Ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành cùng DNNVV

Tiếp cận vốn cần đi cùng năng lực hấp thụ vốn

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn khẳng định, Hội nghị thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa NHNN, các Bộ, ngành và Hiệp hội DNNVV Việt Nam trong việc lắng nghe ý kiến, triển khai các giải pháp hỗ trợ phát triển DNNVV nói chung và tháo gỡ khó khăn trong tiếp cận tín dụng nói riêng.

Các ý kiến phát biểu đã thể hiện sự đồng hành, tinh thần trách nhiệm, sự sẻ chia giữa Ngân hàng với cộng đồng doanh nghiệp, DNNVV. Đồng thời cũng cho thấy sự ủng hộ của Hiệp hội DNNVV Việt Nam, Hiệp hội DNNVV các địa phương, các Hiệp hội ngành nghề đối với hoạt động của ngành ngân hàng.

Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn phát biểu kết luận Hội nghị

Về phía các cơ quan quản lý nhà nước, thời gian qua đã hoàn thiện thể chế chính sách, triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ DNNVV, mở rộng tiếp cận tài chính, tín dụng; tháo gỡ các khó khăn về đất đai, mặt bằng sản xuất, thị trường, thông tin, tư vấn, đào tạo và hỗ trợ pháp lý. Đặc biệt, các cơ quan quản lý nhà nước đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế chính sách theo hướng tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận các nguồn lực, đa dạng hóa phương thức tiếp cận tín dụng và nâng cao khả năng hấp thụ vốn, qua đó tạo môi trường thuận lợi để DNNVV phát triển.

Đối với Hiệp hội DNNVV Việt Nam và Hiệp hội DNNVV tại các địa phương đã tích cực phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý và các tổ chức tín dụng, hỗ trợ doanh nghiệp nắm bắt thông tin về chính sách, chương trình và sản phẩm tín dụng, đồng thời phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tiếp cận vốn.

Đặc biệt, Hiệp hội đồng tình với quan điểm hỗ trợ doanh nghiệp không phải theo cơ chế xin - cho vốn mà bảo đảm mức lãi suất phù hợp với thị trường. Về nguồn vốn đến đúng thời điểm, đúng kỳ hạn, không hạ chuẩn tín dụng nhưng cần phù hợp với thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, đẩy mạnh cho vay dựa trên dòng tiền, theo chuỗi giá trị và đơn giản hóa thủ tục.

Về phía các TCTD - nơi trực tiếp cung ứng vốn đã nỗ lực đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng để có thể đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu vốn cho DNNVV. Bản thân các doanh nghiệp cũng dần chủ động nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin tài chính, hoàn thiện phương án sản xuất, kinh doanh để nâng cao khả năng hấp thụ, sử dụng hiệu quả nguồn vốn. "Đây là những bước đi rất quan trọng tạo điều kiện để tổ chức tín dụng đánh giá và đáp ứng nhu cầu vốn phù hợp cho doanh nghiệp", Thống đốc nhấn mạnh.

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng đã chỉ ra nhiều khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển. Trong đó, các ý kiến tập trung vào việc duy trì ổn định mặt bằng lãi suất cho vay, hướng tới giảm lãi suất và chi phí vốn ở mức phù hợp; tăng cường tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua hạn mức tín dụng, các chương trình, sản phẩm và gói tín dụng phục vụ đổi mới máy móc, thiết bị, công nghệ, sản xuất xanh, xuất nhập khẩu và các nhu cầu sản xuất, kinh doanh khác.

Toàn cảnh Hội nghị

Một nhóm giải pháp quan trọng khác là tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành và đẩy mạnh cho vay dựa trên dữ liệu, dòng tiền và chuỗi cung ứng, qua đó từng bước giảm phụ thuộc vào tài sản bảo đảm truyền thống. Theo đó, cần tiếp tục số hóa hồ sơ, dữ liệu doanh nghiệp; kết nối thông tin về thuế, hóa đơn điện tử, đất đai, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm xã hội và hệ thống thông tin tín dụng ngân hàng, giúp rút ngắn thời gian thẩm định và tạo điều kiện mở rộng tín dụng trên cơ sở đánh giá thực chất dòng tiền của doanh nghiệp.

Bên cạnh các giải pháp về vốn, cần hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực quản trị, quản trị số, kế toán và chất lượng nguồn nhân lực; đồng thời tháo gỡ các khó khăn liên quan đến giải phóng mặt bằng, đất đai, thủ tục đầu tư, xây dựng, kết nối thị trường và các điều kiện phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo Thống đốc, hoạt động cấp tín dụng luôn gắn với rủi ro. Vì vậy, các tổ chức tín dụng phải thực hiện đúng các điều kiện, quy trình cho vay, đánh giá đầy đủ năng lực của khách hàng, bảo đảm tính minh bạch. "Rủi ro phát sinh trong hoạt động ngân hàng là yếu tố đã được pháp luật tính đến, thể hiện qua các quy định về trích lập dự phòng rủi ro. Do đó, các tổ chức tín dụng cần chủ động quyết định và chịu trách nhiệm đối với hoạt động cấp tín dụng trên cơ sở tuân thủ pháp luật, kiểm soát rủi ro và đánh giá đúng khả năng trả nợ của khách hàng", Thống đốc lưu ý.

Thống đốc cho rằng, các ý kiến tại Hội nghị đã phản ánh khá đầy đủ, thực chất những khó khăn, vướng mắc và nhu cầu của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động và tiếp cận các nguồn lực, đặc biệt là vốn tín dụng; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm cải thiện khả năng tiếp cận vốn, hỗ trợ DNNVV phát triển trong thời gian tới. “Cần nhìn nhận rằng ngân hàng cũng là một loại hình doanh nghiệp, nhưng có tính chất đặc thù là huy động vốn trong nền kinh tế để cho vay. Vì vậy, bên cạnh yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, các ngân hàng phải bảo đảm khả năng thu hồi nợ để hoàn trả tiền cho người gửi tiền. Đây là yêu cầu rất quan trọng đối với hoạt động tín dụng”, Thống đốc nhấn mạnh.

Ở chiều ngược lại, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ phụ thuộc vào điều kiện tín dụng của ngân hàng mà còn chịu tác động của nhiều yếu tố khác như môi trường kinh tế vĩ mô trong nước và quốc tế, yêu cầu quản trị rủi ro của tổ chức tín dụng cũng như những hạn chế nội tại của doanh nghiệp.

Đặc biệt, sức chống chịu của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn hạn chế. Số liệu thống kê cho thấy, năm 2025 có hơn 114.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động và khoảng 35.900 doanh nghiệp giải thể; trong 8 tháng đầu năm 2026, khoảng 88.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động và 40.800 doanh nghiệp giải thể.

“Trong bối cảnh đó, nếu việc cấp tín dụng không gắn với đánh giá đầy đủ năng lực và khả năng trả nợ của doanh nghiệp thì nguy cơ phát sinh nợ xấu đối với ngành Ngân hàng là vấn đề phải tính tới. Hỗ trợ doanh nghiệp là yêu cầu và trách nhiệm của ngành Ngân hàng, nhưng lựa chọn doanh nghiệp nào để cho vay, hỗ trợ như thế nào để vừa đáp ứng nhu cầu vốn, vừa bảo đảm khả năng thu hồi vốn vẫn là bài toán cần đặt ra đối với các tổ chức tín dụng”, Thống đốc lưu ý thêm.

Ngân hàng chủ động tìm đến doanh nghiệp

Thống đốc đề nghị ngay sau Hội nghị, các đơn vị thuộc NHNN thực hiện tổng hợp kiến nghị, trong đó cần phân loại rõ từng nhóm vấn đề, xác định vấn đề nào thuộc thẩm quyền của NHNN để xử lý, vấn đề nào cần phối hợp với Bộ, ngành khác để kiến nghị cấp có thẩm quyền.

Đối với các tổ chức tín dụng, Thống đốc yêu cầu chủ động rà soát lại chính quy trình, sản phẩm và cách thức tiếp cận khách hàng của mình; những vấn đề có thể cải thiện ngay thì cần thực hiện ngay, nhất là về thủ tục, thời gian xử lý và khả năng tiếp cận thông tin của doanh nghiệp.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả triển khai các chính sách tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNNVV tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn vốn ngân hàng, ngành Ngân hàng tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp.

Cụ thể, về phía NHNN, tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và ổn định mặt bằng lãi suất cho vay góp phần tạo lập môi trường kinh doanh ổn định cho người dân, doanh nghiệp. Nghiên cứu, rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách tín dụng ngân hàng, tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn cho DNNVV tiếp cận vốn; triển khai thực hiện có hiệu quả hoạt động tín dụng, các chương trình tín dụng của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đối với đối tượng ưu tiên, tín dụng chính sách trong đó có đối tượng thụ hưởng là DNNVV.

Chủ động nghiên cứu xây dựng đề án thí điểm phân tích dữ liệu dòng tiền phục vụ hoạt động thông tin tín dụng dựa trên đánh giá tính khả thi về khả năng kết nối, khai thác nguồn dữ liệu hợp pháp để đề xuất khuôn khổ pháp lý phù hợp nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn đối với DNNVV. NHNN khu vực tiếp tục làm vai trò đầu mối trên địa bàn để kết nối doanh nghiệp với ngân hàng địa phương, khơi thông vốn cho DNNVV tại địa phương.

Đối với các TCTD, Thống đốc đề nghị các ngân hàng thực sự chuyển mạnh từ tư duy “doanh nghiệp tìm đến ngân hàng” sang “ngân hàng chủ động tìm đến doanh nghiệp”. Các TCTD cần chủ động nắm bắt nhu cầu vốn, đồng hành cùng doanh nghiệp; tiếp tục cải tiến quy trình, thủ tục cho vay, rút ngắn thời gian xét duyệt trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật.

Đối với khách hàng là DNNVV, các TCTD cần nghiên cứu phương thức đánh giá tín dụng dựa nhiều hơn trên phương án sản xuất, kinh doanh, dòng tiền, lịch sử tín dụng, năng lực quản trị và dữ liệu của doanh nghiệp, phù hợp với khả năng kiểm soát rủi ro của từng tổ chức tín dụng và quy định của pháp luật. Đồng thời, phối hợp với các Bộ liên quan, chủ động xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu khách hàng DNNVV, tăng cường khai thác, kết nối và chia sẻ dữ liệu theo quy định, phục vụ công tác đánh giá, thẩm định và giám sát khoản vay, từng bước giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm, tăng cường đánh giá dựa trên dòng tiền và chuỗi giá trị.

Nghiên cứu, phát triển và đa dạng hóa sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù DNNVV và từng ngành, lĩnh vực. Bên cạnh tín dụng truyền thống, các tổ chức tín dụng cần tiếp tục phát triển các hình thức tài trợ phù hợp như bảo lãnh, bao thanh toán, cho thuê tài chính, tài trợ chuỗi cung ứng và các sản phẩm tài chính số, qua đó mở rộng các kênh tiếp cận vốn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu vốn đa dạng của DNNVV.

Bên cạnh đó, triển khai hiệu quả, kịp thời chương trình, chính sách tín dụng theo chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của NHNN; Tích cực triển khai Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các TCTD phải công khai rõ đối tượng, điều kiện, quy trình để doanh nghiệp có thể dễ dàng tìm hiểu và tiếp cận, đảm bảo chính sách của ngân hàng là thực chất, đến được DNNVV. Đồng thời, chủ động tham gia Chương trình kết nối Ngân hàng – Doanh nghiệp trên địa bàn và làm việc trực tiếp với khách hàng vay vốn để tháo gỡ khó khăn trong quan hệ tín dụng, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng phù hợp với quy định pháp luật.

Ngoài ra, đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức quốc tế để tăng cường các nguồn vốn ưu đãi với lãi suất thấp giúp giảm chi phí vay vốn cho DNNVV. Thông qua các nguồn vốn ưu đãi, tận dụng các công cụ hỗ trợ kỹ thuật của các tổ chức này giúp các doanh nghiệp tiếp cận học hỏi trình độ quản lý, trình độ công nghệ hiện đại.

Thống đốc khẳng định, về phía ngành Ngân hàng luôn sẵn sàng nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tuy nhiên, chính sách hỗ trợ tiếp cận tín dụng cần phải đặt trong tổng thể các chính sách khác như phát triển các thị trường tài chính khác, nâng cao năng lực, kết nối thị trường, tháo gỡ các khó khăn trong lĩnh vực thuế, đất đai, thủ tục đầu tư, xây dựng... để hỗ trợ thuận lợi hơn cho DNNVV, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.

Do đó, Thống đốc đề nghị các Bộ, ngành sớm đề xuất hoàn thiện, sửa đổi, bổ sung các cơ chế chính sách hỗ trợ DNNVV thuộc lĩnh vực quản lý của mình, nhằm tạo điều kiện hơn nữa để chính sách hỗ trợ DNNVV được triển khai đồng bộ, có hiệu quả.

Các Hiệp hội ngành nghề tiếp tục nâng cao vai trò, tầm ảnh hưởng của mình để làm cầu nối cho các DNNVV tiếp cận với các TCTD; đầu mối trong việc hỗ trợ cho các DNNVV về thông tin thị trường, các hoạt động xúc tiến thương mại, triển lãm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho các doanh nghiệp thành viên.

Về phía các doanh nghiệp cũng cần chủ động nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa thông tin tài chính, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh khả thi, quản lý tốt dòng tiền và chủ động cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin cho tổ chức tín dụng. Đây không chỉ là điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn ngân hàng mà còn là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh đất nước đang quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số, DNNVV sẽ tiếp tục là một lực lượng quan trọng của nền kinh tế. Ngành Ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện về vốn, sản phẩm, dịch vụ ngân hàng phù hợp trong phạm vi khả năng và quy định pháp luật.

Thống đốc tin tưởng sự phối hợp giữa NHNN, các tổ chức tín dụng, Hiệp hội DNNVV, các Hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp, các Bộ, ngành sẽ thực chất hơn, để từng khó khăn cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là DNNVV được nhận diện và từng bước được tháo gỡ.