Đa dạng hoá sản phẩm tài chính từ “kênh” tài chính xanh

Ngày 08/7/2026, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh (HUB), khoa Tài chính tổ chức hội thảo khoa học thường niên FINHUB 2026 với chủ đề “Sản phẩm tài chính xanh, thúc đẩy phát triển bền vững”. Sự kiện thu hút hơn 300 đại biểu, tạo ra diễn đàn học thuật uy tín để thảo luận các vấn đề then chốt về chiến lược phát triển kinh tế xanh tại Việt Nam, đặc biệt liên quan đến sản phẩm tài chính xanh nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh và hướng đến phát triển bền vững.

GS.TS Nguyễn Đức Trung, Hiệu trưởng Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh Việt Nam cần đẩy mạnh quá trình hình thành và phát triển các sản phẩm tài chính xanh nhằm đa dạng hóa các sản phẩm trên thị trường tài chính, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển nền kinh tế xanh, hướng tới thực hiện 17 Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs – Sustainable Development Goals) của Liên Hợp Quốc. Hội thảo cũng là diễn đàn để các nhà khoa học, học giả và chuyên gia trao đổi, thảo luận về các giải pháp phát triển tài chính xanh gắn với mục tiêu phát triển bền vững theo Nghị quyết số 136/NQ-CP ngày 25/9/2020 của Chính phủ.

Thời gian qua, lĩnh vực tài chính xanh và công nghệ số đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững. Vì vậy, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh định hướng tiên phong trong đào tạo các chứng chỉ nghề nghiệp, tiêu biểu như Chứng chỉ Trí tuệ nhân tạo (AI) và Chứng chỉ Công nghệ tài chính (FinTech), nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và quá trình phát triển bền vững.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Anh Vũ, Trưởng khoa Tài chính, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh, mối quan hệ giữa chủ thể cung cấp vốn và chủ thể sử dụng vốn giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển tài chính xanh, trong đó các tổ chức cung cấp công cụ tài chính xanh là lực lượng nòng cốt. Bên cạnh đó, sự quan tâm và tham gia của các nhà đầu tư đối với các sản phẩm tài chính xanh cũng là điều kiện cần thiết để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh và hướng đến phát triển bền vững. Nhằm hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, các nhà quản lý, chuyên gia và nhà khoa học đã triển khai nhiều nghiên cứu và đề xuất các giải pháp phù hợp.

Tại hội thảo, Tiến sĩ Tô Thị Thùy Trang, Viện Nghiên cứu Phát triển TP. Hồ Chí Minh, đã trình bày tham luận với chủ đề “Xây dựng cơ chế thí điểm trao đổi tín chỉ carbon trong nông nghiệp tuần hoàn”, đề xuất các giải pháp tài chính xanh phục vụ lộ trình thực hiện mục tiêu Net Zero của TP. Hồ Chí Minh. Với vai trò là siêu đô thị và trung tâm kinh tế lớn của cả nước, TP. Hồ Chí Minh xác định chuyển đổi xanh là một trong những ưu tiên hàng đầu nhằm thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển tài chính xanh và từng bước hình thành thị trường carbon, góp phần hoàn thành mục tiêu vào năm 2050.

Bên cạnh các nhà quản lý và nhà khoa học, các chuyên gia đến từ doanh nghiệp cũng giữ vai trò quan trọng trong quá trình nghiên cứu và thúc đẩy phát triển tài chính xanh. Thạc sĩ Võ Thanh Nhiên, Giám đốc Phòng Khách hàng Doanh nghiệp SME, Ngân hàng Eximbank, đã trình bày tham luận với chủ đề “Tín dụng xanh tại Việt Nam – Từ áp lực toàn cầu đến lợi thế bền vững”, mang đến góc nhìn dài hạn về vai trò của tín dụng xanh đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) tại Việt Nam.

Để thúc đẩy tín dụng xanh hướng đến phát triển bền vững, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan. Cụ thể, các doanh nghiệp SME cần xây dựng đội ngũ nhân sự có năng lực về các tiêu chuẩn và phương pháp đo lường phát thải nhằm giảm sự phụ thuộc vào tư vấn bên ngoài; các tổ chức tín dụng cần phát triển đội ngũ chuyên môn về thẩm định ESG; đồng thời, các trường đại học cần xây dựng chương trình đào tạo ESG gắn với thực tiễn nhằm đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực cho quá trình chuyển đổi xanh.

Ông Nguyễn Duy Linh, Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán SHS, đánh giá cao ý nghĩa của hội thảo trong bối cảnh Nhà nước đang đẩy mạnh các chính sách thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Theo ông, với vai trò là tổ chức tài chính cung cấp nguồn vốn và dịch vụ tư vấn, các định chế tài chính hiện nay không chỉ quan tâm đến hiệu quả tài chính thông qua các chỉ tiêu tăng trưởng mà còn chú trọng đến hiệu quả dựa trên các tiêu chí về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), cũng như các mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Tuy nhiên, việc đánh giá các tiêu chí này vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, vai trò của Chính phủ trong việc hoàn thiện khung pháp lý là hết sức quan trọng, nhằm tạo cơ sở để doanh nghiệp triển khai các hoạt động chuyển đổi xanh, đồng thời giúp các tổ chức tài chính có căn cứ đánh giá và thẩm định các dự án, sản phẩm tài chính xanh. Bên cạnh đó, ông cho rằng các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tư vấn cần tăng cường hợp tác với các tổ chức tư vấn quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và cập nhật các chuẩn mực, qua đó nâng cao chất lượng tư vấn cho các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp trong quá trình triển khai các sản phẩm tài chính xanh.

Hiện nay, sáu nhóm năng lực cốt lõi trong lĩnh vực tài chính xanh trên phạm vi toàn cầu, bao gồm: giáo dục tài chính; nâng cao năng lực tài chính cho ngành ngân hàng; phát triển tổ chức; tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME); tài chính nông thôn; và tài chính bền vững. Nguồn nhân lực có kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn về ESG giữ vai trò then chốt trong quá trình phát triển tài chính xanh. Đặc biệt, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ nhân sự của các doanh nghiệp (bên vay) và các tổ chức tín dụng (bên cho vay) sẽ góp phần nâng cao hiệu quả triển khai các hoạt động tài chính xanh và hướng tới phát triển bền vững.

“Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh là đơn vị tiên phong đào tạo nguồn nhân lực về tài chính xanh và tài chính số và triển khai các ngành và chuyên ngành về trí tuệ nhân tạo (AI) và blockchain trong lĩnh vực kinh tế, tài chính và ngân hàng, đồng thời xây dựng và triển khai chương trình đào tạo về ESG nhằm giúp sinh viên không chỉ vững kiến thức chuyên môn mà còn thành thạo kỹ năng số và tư duy phân tích dữ liệu. Đội ngũ nhân lực được đào tạo sẽ là lực lượng nòng cốt thúc đẩy sự phát triển của tài chính xanh, tài chính quốc tế, tài chính số và kinh tế số, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của TP. Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung” - GS.TS Nguyễn Đức Trung nhấn mạnh.