Thị trường hàng hóa: Giá đường tăng lên đỉnh một năm, giá đồng giảm phiên thứ ba

Giá đường tăng lên đỉnh một năm, giá đồng giảm phiên thứ ba

Mưa lớn ở Brazil, hạn hán tại Ấn Độ đẩy giá đường quay lại đà tăng

Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), giá đường đã phục hồi về mức cao nhất một năm trong bối cảnh giá dầu tăng và lo ngại nguồn cung toàn cầu. Kết phiên 15/10, giá đường thô kỳ hạn tháng 3 tăng 1,4% lên 465,8 USD/tấn và giá đường trắng kỳ hạn tháng 12 tăng 1,1% lên 561,1 USD/tấn.

Tại Brazil, nước sản xuất và xuất khẩu đường lớn nhất thế giới, thời tiết bất lợi đang gây sức ép lên cả sản lượng và hoạt động xuất khẩu. Tại vùng Trung Nam (Centro-Sul), lượng mưa bất thường trong mùa đông được ghi nhận ở mức cao nhất trong 110 năm, khiến đất canh tác ngập úng, máy móc khó tiếp cận và tiến độ thu hoạch bị gián đoạn.

Tính từ đầu niên vụ đến ngày 1/10, lượng mía nghiền lũy kế đạt 490,9 triệu tấn, giảm 3% so với cùng kỳ năm trước. Hàm lượng đường có thể thu hồi bình quân cũng giảm 3,6%, xuống còn 136 kg/tấn mía. Không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất, mưa lớn còn gây khó khăn cho hoạt động xuất khẩu khi một số cầu cảng không có mái che, buộc hoạt động bốc xếp phải tạm dừng để tránh làm ướt hàng hóa.

Trong quý III, cảng Santos được cho là gián đoạn ít nhất 35 ngày, trong khi cảng Paranagua dừng hoạt động khoảng 30 ngày. Kết quả là lũy kế 9 tháng đầu năm, khối lượng xuất khẩu Brazil đạt 20,6 triệu tấn giảm 11,8%, riêng trong tháng 9 giảm 16,8% so với cùng kỳ năm trước.

Nhìn chung, mưa lớn đang đồng thời làm suy giảm hiệu quả sản xuất và cản trở xuất khẩu đường Brazil, qua đó tạo lực hỗ trợ giá trong ngắn hạn.

Bên cạnh thời tiết bất lợi, giá dầu tăng trong bối cảnh xung đột Trung Đông, cùng hàm lượng sucrose thấp do thời tiết bất lợi, đang khiến các nhà máy mía đường Brazil có động lực ưu tiên sản xuất ethanol thay vì đường. Cụ thể, theo Tổ chức Đường quốc tế, tính đến giữa tháng 8 tỷ lệ hàm lượng đường thu hồi được phân bổ cho sản xuất ethanol tại Brazil đạt 53,8%, tăng 6 điểm phần trăm so với cùng kỳ niên vụ trước.

Tại Ấn Độ - nước sản xuất đường lớn thứ hai thế giới, rủi ro thiếu hụt mía nguyên liệu do hạn hán đang đe dọa sản lượng đường niên vụ 2026-2027. Lượng mưa gió mùa tích lũy từ tháng 6 đến tháng 9 thấp hơn mức trung bình 12,6%, mức thấp nhất trong 11 năm. Theo dự báo của USDA, sản lượng đường Ấn Độ trong niên vụ 2026-2027 có thể giảm 14%, xuống còn 29,5 triệu tấn.

Trong trung hạn, rủi ro khí hậu vẫn là một trong những yếu tố hỗ trợ giá đường. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản cho biết nhiệt độ bề mặt vùng Thái Bình Dương nhiệt đới trong tháng 9 cao hơn trung bình khoảng 4°C, mức cao nhất kể từ năm 1949, đồng thời dự báo El Niño sẽ tiếp diễn đến quý I năm 2027 với xác suất 100%.

Trung tâm Dự báo Khí hậu Hoa Kỳ cũng cảnh báo về khả năng đợt này có thể là một trong những đợt dữ dội nhất trong hơn 75 năm, làm tăng nguy cơ hạn hán, mưa quá mức và biến động nhiệt độ tại các nước sản xuất chính.

Ở thị trường nội địa, giá đường tại Sài Gòn duy trì tương đối ổn định, với đường RS An Khê được chào bán quanh mức 19.400 đồng/kg và đường RE Gia Lai ở mức 20.200 đồng/kg tại kho. Tuy nhiên, nhu cầu tiêu thụ vẫn chậm, khiến hoạt động giao dịch chủ yếu phục vụ nhu cầu bán hàng hiện hữu, một số thương mại tiếp tục chào bán đường 333 với mức giá cạnh tranh tại khu vực miền Nam và miền Tây. Tại Chợ Lớn, thị trường đường tiểu ngạch cũng khá trầm lắng, giao dịch nhỏ lẻ với giá chào bán 19.500-19.700 đồng/kg, lượng giao dịch khoảng 3-5 bao.

Đồng chịu áp lực kép

Đi ngược xu hướng của nhóm nguyên liệu công nghiệp, đóng cửa phiên hôm qua, 8/10 mặt hàng kim loại chìm trong sắc đỏ. Trong đó, giá đồng COMEX giảm 1,56%, xuống còn 14.454 USD/tấn - nối dài chuỗi suy yếu sang phiên thứ 3. Đà giảm của giá đồng đến từ sức ép đồng thời của các yếu tố vĩ mô tại Mỹ và triển vọng nhu cầu yếu hơn tại Trung Quốc.

Tại Mỹ, loạt số liệu kinh tế tích cực hơn dự báo đã làm giảm kỳ vọng Fed sớm nới lỏng chính sách tiền tệ, qua đó gây sức ép lên giá đồng. Chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 9 tăng 6,3% so với cùng kỳ năm trước và 1,3% so với tháng trước, trong khi doanh số bán lẻ tăng 0,8% so với tháng 8.

Trong bối cảnh lạm phát vẫn ở mức cao, Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack cảnh báo cơ quan này có thể cần duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt hơn. Những tín hiệu này đã hỗ trợ đồng USD lên mức cao nhất trong 18 tháng. Do đồng được định giá bằng USD, đồng bạc xanh mạnh lên khiến giá đồng trở nên đắt đỏ hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác, từ đó gia tăng áp lực bán trên thị trường.

Thứ hai, tại Trung Quốc - một trong những quốc gia tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới, lực cầu hiện đang khá yếu do các nhà máy hạ nguồn chưa chấp nhận mặt bằng giá cao được thiết lập từ đỉnh hồi tháng 9. Các doanh nghiệp chỉ duy trì mua sắm chỉ để đủ cho sản xuất thay vì mua tích trữ. Tỷ lệ vận hành của các nhà máy cực dương đồng trong tuần (9/10 - 15/10) đạt 47,59%, tăng nhẹ so với tuần trước, nhưng được dự báo sẽ quay đầu giảm xuống 46,85% trong tuần tới. 

Lực mua yếu khiến lượng hàng giao về vượt tốc độ tiêu thụ, đẩy tồn kho gia tăng cục bộ. Tính đến ngày 15/10, tồn kho đồng cathode tại các khu vực tiêu thụ chính của Trung Quốc tăng 12.100 tấn (tương đương 12% chỉ trong một tuần), lên mức 110.000 tấn. Mặc dù con số này vẫn thấp hơn khoảng 35% so với mức 170.000 tấn của cùng kỳ năm ngoái, nhưng nhịp tăng của tồn kho đã buộc các bên bán phải hạ giá để chốt đơn. Hệ quả là giá giao ngay tại khu vực Sơn Đông đã đảo chiều từ mức phần bù sang mức chiết khấu 100 NDT/tấn so với giá hợp đồng. 

Về dài hạn, dù sản lượng quý 3 của Antofagasta tăng 7% so với quý 2 và của Rio Tinto nhỉnh hơn cùng kỳ năm trước, thị trường đồng vẫn đối mặt với bài toán thiếu hụt nguồn cung do nhu cầu tăng mạnh.  

Theo S&P Global Energy, quá trình chuyển đổi năng lượng và sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu sẽ đẩy nhu cầu đồng toàn cầu tăng 50%, chạm ngưỡng 42 triệu tấn mỗi năm vào năm 2040. Với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 2,9% một năm, thị trường sẽ khát thêm 14 triệu tấn đồng để đáp ứng mức cầu mới này. Thế nhưng, do tốc độ mở rộng sản xuất không theo kịp, thị trường được dự báo sẽ phải đối mặt với mức thâm hụt cấu trúc lên tới 10 triệu tấn. Giải pháp tái khởi động các mỏ cũ như Cobre Panama hay Panguna thực chất không đem lại quá nhiều kỳ vọng.  

Đến năm 2030, các dự án này dự kiến chỉ bổ sung thêm khoảng 1 triệu tấn mỗi năm. Con số này nhỏ bé đến mức chỉ tương đương 4% sản lượng hiện tại, và cũng chỉ đủ lấp đầy vỏn vẹn 10% khoảng trống thiếu hụt khổng lồ đang chực chờ phía trước. 

Theo bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh (HCT) - Thành viên Kinh doanh số 012 của MXV, giá đồng đang nhận được lực hỗ trợ từ kỳ vọng Trung Quốc tiếp tục tăng cường các biện pháp hỗ trợ kinh tế. Các dữ liệu kinh tế công bố trong tuần cũng cho thấy hoạt động thương mại cải thiện, với xuất khẩu và nhập khẩu tháng 9 tăng mạnh so với cùng kỳ.

“Nhịp hồi hiện tại chưa đủ cơ sở để xác nhận giá đồng đảo chiều tăng, trong khi áp lực điều chỉnh ngắn hạn vẫn chiếm ưu thế. Các biện pháp hỗ trợ kinh tế Trung Quốc có thể cải thiện kỳ vọng nhu cầu, nhưng cần thêm tín hiệu về sức mua thực tế để tạo động lực tăng bền vững. Trong thời gian tới, nếu đồng USD tiếp tục mạnh lên và tồn kho gia tăng, giá đồng có thể tiếp tục chịu sức ép; ngược lại, rủi ro gián đoạn nguồn cung tại Chile hoặc sự cải thiện rõ rệt trong nhu cầu Trung Quốc có thể giúp giá ổn định trở lại”, bà Linh nhận định.