Hạ tầng giao thông mở 'mạch tăng trưởng' mới

Thành phố sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh các dự án giao thông trọng điểm

Chỉ trong 8 tháng đầu năm 2026, TP.Hồ Chí Minh đã khởi công 14 công trình, dự án giao thông với tổng mức đầu tư khoảng 466.379 tỷ đồng. Trong đó, nhiều dự án có tính chất liên vùng, kết nối các trung tâm sản xuất với cảng biển, sân bay và những cực tăng trưởng mới của khu vực phía Nam.

Một trong những dự án quan trọng là nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 13 với tổng mức đầu tư 20.678 tỷ đồng. Đây là trục giao thông huyết mạch kết nối khu vực trung tâm thành phố với khu vực Bình Dương cũ, nơi tập trung nhiều khu công nghiệp và đô thị lớn, đồng thời mở hướng kết nối với Tây Nguyên.

Khi hoàn thành vào cuối năm 2028, tuyến đường được kỳ vọng nâng cao năng lực vận tải, tăng khả năng kết nối giữa các trung tâm kinh tế, khu công nghiệp với sân bay và hệ thống cảng biển quốc tế.

Cùng với khởi công các công trình mới, nhiều dự án đang thi công cũng bước vào giai đoạn hoàn thiện. Ở phía Tây, đoạn tuyến kết nối từ nút giao cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Trung Lương đến Quốc lộ 1A đã được đưa vào vận hành. Tuyến kết nối dài gần 22 km tạo thêm hành lang vận tải cho khu vực phía Nam thành phố và các tỉnh Tây Nam Bộ.

Nhờ đó, hàng hóa từ miền Tây đi cảng Hiệp Phước hoặc khu vực phía Nam TP. Hồ Chí Minh giảm phụ thuộc vào các trục thường xuyên chịu áp lực lớn như Nguyễn Văn Linh, Quốc lộ 50. Thời gian vận chuyển được rút ngắn hơn một nửa, qua đó tiết giảm chi phí nhiên liệu và vận hành phương tiện.

Ở phía Đông, đoạn cao tốc kết nối Quốc lộ 51 đã được khai thác từ đầu năm 2025. Dự kiến trong tháng 9/2026, toàn tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành sẽ thông xe. Khi đó, phương tiện từ miền Tây đi Đồng Nai, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ hoặc Cảng hàng không quốc tế Long Thành có thể di chuyển theo hành lang cao tốc phía Nam mà không phải xuyên qua trung tâm TP. Hồ Chí Minh.

Theo tính toán, thời gian di chuyển từ Bến Lức đến Nhơn Trạch, Long Thành có thể giảm từ gần 2 giờ xuống khoảng 40 phút. Hiệu quả của tuyến đường vì vậy không chỉ nằm ở giảm ùn tắc mà còn tạo một hành lang vận chuyển hàng hóa trực tiếp giữa Đồng bằng sông Cửu Long với hệ thống cảng biển, sân bay và các trung tâm công nghiệp phía Đông.

Ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho biết, việc hình thành mạng lưới vành đai đa tầng cùng các tuyến cao tốc sẽ từng bước đưa luồng vận tải hàng hóa liên tỉnh ra các vành đai bên ngoài, giảm áp lực giao thông quá cảnh đối với khu vực nội đô.

Đáng chú ý, mạng lưới này có thể giúp hàng hóa từ các trung tâm sản xuất tại khu vực Bình Dương cũ, Tây Ninh, Bình Phước và Lâm Đồng vận chuyển trực tiếp đến cảng Cái Mép - Thị Vải, cảng Cần Giờ hoặc sân bay Long Thành. Thời gian vận chuyển được kỳ vọng giảm 50-70%, qua đó giảm chi phí logistics và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Hạ tầng giao thông đồng bộ còn tạo điều kiện giãn dân, dịch chuyển cơ sở sản xuất, kho bãi và hình thành các đô thị, trung tâm logistics mới dọc những hành lang giao thông chiến lược.

Để chuẩn bị dư địa kết nối dài hạn, Sở đang lấy ý kiến các địa phương lân cận về điều chỉnh, bổ sung quy hoạch mạng lưới giao thông liên vùng giai đoạn 2025-2050.

Đáng chú ý là đề xuất Vành đai 4,5 dài khoảng 192 km, quy mô 8 làn xe, kết nối TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Tây Ninh. Tuyến đường được định hướng đóng vai trò trung chuyển, chia sẻ lưu lượng xe tải nặng và container với Vành đai 4.

Xa hơn là đề xuất Vành đai 5 dài khoảng 487 km, quy mô cao tốc đô thị 6-8 làn xe, rộng tối thiểu 74,5 m, tốc độ thiết kế 100 km/giờ và có đường song hành. Nếu được triển khai, đây sẽ là tuyến vành đai quy mô lớn, tạo hành lang kết nối Đông Nam Bộ với Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Hoàng Nguyên Dinh cho biết, thành phố sẽ tập trung tháo gỡ khó khăn, nhất là công tác thu hồi đất và giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh các dự án giao thông trọng điểm.

Theo ông Dinh, khi các tuyến vành đai, cao tốc và đường sắt đô thị được hoàn thiện, mạng lưới giao thông đa phương thức sẽ từng bước hình thành, tạo điều kiện phát triển các khu đô thị, khu công nghiệp, trung tâm logistics và dịch vụ dọc những hành lang mới.

Đây chính là nền tảng để TP. Hồ Chí Minh tăng cường liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.