Chuyên gia: Sự rớt giá của đồng yên Nhật chỉ là tạm thời

Vì sao đồng yên rớt giá?

Bà Takaichi được nhiều người coi là một tông đồ của “Abenomics” - Chiến lược kinh tế của cố Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe - với chủ trương chính sách tiền tệ nới lỏng, chi tiêu tài khóa và cải cách cơ cấu. Còn nhớ trong cuộc đua giành quyền lãnh đạo Đảng LDP vào năm ngoái, bà đã chỉ trích kế hoạch tăng lãi suất của BOJ.

Bởi vậy việc bà Takaichigiành chiến thắng tại Đảng LDP, mở đường cho bà trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản, đã khiến giới chuyên gia và các nhà đầu tư không khỏi lo ngại kế hoạch tăng lãi suất của BOJ sẽ bị cản trở.

Theo Mahjabeen Zaman - Giám đốc Nghiên cứu Ngoại hối tại ANZ ở Sydney, chiến thắng của bà Takaichi “có thể sẽ khiến đồng Yên Nhật suy yếu”. "Có rất nhiều bất ổn chính trị và tài khóa trong ngắn hạn và có thể BOJ sẽ thận trọng, mặc dù dữ liệu đang ủng hộ lập trường diều hâu hơn một chút”, bà nói trên một podcast mới đây.

Thị trường đã phản ứng bằng cái gọi là “giao dịch Takaichi”, đẩy chỉ số Nikkei 225 lên mức cao kỷ lục và làm đồng yên suy yếu, xuyên thủng ngưỡng tâm lý quan trọng là 150 JPY/USD.

Theo đó, đồng yên Nhật đã rớt giá mạnh trong 3 phiên đầu tuần, sau chiến thắng của bà Takaichi. Sau khi phục hồi đôi chút trong sáng nay (thứ Năm 9/10), hiện đồng yên Nhật lại tiếp tục lao dốc, hiện đã giảm xuống mức thấp nhất trong 8 tháng so với đồng USD là 153,04 JPY/USD. Tính chung đồng nội tệ của Nhật Bản đã để mất gần 4% giá trị kể từ đầu tuần, một hiệu suất tồi tệ nhất kể từ tháng 9 năm 2024.

Năm ngoái, đồng yên Nhật đã chạm mức thấp nhất trong 34 năm là 161,96 JPY/USD, ngay cả sau nhiều lần can thiệp của chính quyền. Trước khi bà Takaichi đắc cử chủ tịch Đảng LDP, đồng yên đã tăng giá khoảng 6% so với đồng USD kể từ đầu năm lên 147,44 JPY/USD. Tuy nhiên mấy phiên giảm giá vừa qua đã thu hẹp mức tăng của đồng yên từ đầu năm đến nay xuống còn 2,77%.

“Tỷ giá đô la/yên tăng khá liên tục, và dường như không gì có thể ngăn cản nó tăng giá", Carol Kong - Chiến lược gia tiền tệ tại Commonwealth Bank of Australia nhận định.

“Trong ngắn hạn, việc bà Takaichi được xác nhận là Thủ tướng và cuộc họp sắp tới của BOJ vào tháng 10 có thể là chất xúc tác tiếp theo cho sự suy yếu hơn nữa của đồng yên Nhật, đặc biệt nếu bà Takaichi củng cố quan điểm ôn hòa của mình về chính sách tài khóa và tiền tệ, và BOJ phát tín hiệu rằng họ có thể sẽ không tăng lãi suất trong thời gian tới”, chuyên gia này nói thêm.

Chỉ là tạm thời

Tuy nhiên nhiều chuyên gia khác lại cho rằng, đà giảm hiện tại của đồng yên Nhật chỉ là tạm thời bởi sự rớt giá mạnh của đồng yên sẽ mang tới cho Nhật Bản khá nhiều hệ lụy.

Đầu tiên là vấn đề kinh tế. Mặc dù đồng yên yếu là lợi thế cho các nhà xuất khẩu - động lực chính cho tăng trưởng GDP của Nhật Bản - nhưng nó cũng làm tăng giá nhập khẩu và có thể làm tăng lạm phát nhập khẩu trong nước, từ đó làm trầm trọng thêm tình trạng khủng hoảng chi phí sinh hoạt của các hộ gia đình.

Bên cạnh đó còn là vấn đề chính trị. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã không ít lần cáo buộc Nhật Bản có “các hoạt động thương mại không công bằng”, một lời chỉ trích có từ trước nhiệm kỳ Tổng thống đầu tiên của ông.

Vào tháng 3 vừa qua, ông Trump lại một lần nữa chỉ trích Nhật Bản, cáo buộc Tokyo làm suy yếu đồng nội tệ để giành lợi thế thương mại không công bằng. “Tôi đã gọi điện cho các nhà lãnh đạo Nhật Bản để nói rằng các bạn không thể tiếp tục giảm giá và phá giá đồng nội tệ của mình”, ông nói.

Bởi vậy việc đồng yên giảm mạnh rất có thể sẽ khơi lại một trong những luận điểm ưa thích của ông Trump: Nhật Bản được hưởng lợi từ việc đồng tiền bị định giá thấp gây bất lợi cho Mỹ.

Giới chuyên gia cho rằng, ngưỡng 150 JPY/USD là rất nhạy cảm về mặt tâm lý và chính trị. Các quan chức Nhật Bản trước đây đã cảnh báo hoặc can thiệp vào thị trường tiền tệ khi đồng yên Nhật giảm xuống dưới mức đó.

Chấp nhận tăng lãi suất và đồng yên mạnh hơn

Bởi vậy các nhà phân tích cho rằng, bà Takaichi có thể sẽ thận trọng trong các chính sách kinh tế để tránh gây căng thẳng cho quan hệ với Washington.

Kể từ đầu năm, tỷ giá hối đoái giữa đồng đôla Mỹ và đồng yên phần lớn chỉ dao động trong biên độ hẹp, Hirofumi Suzuki - Chiến lược gia Ngoại hối Trưởng tại Sumitomo Mitsui Banking Corporation cho biết, đồng thời lưu ý rằng đồng yên chưa có dấu hiệu giảm giá.

“Mặc dù cái gọi là 'giao dịch Takaichi' hiện đang nghiêng về sự suy yếu của đồng yên trong giai đoạn đầu, nhưng dự kiến ​​nó sẽ không kéo dài quá một tháng và được coi là tạm thời ở giai đoạn này”, ông nói.

Ông cũng nói thêm rằng, hiện tại chưa dự kiến ​​sẽ có tác động đến quan hệ Mỹ - Nhật. Tuy nhiên, nếu đồng yên tiếp tục suy yếu trong trung và dài hạn, thì tác động đến quan hệ thương mại Mỹ - Nhật sẽ là điều có thể xảy ra.

Takahide Kiuchi – một cựu thành viên hội đồng chính sách của BOJ cũng tin rằng chính quyền Trump đã cảnh giác với sự yếu kém của đồng yên. “Mặc dù tôi không tin rằng điều này sẽ hủy bỏ thỏa thuận Nhật Bản-Mỹ, nhưng có khả năng chính quyền Trump sẽ yêu cầu Nhật Bản điều chỉnh sự yếu kém của đồng yên”, Kiuchi – hiện là nhà kinh tế điều hành tại Viện Nghiên cứu Nomura chỉ ra.

Về mặt kinh tế, Norihiko Yamaguchi - Chuyên gia Kinh tế trưởng Nhật Bản tại Oxford Economics cũng cho biết, những lo ngại về lạm phát nhập khẩu sẽ ngăn cản bà Takaichi ban hành các chính sách đẩy đồng yên xuống thấp hơn.

Vì vậy, ông cho rằng vị nữ thủ tướng tương lai của Nhật sẽ phải “thực tế hơn” trong lập trường chính sách của mình.

Mặc dù bà Takaichi trước đây đã từng phản đối việc tăng lãi suất, song chuyên gia này dự kiến ​​BOJ sẽ tăng lãi suất một lần vào tháng 12 và một lần nữa vào giữa năm 2026, và áp lực thị trường - đặc biệt là sự suy yếu của đồng yên - sẽ khiến bà Takaichi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận một số lần tăng lãi suất của BOJ.

Nhiều chuyên gia cũng cho rằng việc tăng lãi suất là cần thiết để kiềm chế lạm phát, vốn đã vượt mục tiêu 2% của BOJ trong hơn 3 năm liên tiếp. Lạm phát tại Nhật đứng ở mức 2,7% trong tháng 8, cao hơn nhiều mục tiêu 2% của BOJ.

Jesper Koll - Giám đốc chuyên môn tại Monex Group cũng đồng tình và cho rằng, bà Takaichi cuối cùng sẽ cần một đồng yên mạnh hơn để giảm lạm phát.