Chuyển đổi xanh, doanh nghiệp đi tìm giá trị mới

Với chủ đề “Tăng trưởng bứt phá – Phát triển bền vững: Hai mục tiêu, một hành trình”, sự kiện do VCCI cùng Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) tổ chức.-Ảnh: Quốc Tuấn

Hơn một thập kỷ trước, khi triển khai Chương trình NESCAFÉ Plan, Nestlé Việt Nam phải thuyết phục hàng chục nghìn hộ nông dân thay đổi cách canh tác cà phê. Theo ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, biến đổi khí hậu ngày càng khó lường đặt người trồng cà phê Tây Nguyên trước yêu cầu thích ứng.

Doanh nghiệp chọn đồng hành bằng những việc cụ thể: tập huấn, hỗ trợ giống kháng bệnh, năng suất cao và hướng dẫn tưới tiết kiệm. Kết quả được ông Jacob chia sẻ là hơn 23.000 hộ đã áp dụng canh tác bền vững theo tiêu chuẩn 4C, giúp tiết kiệm 40-60% nước tưới, giảm 20% phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Ông nhìn nhận việc đồng hành với nông dân là khoản đầu tư cho năng suất và sinh kế lâu dài.

Giá trị từ hiệu quả vận hành

Lời giải cho bài toán này đã được các nhà hoạch định chính sách và giới lãnh đạo doanh nghiệp định hình rõ nét tại Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam (VCSF) 2026, diễn ra ngày 5/10.

Với chủ đề “Tăng trưởng bứt phá - Phát triển bền vững: Hai mục tiêu, một hành trình”, sự kiện do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) tổ chức đã phát đi một thông điệp cốt lõi: Tăng trưởng và bền vững không phải là hai ngã rẽ, mà là một con đường bắt buộc, trong đó câu chuyện hiệu quả sản xuất được nhiều doanh nghiệp đặt trong hành trình chuyển đổi xanh.

Từ kinh nghiệm Vinamilk, ông Lê Hoàng Minh, Giám đốc điều hành Sản xuất kiêm Trưởng dự án Net Zero, cho rằng doanh nghiệp không nhất thiết bắt đầu bằng dự án lớn. Kiểm kê phát thải, tối ưu năng lượng, công nghệ và tư duy vận hành là những điểm khởi đầu. Tại diễn đàn, ông Minh nhấn mạnh yêu cầu xây dựng mô hình giảm phát thải có thể đo lường, kiểm chứng và nhân rộng.

Ở SABECO, chuyển đổi xanh gắn với từng quyết định trong sản xuất. Ông Lee Chio Lim Larry, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Tài sản chiến lược và Phát triển bền vững SABECO, cho biết nâng hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm thất thoát nguyên vật liệu, quản lý nước có trách nhiệm và tối ưu sản xuất giúp cải thiện năng lực vận hành, thích ứng và cạnh tranh.

Doanh nghiệp lồng ghép các nguyên tắc về môi trường, xã hội và quản trị vào quyết định đầu tư, hoạt động hằng ngày. Với ông Larry, thành công lâu dài còn cần sự phát triển của người lao động, nhà cung cấp và đối tác.

Mối liên hệ giữa doanh nghiệp và đối tác cũng được ông Binu Jacob, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, Đồng Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD), nhấn mạnh khi đề cập lợi ích kinh tế của từng mắt xích, từ nông dân, nhà máy đến doanh nghiệp cung ứng bao bì, nguyên liệu và logistics.

Từ góc nhìn kinh tế, ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), đề xuất lấy năng suất làm động lực trung tâm; đo lường đổi mới bằng kết quả; tăng liên kết giữa khu vực FDI với doanh nghiệp trong nước và củng cố khả năng thích ứng khi tiếp tục mở cửa.

Ông Nguyễn Quang Vinh cho biết kiến nghị từ diễn đàn sẽ được tổng hợp, báo cáo lên Chính phủ và Hội đồng Quốc gia về Phát triển bền vững, đồng thời làm cơ sở để VBCSD–VCCI tiếp tục kết nối, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp. Ảnh: Quốc Tuấn

Đưa cam kết vào sản xuất

Để những thay đổi lan rộng, ông Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch VCCI đề nghị chuyển từ tăng trưởng dựa vào nguồn lực sang dựa vào năng suất, đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp cần tạo giá trị cao hơn từ lao động, vốn và nguyên liệu, hạn chế gia tăng áp lực lên tài nguyên, môi trường.

“Tăng trưởng bứt phá và phát triển bền vững không phải là hai con đường, đó là một hành trình chung” - ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.

Chuyển đổi xanh, theo ông Hùng, cần được coi là động lực cạnh tranh, gắn với liên kết chuỗi giá trị và sự phối hợp giữa Nhà nước với doanh nghiệp. VCCI cam kết đồng hành với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp thông qua đối thoại chính sách, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chia sẻ mô hình kinh doanh bền vững.

Ông Hùng khẳng định VCCI kết nối doanh nghiệp với đối tác trong nước và quốc tế, hỗ trợ nâng sức cạnh tranh và khả năng tham gia chuỗi giá trị.

Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, Đồng Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD), nhấn mạnh khi đề cập lợi ích kinh tế của từng mắt xích, từ nông dân, nhà máy đến doanh nghiệp cung ứng bao bì, nguyên liệu và logistics.- Ảnh: Quốc Tuấn

Với ông Nguyễn Quang Vinh, Phó Chủ tịch VCCI, Chủ tịch VBCSD, khoảng cách cần thu hẹp nằm giữa cam kết, chiến lược, dự án và kết quả. Doanh nghiệp muốn tiếp cận nguồn lực chuyển đổi cần mục tiêu đo lường được, dữ liệu tin cậy, dự án cụ thể và khả năng chứng minh hiệu quả. Đây cũng là yêu cầu khi doanh nghiệp tiếp cận tài chính xanh.

Ông Nguyễn Quang Vinh nhấn mạnh: “Doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy ‘có cam kết’ sang tư duy ‘có năng lực thực thi’”.

Ở phía hỗ trợ, ông Vinh đề nghị Nhà nước tiếp tục xây dựng thể chế rõ ràng, ổn định, có khả năng dự báo; phát triển hạ tầng năng lượng, số và dữ liệu; tạo điều kiện thử nghiệm, nhân rộng sáng kiến. Các định chế tài chính cần đồng hành với doanh nghiệp; hiệp hội và tổ chức hỗ trợ tăng kết nối tri thức, nguồn lực và đối thoại chính sách.

Trong chuỗi cung ứng, ông Vinh đề xuất doanh nghiệp đầu chuỗi chia sẻ tiêu chuẩn, dữ liệu, kinh nghiệm và cơ hội tiếp cận nguồn lực cho nhà cung cấp, để cùng chuyển đổi.

VCCI–VBCSD cũng hướng các hoạt động hỗ trợ vào việc giúp doanh nghiệp xác định hiện trạng và những vấn đề cần cải thiện. Bộ chỉ số doanh nghiệp bền vững (CSI), chương trình hỗ trợ thực hành môi trường, xã hội và quản trị (ESG), kết nối doanh nghiệp và đối thoại chính sách được ông Vinh đặt trong mục tiêu này. Sự đồng hành cần giúp doanh nghiệp giải quyết bài toán cụ thể, từng bước nâng năng lực thực hiện chuyển đổi.

Ông Nguyễn Quang Vinh cho biết kiến nghị từ diễn đàn sẽ được tổng hợp, báo cáo lên Chính phủ và Hội đồng Quốc gia về Phát triển bền vững, đồng thời làm cơ sở để VBCSD–VCCI tiếp tục kết nối, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp.