Từ gia công đến hàng nhãn riêng, cơ hội nâng vị thế cho doanh nghiệp Việt

Cánh cửa rộng hơn vào mạng lưới phân phối toàn cầu

Sự hiện diện của nhiều tập đoàn bán lẻ quốc tế tại Chuỗi sự kiện Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế - Vietnam International Sourcing (VIS) 2026, diễn ra trong tháng 9 tại Thành phố Hồ Chí Minh, cho thấy sức hút của Việt Nam trong chiến lược tìm kiếm và đa dạng hóa nguồn cung.

Nhiều nhà bán lẻ nước ngoài tìm kiếm đối tác Việt Nam. Ảnh: Bộ Công Thương

Đáng chú ý, Target - một trong những tập đoàn bán lẻ lớn của Hoa Kỳ - lần đầu tham dự VIS 2026. Target hiện vận hành khoảng 2.000 cửa hàng tại Hoa Kỳ, đạt doanh thu thuần 104,8 tỷ USD năm 2025 và phát triển hơn 45 nhãn hàng riêng. Tại VIS 2026, tập đoàn tìm nhà cung ứng Việt Nam cho các nhóm hàng gia dụng, gốm sứ, dệt may gia đình, sản phẩm nhà bếp bằng nhựa, hàng trẻ em, chăm sóc cá nhân và làm đẹp... Về dài hạn, danh mục có thể mở rộng sang sản phẩm cho thú cưng, chăm sóc sức khỏe và nội thất…

Walmart hiện vận hành hơn 10.900 cửa hàng và câu lạc bộ tại 19 quốc gia, phục vụ khoảng 280 triệu lượt khách hàng và thành viên mỗi tuần. Trong năm tài chính 2026, tập đoàn đạt doanh thu khoảng 713 tỷ USD và có khoảng 2,1 triệu nhân sự. Walmart đã đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam từ năm 2013 để tìm nguồn hàng và phát triển nhà cung ứng.

Nhu cầu tìm nguồn không chỉ đến từ các tập đoàn Hoa Kỳ mà còn trải rộng sang nhiều thị trường và phân khúc. HOLA - chuỗi bán lẻ nội thất của Đài Loan (Trung Quốc), thuộc Test Rite Group - tìm kiếm đối tác Việt Nam cung ứng nội thất gỗ nguyên khối cho hệ thống hơn 20 cửa hàng.

Trong khi đó, chuỗi siêu thị Sheng Siong tại Singapore quan tâm tới các mặt hàng gạo chất lượng cao và thực phẩm đông lạnh của Việt Nam để bổ sung vào danh mục phân phối. H&M cũng trở lại VIS năm thứ hai liên tiếp. Theo thông tin được công bố, doanh nghiệp này đang hợp tác với 42 nhà cung cấp, 72 nhà máy tại Việt Nam, tạo việc làm cho hơn 60.000 lao động.

Bức tranh này cho thấy cơ hội tham gia hệ thống phân phối quốc tế không chỉ tập trung ở những ngành xuất khẩu truyền thống như dệt may, da giày hay đồ gỗ, mà đang mở rộng sang thực phẩm chế biến, hàng gia dụng, gốm sứ, nhựa, bao bì và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

Từ đơn hàng gia công đến hàng nhãn riêng

Điểm đáng chú ý không chỉ là số lượng nhà mua hàng quốc tế tìm đến Việt Nam, mà còn là sự thay đổi trong cách lựa chọn đối tác. Thay vì chỉ mua sản phẩm có sẵn, một số nhà bán lẻ quan tâm tới nhà cung ứng có khả năng sản xuất theo thiết kế của khách hàng (OEM), tham gia thiết kế và phát triển sản phẩm (ODM), sản xuất hàng nhãn riêng (Private Label), thậm chí cùng khách hàng phát triển sản phẩm.

Ở mô hình gia công truyền thống, doanh nghiệp chủ yếu thực hiện đơn hàng dựa trên thiết kế, nguyên liệu hoặc yêu cầu kỹ thuật do khách hàng đưa ra. Khi tham gia sâu hơn vào nghiên cứu, thiết kế, lựa chọn nguyên liệu, cải tiến công thức, bao bì và hoàn thiện sản phẩm, doanh nghiệp có thêm dư địa tạo giá trị gia tăng và xây dựng những năng lực khó thay thế hơn trong chuỗi cung ứng.

Hàng nhãn riêng vì vậy có thể trở thành một con đường giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn mạng lưới phân phối quốc tế. Thay vì phải tự xây dựng thương hiệu và hệ thống bán hàng ngay từ đầu tại thị trường mới, doanh nghiệp có thể tập trung vào sản xuất, nghiên cứu và phát triển sản phẩm, trong khi nhà bán lẻ đảm nhiệm thương mại hóa và phân phối.

Vì vậy, hàng nhãn riêng nên được xem là một bước trong quá trình tích lũy năng lực. Nếu doanh nghiệp chủ động đề xuất mẫu mã, cải tiến công thức, lựa chọn vật liệu hoặc tối ưu đóng gói, dư địa tạo giá trị gia tăng có thể cao hơn so với chỉ gia công theo yêu cầu. Mức độ tham gia vào quá trình hình thành sản phẩm cũng phản ánh khả năng nâng vị thế của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị.

Năng lực nhà cung ứng quyết định cơ hội

Cánh cửa vào những hệ thống bán lẻ lớn rộng hơn, nhưng điều kiện để bước qua cũng ngày càng khắt khe. Thông tin về nhu cầu tìm kiếm nhà cung ứng tại VIS 2026 cho thấy Target ưu tiên doanh nghiệp có cơ sở sản xuất tại Việt Nam, quy mô xuất khẩu lớn và kinh nghiệm cung ứng cho hệ thống bán lẻ quốc tế. Việc từng hợp tác với IKEA, Walmart, Costco, Home Depot, Nitori, Amazon, Sephora hay Ulta cũng được xem là lợi thế.

Những tiêu chí này cho thấy nhà mua hàng quốc tế không đơn thuần tìm sản phẩm có giá cạnh tranh. Họ còn đánh giá năng lực sản xuất, khả năng bảo đảm tiến độ, kiểm soát chất lượng, đổi mới sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, tính minh bạch và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu.

Bởi vậy, tại các cuộc kết nối B2B, doanh nghiệp Việt không chỉ cần giới thiệu danh mục sản phẩm mà phải chứng minh năng lực của một nhà cung ứng có khả năng đồng hành lâu dài. Đây cũng là điểm phân biệt giữa “có đơn hàng xuất khẩu” và “tham gia sâu vào chuỗi cung ứng”. Doanh nghiệp có thể nhận đơn hàng nhờ lợi thế giá, nhưng muốn trở thành đối tác lâu dài phải duy trì chất lượng, tiến độ, khả năng đổi mới và sự ổn định của chuỗi cung ứng.

Ở góc độ rộng hơn, làn sóng các nhà bán lẻ quốc tế tìm nguồn hàng tại Việt Nam mang lại nhiều hơn cơ hội tăng đơn hàng ngắn hạn. Quá trình đáp ứng tiêu chuẩn của các hệ thống phân phối lớn có thể thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư thêm vào công nghệ, quản trị, phát triển sản phẩm và kiểm soát chuỗi cung ứng.

Nếu tận dụng tốt quá trình này, doanh nghiệp Việt có thể từng bước dịch chuyển từ vị trí “nhà máy sản xuất theo đơn đặt hàng” sang “đối tác phát triển sản phẩm”. Hàng nhãn riêng khi đó có thể trở thành bước đệm để tích lũy kinh nghiệm, công nghệ và năng lực quản trị trước khi tiến xa hơn bằng sản phẩm, thương hiệu của chính mình.

Giá trị dài hạn của việc tham gia mạng lưới cung ứng toàn cầu vì thế không chỉ là bán được nhiều hàng hơn, mà còn nằm ở khả năng tham gia sâu hơn vào quá trình tạo ra sản phẩm, nâng năng lực cạnh tranh và từng bước giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi. Đây là bước chuyển quan trọng cho doanh nghiệp Việt.