Khơi thông dòng vốn theo chuỗi cung ứng

Dòng tiền đổ mạnh vào sản xuất kinh doanh

Theo NHNN Chi nhánh Khu vực 2, đến cuối tháng 8/2026, tổng dư nợ tín dụng tại TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai đạt gần 6,4 triệu tỷ đồng, tăng 10,08% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ cho vay DNNVV đạt hơn 1,41 triệu tỷ đồng, chiếm 22% tổng dư nợ và tăng khoảng 10%.

Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 2 cho biết, tín dụng trên địa bàn trong các quý vừa qua tiếp tục tập trung cho sản xuất, kinh doanh. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo là một trong những khu vực nhận lượng vốn lớn, với gần 899.000 tỷ đồng, tăng 10,7% so với cuối năm trước. Tín dụng logistics cũng đạt khoảng 160.000 tỷ đồng, tăng 7,3%. Riêng lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, theo số liệu đến giữa năm 2026, dư nợ đã đạt 183.800 tỷ đồng, tăng khoảng 2 lần so với cuối năm 2025.

Trong khi đó, theo Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HEPZA), dòng vốn tín dụng đổ vào sản xuất, kinh doanh cũng đang song hành với sự mở rộng đầu tư tại các khu công nghiệp. Theo đó, trong 9 tháng đầu năm 2026, các KCX-KCN tại TP. Hồ Chí Minh thu hút hơn 5,57 tỷ USD, tăng 29,13% so với cùng kỳ. Riêng vốn FDI đạt hơn 4,2 tỷ USD, tăng 62,22%. Ngoài 100 dự án mới có tổng vốn đăng ký 3,14 tỷ USD, 120 dự án đang hoạt động cũng tăng thêm 1,12 tỷ USD vốn đầu tư.

Tại Đồng Nai, dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ cũng đang gia tăng mạnh. Thống kê trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có 14 dự án mới thuộc lĩnh vực này với tổng vốn đăng ký gần 428 triệu USD. Số dự án chỉ chiếm hơn 34% tổng số dự án mới nhưng chiếm gần 66% tổng vốn FDI đăng ký mới, tập trung vào linh kiện điện, điện tử, cơ khí chế tạo, sản phẩm nhựa, kim loại đúc sẵn và sản xuất cơ khí.

Theo Ban Quản lý các KCN, KKT Đồng Nai, dòng vốn đầu tư mới vào các KCN đang tập trung khá rõ vào các ngành công nghệ cao, công nghệ hiện đại và công nghiệp hỗ trợ. Cùng với quy mô đầu tư tiếp tục mở rộng tại các KCN, nhóm doanh nghiệp sản xuất và nhà cung ứng cũng có thêm điều kiện mở rộng hoạt động. Đây là cơ sở để nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh tiếp tục gia tăng trong những tháng tới, tạo thêm dư địa cho tín dụng ngân hàng tại các địa bàn tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp.

Doanh nghiệp giới thiệu các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ tại triển lãm VietBuild Ảnh: V.Phúc

Nâng chuẩn để hấp thụ vốn lớn hơn

Trong bối cảnh sức hấp thụ vốn của nhóm doanh nghiệp nằm trong chuỗi cung ứng ngày càng gắn với khả năng đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp dẫn dắt, HEPZA cho rằng cần tăng kết nối doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân nâng năng lực sản xuất, công nghệ, chất lượng và các tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ở góc độ chính sách, dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 111/2015/NĐ-CP về phát triển công nghiệp hỗ trợ cũng đang tiếp cận theo hướng này. Theo đó, thay vì chỉ giới hạn đối tượng ưu đãi ở dự án đầu tư, dự thảo đang mở rộng sang cả doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ thuộc danh mục ưu tiên.

Trọng tâm hỗ trợ cũng đang được thiết kế hướng vào quá trình nâng chuẩn nhà cung ứng. Cụ thể, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ được đề xuất hỗ trợ tối đa 50% kinh phí cho chuyển đổi xanh, tiết kiệm năng lượng, xử lý nước thải; hỗ trợ tối đa 70% cho hoạt động liên doanh, liên kết giữa doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước với đối tác nước ngoài, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp dẫn dắt tham gia nâng cao năng lực nhà cung ứng trong nước.

Ở phía ngành Ngân hàng, các NHTM đã chủ động hơn trong việc kết nối doanh nghiệp, đa dạng hóa phương thức cấp tín dụng, tăng khai thác dòng tiền, hợp đồng và khoản phải thu, đồng thời phát triển các giải pháp cho vay theo chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng.

Thực tế, một số NHTM đã phát triển khá rõ các sản phẩm theo hướng này. Chẳng hạn, BIDV triển khai chương trình SCFast 2026 với quy mô 15.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng, trong đó hạn mức tài trợ được thiết kế bám theo doanh số giao dịch thực tế giữa doanh nghiệp trung tâm và doanh nghiệp vệ tinh. Cách làm này giúp dòng vốn đi theo quan hệ mua - bán hàng hóa trong chuỗi, thay vì chỉ xem xét nhu cầu vốn của từng doanh nghiệp riêng lẻ.

Tại ACB, các giải pháp vốn dành cho DNNVV cũng được thiết kế dựa trên dòng tiền, hợp đồng, khoản phải thu hoặc kết hợp giữa tài sản bảo đảm và tín chấp. Qua đó, khoản vay có thể bám sát hơn chu kỳ kinh doanh, nhu cầu vốn lưu động và kế hoạch đầu tư của doanh nghiệp.

Trong khi đó, Vietcombank đang triển khai chương trình tín dụng quy mô 50.000 tỷ đồng cho các lĩnh vực ưu tiên và động lực tăng trưởng, trong đó có công nghiệp hỗ trợ, chế biến chế tạo, công nghệ cao và các dự án xanh. Các giải pháp tài trợ chuỗi cũng được thiết kế theo từng mắt xích. Với nhà cung cấp, ngân hàng tài trợ vốn lưu động trên cơ sở hóa đơn và khoản phải thu, đồng thời cung cấp các giải pháp thanh toán và quản lý dòng tiền cho toàn bộ chuỗi cung ứng.

Những cách làm này cho thấy dư địa tín dụng đối với doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng không chỉ đến từ việc có thêm khách hàng mới. Khi quan hệ giữa doanh nghiệp dẫn dắt và nhà cung ứng ngày càng được xác lập rõ hơn qua đơn hàng, hóa đơn, khoản phải thu và dòng thanh toán, các NHTM cũng có thêm cơ sở để thiết kế hạn mức, phương thức tài trợ và quản lý dòng tiền theo từng chuỗi. Đây là hướng để vốn ngân hàng đi sâu hơn vào khu vực sản xuất, đồng thời mở rộng tín dụng trên nền tảng hoạt động kinh doanh thực tế của doanh nghiệp.