Duy trì lãi suất tiết kiệm hợp lý, ngân hàng cân đối nguồn vốn cuối năm

Theo báo cáo chiến lược thị trường tháng 9/2026, SSI Research nhận định lãi suất khó có khả năng giảm đáng kể trong thời gian tới, dù dòng tiền VND trong hệ thống ngân hàng đã tích cực hơn.

SSI Research đánh giá nền kinh tế vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao, song dư địa điều hành chính sách tiền tệ đang thu hẹp. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 4,89% so với cùng kỳ, chủ yếu do tác động từ giá nhiên liệu. Trong khi đó, lạm phát cơ bản giảm nhẹ xuống 4,55%.

Dù thanh khoản trong hệ thống ngân hàng đã có dấu hiệu cải thiện, mặt bằng lãi suất tiết kiệm được dự báo khó giảm mạnh trong ngắn hạn khi áp lực lạm phát, tỷ giá và nhu cầu tín dụng vẫn hiện hữu - Ảnh: ST

Theo các chuyên gia, áp lực lạm phát hiện nay phần lớn đến từ yếu tố chi phí đầu vào thay vì nhu cầu tiêu dùng tăng nóng. Tuy nhiên, mức tăng giá gần 5% vẫn khiến cơ quan điều hành phải thận trọng. Cùng với đó, áp lực tỷ giá kéo dài cũng khiến khả năng giảm lãi suất mạnh trở nên khó khăn hơn.

SSI Research cho biết, tính đến ngày 22/8, tăng trưởng huy động vốn đạt 7,97% từ đầu năm, thấp hơn mức tăng trưởng tín dụng 9,71% nếu xét trên toàn hệ thống. Dù vậy, riêng nguồn vốn VND đã có sự cải thiện khi tốc độ tăng huy động nhỉnh hơn tăng trưởng tín dụng.

Tuy nhiên, sự cải thiện này chưa đồng nghĩa với việc ngân hàng có thể nhanh chóng hạ lãi suất. Hệ thống vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn ngắn hạn, trong khi nhu cầu vốn dài hạn phục vụ đầu tư hạ tầng, công nghệ và mở rộng sản xuất kinh doanh ngày càng lớn. Đồng quan điểm, chuyên gia từ Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN) cho rằng lãi suất nhiều khả năng tiếp tục duy trì ở mức cao trong những tháng tới do tín dụng vẫn được thúc đẩy mạnh, đồng thời các ngân hàng phải giải quyết bài toán cân đối nguồn vốn trung và dài hạn.

Một trong những nguyên nhân khiến lãi suất tiết kiệm khó giảm sâu là sự chênh lệch giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Khoảng cách hơn 1,4 triệu tỷ đồng khiến các ngân hàng phải đẩy mạnh thu hút tiền gửi từ khách hàng cá nhân, doanh nghiệp, đồng thời bổ sung nguồn vốn qua phát hành giấy tờ có giá, vay mượn trên thị trường liên ngân hàng và huy động từ Kho bạc Nhà nước.

Trong bối cảnh đó, nhiều ngân hàng tiếp tục đưa ra các mức lãi suất tiết kiệm hấp dẫn nhằm thu hút dòng tiền nhàn rỗi.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, nhận định ngân hàng vẫn là kênh tích lũy tài sản quen thuộc đối với phần lớn người dân. Khi các yếu tố kinh tế trong và ngoài nước còn nhiều biến động, tâm lý bảo toàn vốn tiếp tục được đặt lên hàng đầu.

Giới phân tích cho rằng trong những tháng cuối năm 2026, khi nhu cầu vốn của doanh nghiệp tăng cao phục vụ mùa kinh doanh cao điểm, áp lực huy động vốn sẽ tiếp tục duy trì. Vì vậy, việc giảm sâu lãi suất tiết kiệm sẽ là bài toán khó đối với các ngân hàng khi vừa phải hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa đảm bảo thanh khoản và tuân thủ các tỷ lệ an toàn vốn.