BoJ nhấn mạnh trọng tâm kiểm soát lạm phát, kỳ vọng tăng lãi suất dồn vào tháng 12

Thống đốc BoJ Kazuo Ueda. Ảnh: Cabinet Public Relations Office/Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Chuyển trọng tâm sang ngăn lạm phát vượt mục tiêu

Trong bài phát biểu được Phó Thống đốc BoJ Shinichi Uchida đọc thay tại cuộc họp của các liên hiệp tín dụng Nhật Bản ngày 16/10, Thống đốc Kazuo Ueda nhấn mạnh rủi ro lạm phát cơ bản có thể vượt mục tiêu 2% và cho rằng việc giữ lạm phát ổn định quanh mức này ngày càng trở nên quan trọng.

Thông điệp này cho thấy sự thay đổi rõ hơn trong trọng tâm điều hành của BoJ. Sau nhiều năm tìm cách đưa lạm phát lên mức 2%, ngân hàng trung ương hiện bước sang giai đoạn chú trọng ngăn lạm phát vượt mục tiêu. Tại cuộc họp tháng 9, BoJ đã nâng lãi suất chính sách lên 1,25%, mức cao nhất trong 31 năm, đồng thời phát tín hiệu có thể tiếp tục thắt chặt nếu rủi ro giá cả gia tăng.

Theo ông Ueda, diễn biến kinh tế và giá cả của Nhật Bản nhìn chung vẫn phù hợp với dự báo của BoJ. Tuy nhiên, các yếu tố như căng thẳng tại Trung Đông, nhu cầu liên quan đến AI và biến động tỷ giá có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng và lạm phát, khiến rủi ro giá cả gia tăng.

Sự chú ý hiện tập trung vào cuộc họp chính sách ngày 29–30/10. Tại cuộc họp này, BoJ sẽ công bố các dự báo tăng trưởng và lạm phát hàng quý mới nhất, được giới đầu tư theo dõi sát để tìm kiếm tín hiệu về thời điểm của đợt tăng lãi suất tiếp theo. Nhiều công ty môi giới và định chế tài chính hiện nghiêng về khả năng BoJ chưa tăng lãi suất trong tháng 10, mà có thể nâng thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 12.

Sau đợt tăng tháng 9, BoJ đã thể hiện rõ hơn xu hướng chuyển từ hỗ trợ lạm phát sang phòng ngừa nguy cơ giá cả tăng quá mức. Vì vậy, vấn đề đang được thị trường quan tâm hơn là thời điểm và tốc độ điều chỉnh sẽ thế nào.

Áp lực tỷ giá và thông điệp từ Washington

Một yếu tố bổ sung cho triển vọng chính sách của BoJ là quan điểm ngày càng rõ từ phía Mỹ. Thứ trưởng Bộ Tài chính Mỹ phụ trách các vấn đề quốc tế Erin Browne ngày 16/10 cho biết, Nhật Bản không còn đối mặt với môi trường giảm phát từng kéo dài hơn một thập kỷ và vì vậy tỷ giá cũng như định hướng chính sách tiền tệ cần phản ánh thực tế đó.

Phát biểu được đưa ra sau các cuộc trao đổi giữa quan chức tài chính Mỹ và Nhật Bản bên lề Hội nghị thường niên IMF–WB tại Bangkok. Bà Browne nhấn mạnh Washington và Tokyo sẽ tiếp tục phối hợp để hỗ trợ thị trường vận hành ổn định.

“Những biến động tỷ giá mạnh và mất trật tự có thể gây ra những hệ quả rộng lớn hơn nhiều, buộc các nhà đầu tư phải đóng hoặc đảo ngược vị thế, làm gia tăng biến động trên các thị trường và có thể đẩy chi phí huy động vốn lên cao hơn, không chỉ tại Mỹ mà trên phạm vi toàn cầu”, bà Browne nói.

Diễn biến tỷ giá cho thấy áp lực vẫn hiện hữu, dù đồng yen có tuần tăng đầu tiên sau bốn tuần liên tiếp suy yếu. Ngày 16/10, USD/JPY giảm nhẹ xuống 158,11 yen đổi 1 USD. Việc đồng yen yếu liên tục những tuần trước đó đã làm tăng chi phí nhập khẩu của Nhật Bản, qua đó làm phức tạp bài toán kiểm soát lạm phát.

BoJ vẫn phải cân bằng giữa kiềm chế rủi ro lạm phát vượt 2% và tránh thắt chặt quá nhanh khi triển vọng tăng trưởng còn nhiều bất định. Cuộc họp cuối tháng 10 sẽ được theo dõi không chỉ bởi quyết định lãi suất, mà còn ở các dự báo mới và cách BoJ định hình lộ trình chính sách cho tháng 12/2026 và năm 2027.