Giải bài toán giá thức ăn chăn nuôi

Doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi tăng giá để bù đắp chi phí

Áp lực đang tăng

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, ngành chăn nuôi Việt Nam phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, khiến mức độ “nhạy cảm” với biến động quốc tế gia tăng.

Thực tế, mỗi năm Việt Nam phải nhập khẩu khoảng 22-24 triệu tấn nguyên liệu để phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi. Nguồn cung chủ yếu đến từ Mỹ và Brazil, đặc biệt là các mặt hàng chiến lược như ngô và đậu tương. Khi giá nhiên liệu tăng cao, chi phí vận chuyển và logistics leo thang, kéo theo giá thành sản phẩm thức ăn chăn nuôi trong nước dự báo tăng khoảng 5-10%, tạo thêm gánh nặng cho người chăn nuôi.

Ông Phạm Kim Đăng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, các biến động quốc tế gần đây đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, trong đó có ngành chăn nuôi và thú y của Việt Nam. Đáng chú ý, xung đột tại Trung Đông đang làm gián đoạn chuỗi logistics toàn cầu, khiến thời gian vận chuyển kéo dài thêm 15-20 ngày, chi phí vận chuyển tăng từ 30–50%. Những yếu tố này đã đẩy cao giá thành sản phẩm trong nước. Trên thực tế, từ đầu tháng 3/2026, hàng loạt doanh nghiệp trong ngành đã buộc phải điều chỉnh tăng giá để bù đắp chi phí.

Công ty TNHH New Hope Hà Nội đã tăng giá các sản phẩm mang thương hiệu Hope, New Hope, More và Hopeful, với mức tăng 200 đồng/kg đối với thức ăn gia cầm từ ngày 10/3/2026. Tiếp đó, từ ngày 12/3/2026, các sản phẩm cám lợn, cám cá và cám đậm đặc tăng thêm 300 đồng/kg tại các nhà máy ở Hà Nội, Hải Phòng và Bắc Giang. Tương tự, Công ty TNHH Haid Hải Dương điều chỉnh tăng 200 đồng/kg đối với cám gia cầm thịt từ ngày 8/3/2026 và cám gia cầm đẻ từ ngày 10/3/2026. Đến ngày 12/3/2026, các sản phẩm cám lợn của doanh nghiệp này tiếp tục tăng thêm 300 đồng/kg.

Theo các doanh nghiệp, việc điều chỉnh giá là cần thiết để duy trì chất lượng sản phẩm và đảm bảo hoạt động sản xuất trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao.

Kịch bản ứng phó

Trước những biến động khó lường, Cục Chăn nuôi và Thú y đã xây dựng 2 kịch bản nhằm đánh giá tác động đến thị trường thức ăn chăn nuôi. Ở kịch bản tích cực, nếu xung đột kết thúc trong tháng 3 và tuyến vận tải qua eo biển Hormuz được khơi thông, giá dầu có thể giảm về mức 70-75 USD/thùng, kéo theo giá phân bón giảm 10-15%. Khi đó, giá nguyên liệu thức ăn chăn nuôi sẽ dần ổn định, thị trường từ tháng 4 đến tháng 6 có thể trở lại trạng thái bình thường, với mức giảm nhẹ 1-2% trên phạm vi toàn cầu. Trong trường hợp này, Việt Nam được đánh giá không chịu tác động quá lớn. Giá nhập khẩu nguyên liệu có thể giảm từ cuối tháng 3, giúp chi phí thức ăn chăn nuôi hạ khoảng 3-5%, tạo điều kiện để ngành chăn nuôi phục hồi.

Ngược lại, nếu xung đột kéo dài sang tháng 4, giá thức ăn chăn nuôi có thể tăng 7-10% ngay trong tháng 3, đẩy chi phí sản xuất lên cao. Từ tháng 4 trở đi, chi phí có thể tăng thêm 10-15%, khiến lợi nhuận của người chăn nuôi giảm 10-20%, thậm chí nhiều hộ nhỏ lẻ rơi vào tình trạng thua lỗ. Trong bối cảnh này, việc tận dụng nguồn nguyên liệu thay thế trong nước trở thành giải pháp cấp thiết nhằm giảm áp lực chi phí và đảm bảo lượng thức ăn chăn nuôi.

Ông Phạm Kim Đăng cho rằng, để ứng phó hiệu quả, cần triển khai đồng bộ các giải pháp giảm chi phí vận chuyển và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng. Doanh nghiệp cần tối ưu hệ thống logistics, lựa chọn phương thức vận chuyển phù hợp nhằm rút ngắn thời gian và tiết giảm chi phí. Đồng thời, việc đa dạng hóa thị trường nhập khẩu sang Nam Mỹ, Ấn Độ, Đông Âu và một số quốc gia châu Á là cần thiết để giảm phụ thuộc vào các nguồn cung truyền thống.

Về dài hạn, phát triển vùng nguyên liệu trong nước được xem là giải pháp mang tính chiến lược. Việc đẩy mạnh sản xuất ngô, đậu tương và các cây thức ăn chăn nuôi khác sẽ giúp nâng cao tính tự chủ, giảm thiểu rủi ro từ biến động thị trường quốc tế.

Ở góc độ thị trường, TS. Nguyễn Thanh Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Gia cầm Việt Nam nhận định, xung đột tại Trung Đông cũng mở ra một số cơ hội mới. Việc gián đoạn vận chuyển khiến các quốc gia xuất khẩu lớn như Brazil và Ukraine gặp khó khăn, tạo ra khoảng trống nguồn cung trên thị trường. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp Việt có thể tận dụng cơ hội để tiếp cận các đơn hàng thay thế, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Á hoặc các thị trường ít chịu ảnh hưởng từ tuyến hàng hải qua vùng xung đột.

Đáng chú ý, Trung Đông vẫn là thị trường tiềm năng với quy mô nhập khẩu khoảng 1,5 tỷ USD mỗi năm đối với nông sản Việt Nam. Nhu cầu đối với các sản phẩm chế biến sẵn như thịt gà đóng hộp, sản phẩm chế biến sâu và thuốc thú y được dự báo tăng mạnh do sản xuất nội địa bị đình trệ. Nếu tận dụng tốt cơ hội, nâng cao năng lực sản xuất và đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng, ngành chăn nuôi Việt Nam không chỉ giảm thiểu tác động tiêu cực, mà còn có thể mở rộng thị trường, gia tăng giá trị xuất khẩu trong bối cảnh biến động toàn cầu.