NHTW Nhật tăng lãi suất cao nhất 31 năm, quyết tâm thắt chặt vẫn bị nghi ngờ

Tăng lãi suất lên cao nhất 31 năm

Tại cuộc họp kéo dài hai ngày kết thúc vào thứ Sáu, BOJ đã quyết định nâng lãi suất ngắn hạn từ 1% lên 1,25%. Đây là đợt tăng lãi suất đầu tiên sau ba tháng, đưa lãi suất đến gần hơn với mức mà BOJ coi là trung tính đối với nền kinh tế, đánh dấu một bước nữa rời xa kỷ nguyên lãi suất cực thấp kéo dài hàng thập kỷ.

Động thái này diễn ra sau các đợt tăng lãi suất của NHTW châu Âu (ECB) và Fed, làm nổi bật nỗi lo của các NHTW vào rủi ro lạm phát toàn cầu do chi phí năng lượng tăng vọt vì xung đột tại Trung Đông, các chính sách tài khóa mở rộng và nhu cầu đầu tư vào AI tăng mạnh.

Trong tuyên bố chính sách phát đi sau đó, BOJ cho biết, lạm phát cơ bản đang tiến gần mức 2%”, thể hiện qua việc tốc độ tăng chỉ số giá sản xuất (PPI) so với cùng kỳ ở mức cao, áp lực tăng giá đã bắt đầu lan sang giá tiêu dùng và kỳ vọng lạm phát trung và dài hạn tiếp tục gia tăng.

Tuy nhiên BOJ cũng cảnh báo, “có nguy cơ lạm phát CPI cơ bản sẽ tăng vượt mức mục tiêu ổn định giá cả là 2%”, do chiến sự tại Trung Đông vẫn diễn biến phức tạp, sự gia tăng nhu cầu liên quan đến AI, và sự suy yếu của đồng yên Nhật.

Đó chính là lý do khiến BOJ quyết định tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên cao nhất 31 năm. Chưa dừng lại ở đó, cơ quan này còn cho biết “sẽ tiếp tục tăng lãi suất điều hành và điều chỉnh mức độ nới lỏng tiền tệ, nhằm ứng phó với những diễn biến về hoạt động kinh tế, giá cả cũng như các điều kiện tài chính”.

Quyết tâm thắt chặt bị nghi ngờ

Mặc dù đã tăng lãi suất lên cao nhất 31 năm, song lãi suất chính sách của BOJ vẫn thấp hơn so với mức lãi suất chủ chốt 2,5% mà ECB đã thiết lập vào tuần trước, cũng như thấp hơn nhiều so với phạm vi 3,75% - 4,00% của Fed.

Tốc độ tăng lãi suất chậm chạp của BOJ từng bị coi là nguyên nhân khiến đồng Yên suy yếu, từ đó đẩy chi phí nhập khẩu và lạm phát chung tăng cao.

Tuy nhiên quyết tâm tăng tốc độ thắt chặt của BOJ đang bị nghị ngờ khi mà hiện lãi suất của đồng yên đang nằm trong khoảng ước tính từ 1,1% đến 2,5% về mức lãi suất trung hoà danh nghĩa của Nhật Bản (mức lãi suất không làm chậm cũng không gây quá nhiệt cho tăng trưởng).

Nghi nghờ càng tăng cao mà quyết định tăng lãi suất hôm nay vấp phải 2 ý kiến phản đối của các thành viên của Hội đồng chính sách tiền tệ, trong khi tuyên bố chính sách cũng không đưa ra một thông tin cụ thể nào về thời điểm tăng lãi suất tiếp.

“Giọng điệu của bản tuyên bố, cùng với việc có hai thành viên phản đối quyết định tăng lãi suất, đã để lại những nghi ngại rằng ngân hàng trung ương Nhật Bản sẽ thận trọng trong việc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ”, Fred Neumann - Chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Á của HSBC tại Hồng Kông nhận định.

Tương tự, Hirofumi Suzuki, trưởng bộ phận chiến lược ngoại hối tại SMBC ở Tokyo cũng cho rằng, mặc dù việc tăng lãi suất phù hợp với kỳ vọng của thị trường, nhưng hai phiếu phản đối lại là một bất ngờ nhỏ. “Kết quả này phần nào làm giảm bớt kỳ vọng về các đợt tăng lãi suất tiếp theo và tạo ra ấn tượng về một lập trường chính sách nới lỏng hơn”.

Hiện mọi sự chú ý đang tập trung vào cuộc họp báo của Thống đốc Ueda, khi thị trường mong chờ những tín hiệu cứng rắn (hawkish) hơn từ ông để khẳng định rằng BOJ đã sẵn sàng tăng lãi suất trở lại trong thời gian tới.