Tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại

Trao đổi tại họp báo, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, với các giải pháp đồng bộ của NHNN, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới. Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025.

Đến cuối tháng 9, tín dụng tăng 16,69% so với cùng kỳ

Phát biểu mở đầu họp báo, Phó Thống đốc cho biết, năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, cũng là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030, phấn đấu tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà phát biểu tại Họp báo

Những tháng đầu năm 2026, bối cảnh thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là sự leo thang xung đột tại Trung Đông đã tạo sức ép lớn lên thị trường hàng hóa, tài chính quốc tế, giá dầu tăng cao, đứt gãy chuỗi cung ứng.

Các ngân hàng trung ương (NHTW) phản ứng thận trọng hơn trước rủi ro lạm phát tăng trở lại, một số NHTW đã tăng lãi suất như: ngày 16/9, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) đã quyết định nâng lãi suất thêm 0,25%, đưa lãi suất quỹ liên bang lên vùng 3,75%-4,00%; Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 10/9 quyết định tăng các mức lãi suất chủ chốt thêm 0,25 điểm phần trăm - đây là lần thứ hai ECB tăng lãi suất trong năm 2026; Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 18/9 quyết định nâng lãi suất điều hành từ 1% lên 1,25%, mức cao nhất trong 31 năm.

Mặt bằng lãi suất cao cùng với nhu cầu trú ẩn an toàn khiến đồng USD tăng mạnh trở lại sau giai đoạn điều chỉnh giảm đầu năm. Những diễn biến này tạo áp lực lên điều hành chính sách tiền tệ của các nền kinh tế mới nổi, đang phát triển, có độ mở lớn như Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, theo Phó Thống đốc, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, tình hình kinh tế – xã hội tháng 9 và 9 tháng năm 2026 của nước ta tiếp tục chuyển biến tích cực. Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát trong tầm kiểm soát, các cân đối lớn được đảm bảo, các ngành, lĩnh vực đạt được nhiều kết quả quan trọng, tháng sau tốt hơn tháng trước, quý sau tốt hơn quý trước, tạo đà tăng trưởng cho những tháng cuối của năm 2026.

Số liệu thống kê cho thấy tăng trưởng GDP quý III đạt 9,95% so với cùng kỳ, tiệm cận 2 con số. Tính chung 9 tháng, tăng trưởng GDP ước đạt 9,01%, cao nhất trong 15 năm qua. Đây là những cơ sở vững chắc tạo đà tăng trưởng 2 con số cho kinh tế cả năm 2026, chuẩn bị nền tảng cho năm 2027 và các năm tiếp theo.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 tăng 0,62% so với tháng trước và tăng 5,08% so với cùng kỳ năm trước; bình quân 9 tháng năm 2026, CPI tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước. Đây là các mức tăng cao nhất của tháng 9 và bình quân 9 tháng trong nhiều năm qua, cho thấy áp lực điều hành giá những tháng cuối năm 2026 là rất lớn.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, NHNN điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khoá mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Cụ thể, NHNN đã điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường, góp phần ổn định thị trường tiền tệ và thực hiện mục tiêu chính sách tiền tệ. Nhờ đó, nhu cầu thanh toán, chi trả của các TCTD được đảm bảo, thông suốt, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng giảm.

Về điều hành lãi suất, áp lực rất lớn đối với điều hành nhưng NHNN đã thực hiện quyết liệt các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất thị trường nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Cụ thể, tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho TCTD tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp từ NHNN; chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất và yêu cầu tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng để khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn vay, áp dụng công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số. Chỉ đạo các NHNN Khu vực tổ chức họp với các chi nhánh NHTM trên địa bàn, kiểm tra việc giảm lãi suất theo chỉ đạo của NHNN.

Toàn cảnh họp báo

“Với các giải pháp trên, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới. Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025”, Phó Thống đốc thông tin.

Về điều hành tỷ giá, tỷ giá và thị trường ngoại tệ chịu áp lực từ diễn biến phức tạp, khó lường trên thị trường quốc tế và thách thức, khó khăn trong nước. Trong bối cảnh đó, NHNN điều hành tỷ giá linh hoạt, góp phần ổn định thị trường ngoại tệ, ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Nhờ đó, thị trường ngoại tệ hoạt động thông suốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của nền kinh tế được đáp ứng đầy đủ, kịp thời; tỷ giá USD/VND diễn biến linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường.

Trong điều hành tín dụng, NHNN tiếp tục thực hiện các giải pháp điều hành tín dụng phù hợp nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. NHNN đã kịp thời thông báo công khai, minh bạch nguyên tắc giao tăng trưởng tín dụng năm 2026 để các TCTD chủ động triển khai thực hiện. Đồng thời, trong quá trình điều hành, NHNN đã triển khai các giải pháp nhằm tạo dư địa cho các TCTD cấp tín dụng đối với một số nhu cầu quan trọng phục vụ tăng trưởng kinh tế và để tạo điều kiện cho các TCTD trong việc cấp tín dụng đối với một số loại hình bất động sản phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước như: Không tính dư nợ tín dụng tăng thêm so với cuối năm 2025 đối với nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất; nhà hàng, khách sạn, khu du lịch, sinh thái, nghỉ dưỡng vào dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản khi kiểm soát mức tăng trưởng tín dụng bất động sản.

Loại trừ dư nợ cấp tín dụng/cho vay phát sinh mới hàng năm, cấp bổ sung hạn mức tăng trưởng tín dụng cho các NHTM cấp tín dụng đối với doanh nghiệp để triển khai, đầu tư các dự án quy mô lớn, trọng điểm, có tính chất lan tỏa, liên kết, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, địa phương theo chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ để thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”…

Bên cạnh đó, NHNN kịp thời chỉ đạo các TCTD thực hiện các giải pháp tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng; tích cực triển khai các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong việc cung ứng vốn cho các công trình, dự án có quy mô lớn, trọng điểm.

Về phía các TCTD đã tích cực giải ngân cho các chương trình tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN, như Chương trình tín dụng đối với lĩnh vực lâm sản, thủy sản đã nâng quy mô từ 15.000 tỷ đồng lên 185.000 tỷ đồng; Chương trình cho vay liên kết sản xuất chế biến và tiêu thụ sản phẩm lúa gạo chất lượng cao và phát thải thấp vùng Đồng bằng Sông Cửu Long được đẩy mạnh triển khai và kịp thời phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Một số chương trình khác như: cho vay nhà ở xã hội; cho vay người trẻ dưới 35 tuổi mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội; Chương trình tín dụng 500.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, công nghệ số; các chương trình tín dụng chính sách,... cũng đang được các TCTD tích cực triển khai.

Phó Thống đốc cũng cho biết, hiện nay, ngành Ngân hàng đã và đang triển khai nhiều chính sách tín dụng nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) trong tiếp cận vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đáng chú ý, trong tháng 8/2026, NHNN đã chỉ đạo các NHTM triển khai Chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV với ưu đãi lãi suất thấp hơn tối thiểu 1%/năm so với mức lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của chính ngân hàng cho vay. Ngoài ra, NHNN đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1890/QĐ-TTg ngày 18/9/2026 phê duyệt Đề án “Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là DNNVV”.

“Với các giải pháp đồng bộ, đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025, tăng 16,69% so với cùng kỳ năm 2025”, Phó Thống đốc thông tin.

Tiếp tục tiên phong trong chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo

Đối với thị trường vàng, theo Phó Thống đốc, giá vàng vẫn biến động phức tạp gắn liền với những tác động từ tình hình căng thẳng địa chính trị, xung đột quân sự, cạnh tranh chiến lược gia tăng trên phạm vi toàn cầu. NHNN tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường vàng trong nước và quốc tế, phối hợp với các cơ quan hữu quan để tăng cường công tác quản lý và có biện pháp ổn định thị trường vàng theo thẩm quyền.

Đối với công tác chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, trong 9 tháng đầu năm, NHNN tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý đồng bộ và điều kiện thuận lợi cho phát triển thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), thúc đẩy hoạt động ngân hàng số và đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán. Hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành Ngân hàng đã ứng dụng AI, dữ liệu lớn, tự động hóa để nâng cao năng lực quản trị, chất lượng dịch vụ, phòng ngừa gian lận và phát triển các sản phẩm ngân hàng hiện đại;…

Theo Phó Thống đốc, Đề án Phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06) tiếp tục được triển khai quyết liệt nhằm làm sạch dữ liệu, xác minh thông tin. Tính đến hết ngày 2/10/2026, cả ngành Ngân hàng đã có hơn 175,2 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân được đối chiếu thông tin sinh trắc học; hơn 2,94 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID, qua đó góp phần phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi gian lận, lừa đảo, cho thuê, cho mượn tài khoản ngân hàng.

Đặc biệt, nhằm tạo lập hệ sinh thái thanh toán xuyên biên giới đồng bộ và hiện đại, NHNN đã triển khai kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam với các quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore) và đang triển khai kết nối với một số quốc gia khác.

Ngoài ra, NHNN đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO), qua đó góp phần tích cực trong công tác phòng ngừa rủi ro gian lận, lừa đảo trong hoạt động thanh toán trên kênh số. Đồng thời tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm công nghệ cao.

Công tác cơ cấu lại hệ thống các TCTD gắn với xử lý nợ xấu đạt được những kết quả quan trọng góp phần giữ vững sự ổn định của hệ thống các TCTD, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền, hỗ trợ phát triển kinh tế. Nợ xấu được tập trung xử lý và kiểm soát trong bối cảnh nền kinh tế và sản xuất kinh doanh gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

Phó Thống đốc cho biết, khuôn khổ pháp lý cho hoạt động ngân hàng tiếp tục được rà soát, hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, tạo thuận lợi cho hoạt động của TCTD, nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp và người dân. Trong đó, NHNN đã tích cực xây dựng, hoàn thiện trình Chính phủ, trình Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, Quốc hội (Luật số 23/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 01/3/2027).