Chủ tịch Fed Boston Collins: Fed có thể phải tăng lãi suất sớm

Chủ tịch Fed Boston Susan Collins. Ảnh: Federal Reserve/Wikimedia Commons

Cầu yếu đi nhưng lạm phát vẫn là rủi ro lớn

Chủ tịch Fed Boston Susan Collins ngày 25/8 cho biết, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể cần tăng lãi suất sớm nếu các dữ liệu sắp tới không cho thấy tiến triển bền vững trong việc kéo lạm phát xuống. Bà nhấn mạnh lạm phát vẫn quá cao và lo ngại về giá cả đã trở thành vấn đề phổ biến trong các cuộc trao đổi với doanh nghiệp và hộ gia đình tại New England.

“Những lo ngại về giá cả cao đang phổ biến trong các cuộc trao đổi của tôi với các bên liên quan trên khắp vùng New England. Đặc biệt, chi phí năng lượng cao đang tiếp tục bào mòn phần thu nhập khả dụng của các hộ gia đình. Tôi cũng nghe nói về việc người dân phải làm nhiều công việc cùng lúc để trang trải cuộc sống, và nhìn chung, áp lực tài chính đang gia tăng đối với các hộ gia đình có thu nhập thấp”, Chủ tịch Fed Boston nói.

Theo bà Collins, kinh tế Mỹ hiện vẫn tăng gần tốc độ xu hướng, còn thị trường lao động nhìn chung phù hợp với trạng thái toàn dụng. Vì vậy, trong bối cảnh lạm phát vẫn ở mức cao, ổn định giá cả tiếp tục là mối quan tâm nổi bật trong nhiệm vụ kép của Fed.

Fed hiện giữ lãi suất chính sách trong vùng 3,50–3,75% và đã duy trì mức này từ tháng 12/2025. “Tôi đồng tình với quyết định của FOMC trong tháng 7 về việc duy trì phạm vi mục tiêu hiện tại đối với lãi suất quỹ liên bang”, bà Collins nói và cho rằng, lập trường chính sách tiền tệ “hơi mang tính thắt chặt” này sẽ giúp Ủy ban có vị thế thuận lợi để ứng phó với những diễn biến của nền kinh tế và đưa lạm phát trở về mục tiêu trong một khoảng thời gian. Đà tăng gần đây của lợi suất dài hạn cũng có thể giúp kiềm chế phần nào chi tiêu của hộ gia đình và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, với nhiều kịch bản có thể xảy ra, chính sách tiền tệ sẽ cần phải linh hoạt. Và Chủ tịch Fed Boston đưa ra quan điểm khá rõ: việc giữ nguyên lãi suất cần đi kèm bằng chứng rằng lạm phát tiếp tục đi xuống. Nếu tiến triển đó không xuất hiện, Fed nên sớm thắt chặt chính sách để bảo đảm ổn định giá cả trong một khoảng thời gian hợp lý.

Chi tiết này đáng chú ý khi đặt cạnh cuộc họp FOMC ngày 28–29/7. Khi đó, Ủy ban bỏ phiếu với tỷ lệ 9-3 để giữ nguyên lãi suất; Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack, Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari và Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan là ba thành viên phản đối và muốn tăng thêm 0,25 điểm phần trăm.

Đáng chú ý, Collins không phải thành viên có quyền bỏ phiếu của FOMC trong năm 2026, nhưng cũng như các Chủ tịch Fed khu vực khác, bà vẫn tham dự các cuộc họp và tham gia thảo luận chính sách. Vì vậy, việc Collins – người cho biết đồng tình với quyết định giữ nguyên lãi suất tháng 7 – nay công khai để ngỏ khả năng phải sớm thắt chặt chính sách cho thấy quan điểm cứng rắn hơn về lạm phát có thể không chỉ giới hạn ở những thành viên FOMC có quyền bỏ phiếu đã công khai ủng hộ tăng lãi suất – cụ thể là ba thành viên bỏ phiếu tăng lãi suất tại cuộc họp gần nhất.

Fed đứng trước bài toán khó

Quan điểm của Chủ tịch Fed Boston xuất hiện đúng lúc một số dữ liệu mới cho thấy cầu hộ gia đình đang suy yếu. Doanh số nhà mới dành cho một gia đình trong tháng 7 giảm 10,5%, xuống mức quy đổi theo năm 607.000 căn, thấp nhất kể từ tháng 1. Giá bán trung vị nhà mới ở mức 393.800 USD, giảm 0,9% so với cùng kỳ năm trước.

Cùng lúc, chỉ số niềm tin người tiêu dùng của Conference Board giảm xuống 89,4 điểm trong tháng 8, thấp nhất bảy tháng, từ mức 90,2 điểm đã điều chỉnh của tháng 7. Chỉ số kỳ vọng giảm mạnh, trong khi người tiêu dùng dự kiến mặt bằng giá sẽ tăng 5,8% trong 12 tháng tới, cao hơn mức kỳ vọng 5,6% của tháng 7.

Đây chính là thế khó của Fed. Dữ liệu nhà ở và niềm tin tiêu dùng cho thấy chi phí vay cao cùng sức ép giá cả đang đè lên sức mua, nhưng với Collins, những dấu hiệu cầu yếu chưa đủ để Fed bỏ qua rủi ro lạm phát.

Chủ tịch Fed Boston đặc biệt lưu ý nguy cơ xuất hiện thêm các cú sốc nguồn cung, trong đó có việc eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn trong bối cảnh tồn kho dầu đã xuống mức rất thấp, cũng như khả năng thuế quan tiếp tục tăng. Một điểm đáng chú ý khác là Collins cho rằng làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) dường như đang gây áp lực tăng lên lạm phát hàng hóa lõi.

Theo bà Collins, tăng năng suất có thể phần nào bù đắp các áp lực giá, nhưng tăng trưởng mạnh hơn dự kiến cũng có thể làm cầu tăng và khiến lạm phát khó hạ nhanh. Sau hơn năm năm lạm phát nằm trên mục tiêu 2%, một đợt tăng giá mới còn có nguy cơ khiến kỳ vọng lạm phát dài hạn mất neo, làm nhiệm vụ khôi phục ổn định giá cả trở nên khó khăn hơn.

Vì vậy, số liệu PCE tháng 7 dự kiến được công bố ngày 26/8 (vào khoảng 19h30 giờ Việt Nam) sẽ là phép thử gần nhất. Các nhà kinh tế dự báo PCE lõi, loại trừ thực phẩm và năng lượng, tăng khoảng 3,3% so với cùng kỳ, không đổi so với tháng trước và vẫn cao hơn đáng kể mục tiêu 2% của Fed. Đây là dự báo trước khi số liệu chính thức được công bố, chưa phải số liệu thực tế.

Nếu PCE lõi tiếp tục neo quanh vùng này hoặc nóng hơn dự kiến, cảnh báo của bà Collins sẽ có thêm trọng lượng. Ngược lại, nếu lạm phát hạ nhiệt rõ rệt, Fed sẽ có thêm cơ sở để tiếp tục chờ đợi. Nhưng phát biểu mới của Chủ tịch Fed Boston cho thấy một điều khá rõ: cánh cửa tăng lãi suất vẫn chưa đóng lại, ngay cả khi một số dấu hiệu về cầu của nền kinh tế Mỹ đang yếu đi.