Doanh nghiệp Việt: Từ thử nghiệm AI đến tiến xa với kết quả kinh doanh

Theo nghiên cứu "Khai phá Tiềm năng AI Việt Nam 2026", vừa được công bố hôm nay tại sự kiện AWS Cloud and AI Day Hà Nội, hiện có khoảng 26% doanh nghiệp Việt Nam (tương đương 245.000 doanh nghiệp) đã ứng dụng AI trong hoạt động, 78% trong số đó kỳ vọng AI sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng trong năm tới.

Nghiên cứu do Strand Partners thực hiện, đã khảo sát 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp và 1.000 công dân nhằm phác họa toàn cảnh về bức tranh ứng dụng AI và điện toán đám mây trên toàn quốc.

Những doanh nghiệp đã đưa AI vào vận hành cũng cho thấy kết quả tích cực: 73% đánh giá AI đóng vai trò then chốt trong chiến lược kinh doanh tổng thể của họ; 72% ghi nhận năng suất tăng – so với mức 66% của năm trước; và 64% cho biết AI đã giúp nâng doanh thu trung bình thêm 15%.

Đà tăng trưởng đang hình thành, nhưng để duy trì nó, chỉ tham vọng thôi là chưa đủ. Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp chuyển từ thử nghiệm sang triển khai, tốc độ chuyển đổi sẽ được quyết định bởi ba yếu tố nền tảng: chiến lược AI rõ ràng có sự hậu thuẫn của quản trị tốt, phương pháp đo lường ROI đáng tin cậy, và kỹ năng thành thạo để sử dụng AI một cách có trách nhiệm.

Mỗi doanh nghiệp là một hành trình AI riêng

Doanh nghiệp Việt Nam đang đặt kỳ vọng lớn vào chuyển đổi bằng AI: 69% cho biết ứng dụng AI là ưu tiên hàng đầu hoặc ưu tiên cao, và 84% kỳ vọng mức độ sử dụng AI sẽ tăng trong năm tới. Xu hướng này trải rộng từ doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp vừa và nhỏ đến các startup thuần AI (AI-native) - mỗi nhóm có ưu tiên và nhu cầu riêng. Dù 61% doanh nghiệp đã ứng dụng AI cho biết vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, những kết quả ban đầu khá khả quan khi 71% ghi nhận khoản đầu tư AI của họ đã hòa vốn hoặc mang lại lợi nhuận.

Ngành dịch vụ tài chính và y tế là hai lĩnh vực cho thấy rõ nhất tham vọng AI đang được hiện thực hóa ra sao:

Trong dịch vụ tài chính, 41% doanh nghiệp đã ứng dụng AI, so với mức trung bình 26%, và 79% ghi nhận năng suất được nâng cao.

Trong y tế, tỷ lệ ứng dụng AI đạt 23%, với 69% báo cáo tăng năng suất.

Dù đối mặt với các yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt hơn, đổi mới sáng tạo không vì thế mà chững lại. OmiGroup, công ty y tế số Việt Nam, đã xây dựng OmiKG trên nền tảng AWS, một công cụ nghiên cứu dùng AI để truy vết nguyên nhân gốc rễ của các bệnh mãn tính. Trong một đánh giá nghiên cứu có kiểm soát, OmiKG xác định được 15 trên 17 cơ chế phân tử liên quan đến bệnh tiểu đường tuýp 2, vượt trội rõ rệt so với hai phương pháp AI thông thường khác. Công cụ này giúp các chuyên gia lâm sàng hiểu được "vì sao" từ góc độ sinh học phía sau một tình trạng bệnh lý - chẳng hạn nguyên nhân gốc rễ là phơi nhiễm độc tố hay chế độ ăn uống - từ đó định hướng phác đồ điều trị chính xác hơn.

Agentic AI: đòn bẩy tăng tốc cho doanh nghiệp Việt Nam

Một số doanh nghiệp Việt Nam đã đưa AI agent vào quy trình vận hành, qua đó đẩy nhanh đổi mới sáng tạo và hỗ trợ mở rộng ra thị trường quốc tế. Trong số các doanh nghiệp được khảo sát, 38% cho biết đã biết đến agentic AI. Trong nhóm này, 8% đã tích hợp AI agent vào các quy trình cốt lõi, và 19% đang thử nghiệm hoặc triển khai thí điểm.

Các doanh nghiệp tiên phong đang thu về thành quả vượt kỳ vọng, với 81% ghi nhận năng suất cải thiện rõ rệt. Trong đó, 68% cho biết hiệu quả vận hành hoặc năng suất làm việc tăng, 61% ra quyết định và thực thi nhanh hơn, và 49% mở rộng quy mô hoạt động thuận lợi hơn.

NoteX là nền tảng trí tuệ giọng nói và nhận dạng tiếng nói được hỗ trợ bởi AI, được xây dựng tại Việt Nam và đang vươn ra toàn cầu. Vận hành trên AWS, NoteX đã giảm 30% độ trễ và chi phí xử lý AI, đồng thời đã thu hút hơn 1 triệu người dùng tại Việt Nam và hơn 20 quốc gia ngay trong năm đầu tiên. NoteX cũng vận hành trên hạ tầng AWS Local Zone tại Hà Nội để đáp ứng yêu cầu lưu trữ dữ liệu tại chỗ đối với các ngành có quy định nghiêm ngặt.

Ông Nguyễn Lưu, CEO NoteX & Saydi, cho biết: "Nhờ AWS Local Zone tại Hà Nội, chúng tôi vận hành mô hình ngôn ngữ của mình gần hơn với khách hàng Việt Nam thuộc các ngành có quy định chặt chẽ. Điều này cho phép chúng tôi đảm bảo độ trễ thấp và tuân thủ pháp lý, đồng thời dễ dàng mở rộng hoạt động ra hơn 20 quốc gia với chi phí hợp lý hơn."

Từ AI agent ra thế giới: hành trình tăng tốc của startup AI-native

Các startup AI-native Việt Nam đang vượt lên so với phần còn lại. Không bị kìm hãm bởi hệ thống công nghệ cũ, họ đưa ra thị trường những sản phẩm AI có tốc độ mở rộng nhanh hơn và tiếp cận thị trường rộng hơn. Nhờ đó, các startup ưu tiên đám mây này đã ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu trung bình 147% trong năm qua.

Đáng chú ý, khả năng đạt doanh thu trên 1 triệu USD/năm của nhóm này cao gấp 4,8 lần, và 96% tin rằng AI sẽ tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng doanh thu trong năm tới. Bên cạnh đó, 74% cho biết AI đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian đổi mới sáng tạo - so với 66% trên toàn bộ doanh nghiệp nói chung.

Diaflow là minh chứng cho tiềm năng này. Được sáng lập bởi một đội ngũ tại Việt Nam, dịch vụ điều phối AI agent cấp doanh nghiệp này đã thu hút hơn 40.000 khách hàng, trong đó 75% đến từ Hoa Kỳ. Xây dựng trên Amazon Bedrock, Diaflow đảm nhận điều phối và quản trị AI agent, đồng thời cho phép khách hàng tự do lựa chọn các năng lực AI tiên tiến phù hợp. Đến nay, người dùng đã thực hiện hơn 100 triệu tác vụ AI trên nền tảng này.

Những yếu tố then chốt nào giúp các doanh nghiệp Việt Nam chuyển từ giai đoạn khám phá hoặc thử nghiệm AI sang triển khai thực tế? Theo ông Eric Yeo, Tổng Giám đốc AWS Việt Nam nhận định: Thứ nhất là kỹ năng. Doanh nghiệp cần bắt đầu bằng việc xây dựng năng lực nội bộ và có thể thực hiện điều này thông qua hợp tác với AWS cùng các đối tác của chúng tôi. Đây là yếu tố then chốt để tiến lên phía trước, bởi bạn không thể chỉ đào tạo rồi chờ đến khi “đủ sẵn sàng” mới đưa vào vận hành thực tế. Vì vậy, hợp tác, liên tục đào tạo và phát triển kỹ năng là nền tảng giúp doanh nghiệp tiến nhanh hơn. Thứ hai là sự dẫn dắt và cam kết từ cấp lãnh đạo cao nhất. Dù việc đào tạo từ dưới lên rất quan trọng, nhưng bạn cũng cần sự bảo trợ từ CEO hoặc Chủ tịch. Trường hợp của TCBS là ví dụ rõ ràng: Chủ tịch của họ rất định hướng công nghệ, ông muốn làm, và vì thế quyết tâm đó lan tỏa xuống toàn tổ chức. Do đó, sự kết hợp giữa “trên xuống” và “dưới lên” là hai yếu tố cực kỳ quan trọng. Yếu tố thứ ba là quản trị. Doanh nghiệp cần một khung quản trị thân thiện, rõ ràng. Và cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là đo lường. Tóm lại, kỹ năng, sự dẫn dắt từ lãnh đạo, nhân tài, nền tảng và đo lường là những yếu tố then chốt.