Cẩn trọng "lướt sóng" vàng khi giá biến động lớn

Chênh lệch mua - bán lớn, rủi ro lướt sóng tăng cao

Sau nhiều phiên giảm liên tiếp, giá vàng trong nước sáng 12/6 đảo chiều tăng mạnh, khiến lượng khách đến các cửa hàng vàng bạc trên địa bàn Hà Nội gia tăng đáng kể. Ghi nhận của phóng viên tại một số cửa hàng kinh doanh vàng trên đường Cầu Giấy, nhiều người tranh thủ đến giao dịch với tâm lý lo ngại giá vàng còn tiếp tục tăng trong những ngày tới.

Tại phiên chiều, tính đến 15 giờ 30 phút ngày 12/6, vàng miếng SJC được niêm yết ở mức 142,4 - 145,4 triệu đồng/lượng mua vào - bán ra, tăng 9 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào và 7 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra so với phiên chiều 11/6. Giá vàng nhẫn phổ biến ở mức 142,3 - 145,3 triệu đồng/lượng. Tại DOJI và Bảo Tín Minh Châu, giá vàng miếng và vàng nhẫn dao động quanh vùng 142,4 - 145,5 triệu đồng/lượng.

Diễn biến tăng nhanh của giá vàng khiến không ít nhà đầu tư kỳ vọng vào cơ hội sinh lời ngắn hạn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây cũng là thời điểm cần đặc biệt thận trọng, bởi biên độ biến động lớn có thể khiến rủi ro gia tăng, nhất là với những người mua vào ở vùng giá cao.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi nhận định, trong bối cảnh hiện nay, việc nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng kéo giãn chênh lệch mua - bán lên tới khoảng 5 triệu đồng/lượng là yếu tố nhà đầu tư đặc biệt cần quan tâm. Theo ông Huy, chênh lệch lớn đồng nghĩa với việc ngay khi thực hiện giao dịch, nhà đầu tư đã phải gánh chịu một phần chi phí đáng kể. Vì vậy, những quyết định mua bán dựa trên tâm lý ngắn hạn hoặc kỳ vọng lướt sóng có thể đối mặt với rủi ro cao hơn so với trước.

Vị chuyên gia này phân tích, những người mua vàng ở vùng giá cao và đang chịu áp lực thua lỗ cần tránh các quyết định mang tính cảm xúc. Việc tiếp tục nắm giữ hay cơ cấu lại danh mục cần dựa trên mục tiêu đầu tư, nguồn vốn sử dụng và khả năng chịu đựng rủi ro của từng cá nhân.

“Nếu vàng được mua bằng nguồn vốn nhàn rỗi với mục tiêu tích lũy dài hạn, nhà đầu tư có thể cân nhắc giữ sự bình tĩnh và theo dõi thêm diễn biến thị trường. Ngược lại, những trường hợp sử dụng đòn bẩy tài chính hoặc tập trung tỷ trọng tài sản quá lớn vào vàng nên chủ động rà soát lại danh mục để bảo đảm an toàn tài chính”, ông Huy khuyến nghị.

Thực tế, ông Huy cho rằng sức hấp dẫn của vàng cần được đặt trong tương quan với các kênh đầu tư khác. Vàng vẫn là tài sản phòng thủ quan trọng, nhất là trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động. Tuy nhiên, trong một nền kinh tế đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân, việc đa dạng hóa danh mục đầu tư là yêu cầu cần thiết.

Một danh mục tài sản bền vững nên bao gồm nhiều lớp tài sản khác nhau, như tiền gửi tiết kiệm để bảo đảm thanh khoản, trái phiếu doanh nghiệp chất lượng nhằm tạo dòng thu nhập ổn định, vàng và bạc để phòng ngừa rủi ro, cổ phiếu giá trị thuộc nhóm doanh nghiệp hàng đầu để đồng hành cùng tăng trưởng kinh tế, chứng chỉ quỹ dành cho nhà đầu tư mong muốn sự chuyên nghiệp trong quản lý tài sản, cùng với các hoạt động sản xuất, kinh doanh tạo ra giá trị thực cho xã hội.

Cùng quan điểm thận trọng, chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng đối với người dân bình thường, các kênh đầu tư phổ biến gồm vàng, chứng khoán, bất động sản, tiền gửi ngân hàng và tài sản kỹ thuật số. Việc phân bổ danh mục đầu tư cần được cân nhắc trên nhiều tiêu chí như lợi nhuận kỳ vọng, tiềm năng tăng trưởng, tính thanh khoản và mức độ an toàn.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, nhà đầu tư có thể tự đánh giá từng kênh theo thang điểm phù hợp với khẩu vị rủi ro, độ tuổi và kỳ vọng tài chính của mình. Chẳng hạn, có thể dành một tỷ trọng nhất định cho tiền gửi ngân hàng để bảo đảm an toàn, phần còn lại phân bổ cho các kênh như bất động sản, chứng khoán và vàng. Điều quan trọng là phải tuân thủ nguyên tắc không bỏ tất cả trứng vào một giỏ.

“Không nên đầu tư vàng chạy theo tâm lý đám đông, bởi không phải lúc nào đám đông cũng đúng”, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh.

Siết quản lý thị trường vàng, người dân cần giao dịch đúng quy định

Không chỉ biến động mạnh về giá, thị trường vàng thời gian gần đây cũng được đặt trong yêu cầu tăng cường quản lý, minh bạch hóa hoạt động kinh doanh. Vừa qua, NHNN Khu vực 1 cho biết đã phối hợp với các sở, ngành như Công an thành phố Hà Nội, Thuế thành phố Hà Nội, Sở Công Thương tiến hành thanh tra, kiểm tra liên quan đến hoạt động kinh doanh vàng.

Qua thanh tra, kiểm tra, cơ quan chức năng đã phát hiện một số vi phạm của các doanh nghiệp và chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền xử lý. Các tồn tại, sai phạm chủ yếu tập trung vào công tác phòng, chống rửa tiền, chế độ thông tin báo cáo, trách nhiệm của doanh nghiệp hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng khi có thay đổi về mạng lưới chi nhánh, địa điểm kinh doanh mua, bán vàng miếng theo quy định pháp luật, cùng các vi phạm về hóa đơn, thuế.

Những tồn tại này cho thấy một bộ phận doanh nghiệp vẫn còn chủ quan, chưa nhận thức đầy đủ trách nhiệm tuân thủ pháp luật. Do đó, các doanh nghiệp kinh doanh vàng cần chủ động cập nhật quy định hiện hành, rà soát toàn bộ quy trình hoạt động, tăng cường tuyên truyền, phổ biến và đào tạo nhân viên theo từng vị trí việc làm để bảo đảm tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật, đặc biệt là quy định về phòng, chống rửa tiền.

Với người dân, NHNN Khu vực 1 khuyến cáo cần thực hiện mua, bán vàng miếng tại các ngân hàng thương mại, doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp phép. Đồng thời, khi thực hiện các giao dịch thanh toán có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng, việc thanh toán phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Ở góc độ chính sách, ngày 29/5/2026, Chính phủ đã ban hành dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Dự thảo này được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy thị trường vàng phát triển theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.

Theo nhận định của Công ty Chứng khoán Rồng Việt, các đề xuất sửa đổi, bổ sung trong dự thảo nhìn chung phù hợp với chủ trương phát triển thị trường vàng theo cơ chế thị trường có quản lý. Việc điều chỉnh này cũng nhất quán với định hướng đưa hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ ra khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.

Quy định mới, nếu được thông qua, được kỳ vọng giúp giảm chi phí, thủ tục hành chính cho doanh nghiệp trong lĩnh vực vàng trang sức, mỹ nghệ; thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, khuyến khích sáng tạo sản phẩm, thu hút đầu tư trong và ngoài nước, hỗ trợ xuất khẩu và mở rộng quy mô ngành kim hoàn.

Tuy nhiên, trong khi khung pháp lý đang tiếp tục được hoàn thiện, nhà đầu tư cá nhân càng cần tỉnh táo trước các biến động ngắn hạn. Giá vàng tăng nóng có thể tạo cảm giác cơ hội đang mở ra, nhưng cũng đồng thời làm gia tăng rủi ro mua đuổi, nhất là khi chênh lệch mua - bán ở mức cao.

Các chuyên gia cho rằng vàng chỉ nên là một phần trong danh mục tài sản, thay vì trở thành kênh đầu tư duy nhất. Với người dân, việc quan trọng nhất không phải là cố gắng “bắt đỉnh, bắt đáy” trong từng nhịp biến động, mà là xác định rõ mục tiêu tài chính, nguồn vốn sử dụng và khả năng chịu rủi ro trước khi quyết định xuống tiền.