TP. Hồ Chí Minh: Dùng vốn đầu tư công dẫn dắt nguồn lực xã hội

Năm 2026, TP. Hồ Chí Minh được giao gần 148.000 tỷ đồng vốn đầu tư công, lớn nhất trong 34 tỉnh, thành phố. Đến hết ngày 30/9, thành phố đã giải ngân 111.494 tỷ đồng, đạt 75,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn cùng kỳ 26,3 điểm phần trăm. Theo Bộ Tài chính, TP. Hồ Chí Minh là một trong những địa phương có khối lượng giải ngân lớn, đồng thời thuộc nhóm 19 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn bình quân cả nước (62,9%).

Sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh xác định hoàn thiện hạ tầng khung, giao thông kết nối vùng và hệ thống vận tải công cộng khối lượng lớn là nhiệm vụ trọng tâm. Để đáp ứng nhu cầu đi lại của hơn 14 triệu dân, có thể tăng lên 25 triệu người trong tương lai, thành phố quy hoạch 28 tuyến metro với tổng chiều dài 1.015 km, dự kiến điều chỉnh lên 1.500 km. Mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành 255 km metro và đến năm 2035 đạt hơn 500 km.

Ảnh minh họa được tạo bởi AI

Ông Trương Tấn Vũ, Phó Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh cho biết, giai đoạn 2026-2030, thành phố dự kiến sử dụng khoảng 1,2 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công để định hướng, dẫn dắt các nguồn vốn xã hội, đặc biệt thông qua phương thức đối tác công tư (PPP).

“Chúng tôi tính toán được là 1 đồng vốn đầu tư công được sử dụng hiệu quả sẽ thu hút được gần 6 đồng vốn tư nhân và FDI”, ông Vũ chia sẻ.

Theo kế hoạch trung hạn 2026-2030 đã được HĐND thành phố thông qua, TP. Hồ Chí Minh xác định 250 dự án cấp bách cần ưu tiên triển khai với tổng nguồn vốn hơn 500.000 tỷ đồng. Trong đó, khoảng 200.000 tỷ đồng dành cho các dự án giao thông giải quyết ùn tắc; 120.000 tỷ đồng cho giao thông liên kết vùng, liên tỉnh; 50.000 tỷ đồng chống ngập và 125.000 tỷ đồng chỉnh trang đô thị, cải tạo nhà ven kênh rạch.

Để phát huy hiệu quả nguồn vốn, thành phố triển khai cơ chế điều hành linh hoạt theo tinh thần “không để vốn chờ công trình”. Qua 8 đợt điều chuyển nội bộ, hơn 45.000 tỷ đồng đã được chuyển từ các dự án chậm tiến độ sang những dự án giải ngân tốt, có khối lượng thi công thực tế. Cách làm này góp phần nâng hiệu quả sử dụng vốn ngân sách, đồng thời đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm.

Tuy nhiên, giải phóng mặt bằng, xác định giá đất và thủ tục đầu tư vẫn là những điểm nghẽn cần tiếp tục tháo gỡ.

TS. Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP. Hồ Chí Minh nhận định, thành phố đã vận dụng các cơ chế đặc thù để điều chỉnh hệ số K, nâng mức bồi thường phù hợp và hỗ trợ đối với nhà, đất mua bằng giấy viết tay, góp phần bảo đảm quyền lợi người dân.

Bên cạnh đó, việc trao quyền chủ động cho Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại từng dự án và phân cấp thẩm quyền cụ thể cho cấp xã giúp nâng trách nhiệm thực thi, hạn chế tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm. Theo ông Thuận, triển khai đồng bộ các giải pháp sẽ góp phần tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ dự án và hoàn thành mục tiêu giải ngân năm 2026.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đánh giá, giải ngân đầu tư công từng là hạn chế kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ, nhưng trong 9 tháng đầu năm 2026 đã có chuyển biến tích cực. Tỷ lệ giải ngân hơn 75% là kết quả cao nhất trong 10 năm qua.

Trong quý IV/2026, thành phố tiếp tục tập trung tháo gỡ các vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng; phê duyệt giá đất làm cơ sở giao đất, thu tiền sử dụng đất; đồng thời đẩy nhanh công tác quy hoạch và các thủ tục liên quan đến phòng cháy, chữa cháy, đánh giá tác động môi trường.

Theo ông Được, bên cạnh giải ngân đầu tư công, việc hỗ trợ nhà đầu tư đẩy nhanh giải ngân vốn FDI và vốn đầu tư của doanh nghiệp trong nước có ý nghĩa quan trọng trong khơi thông nguồn lực, giải quyết bài toán thiếu vốn và thúc đẩy tăng trưởng.

“Đề nghị giám đốc các sở, ngành tiếp tục hỗ trợ, đôn đốc để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế”, ông Được nhấn mạnh.

Với quy mô vốn đầu tư công lớn và định hướng huy động nguồn lực xã hội, TP. Hồ Chí Minh đang chuyển từ sử dụng ngân sách để đầu tư trực tiếp sang phát huy vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân và FDI. Hiệu quả của chiến lược này không chỉ được đo bằng tỷ lệ giải ngân mà còn ở khả năng hoàn thiện hạ tầng, mở rộng không gian kinh tế và tạo động lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.