng, sau đó điền vào hệ thống, giúp khách hàng không cần thao tác bằng tay, tránh sai sót. Hiện AIA có khoảng trên 40% hồ sơ được chi trả tự động, 20% là bán tự động, còn lại là cần sự tham gia của nhân sự bộ phận thẩm định, bồi thường, ông Lê Văn Nam, Trưởng phòng cấp cao, phòng giải quyết quyền lợi bảo hiểm của AIA Việt Nam cho biết.

Dùng công nghệ để tạo dấu ấn và niềm tin

Ông Nguyễn Xuân Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam nhấn mạnh, chuyển đổi số đang tái định hình toàn bộ mô hình hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, từ khâu thiết kế sản phẩm đến phương thức tiếp cận thị trường. Đồng thời, việc đầu tư công nghệ cũng cho thấy quyết tâm của ngành trong việc đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao từ phía khách hàng.

Quá trình này sẽ là bước đệm vững chắc để doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ vững vàng hơn trong xu hướng tái cấu trúc mạnh mẽ của năm 2026.

Theo ông Lê Bá Chí Nhân - chuyên gia kinh tế, động lực phục hồi của thị trường bảo hiểm cùng triển vọng tăng trưởng thực chất năm 2026 đang dần hình thành theo hướng tích cực và bền vững hơn. Nhất là khi các quy định mới của Bộ Tài chính như Nghị định 46/2023/NĐ-CP bổ sung quy định mới cho bảo hiểm liên kết đầu tư, loại bỏ lạm dụng tình trạng bán kèm và đưa trọng tâm trở lại giá trị bảo vệ thực chất cho người tham gia. Cùng với đó là xu hướng già hóa dân số diễn ra nhanh tại Việt Nam, đặc biệt với thế hệ “bánh mì kẹp” (thế hệ vừa phải nuôi bố mẹ, vừa phải nuôi con cái) chịu áp lực kép về tài chính - xã hội, đang làm gia tăng nhu cầu bảo vệ tài chính dài hạn và lập kế hoạch an sinh.

Cùng chung nhận định này, đại diện Bảo hiểm nhân thọ MB Life khẳng định, nếu 2025 là năm thanh lọc thị trường, tập trung xử lý các tồn đọng pháp lý và chuyển đổi sản phẩm, có thể khiến doanh thu khai thác mới tăng trưởng chậm lại ở một số phân khúc, thì năm 2026 được dự báo là năm bùng nổ trở lại, với mục tiêu tăng trưởng hai chữ số nhờ sự phục hồi mạnh mẽ của kinh tế vĩ mô và nền tảng thị trường đã được củng cố về mặt pháp lý và niềm tin.

Theo các chuyên gia, ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng tư vấn đang được xem là yếu tố then chốt để khôi phục và củng cố niềm tin của khách hàng. Thay vì chạy theo doanh số thuần túy, các doanh nghiệp cần ưu tiên tích hợp AI và dữ liệu lớn để minh bạch hóa quyền lợi cho khách hàng. Ví dụ với "Thế hệ bánh mì kẹp" là nhóm khách hàng rất bận rộn, họ cần các giải pháp bảo hiểm "tự phục vụ" (self-service) trên app, các gói bảo hiểm gia đình tích hợp nhiều quyền lợi trên một hợp đồng để tối ưu hóa chi phí… Khi quy trình tư vấn được số hóa một cách khách quan, công nghệ không chỉ đóng vai trò là công cụ hỗ trợ bán hàng mà còn là "người giám sát" mẫn cán, giúp loại bỏ các sai lệch thông tin và vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Đây chính là yếu tố then chốt để các doanh nghiệp bảo hiểm khôi phục niềm tin, xác lập một nền tảng tăng trưởng bền vững dựa trên sự thấu hiểu và tính cam kết cao nhất với khách hàng.