Hướng tới phát thải ròng bằng 0 không chỉ từ chính sách, mà còn bởi đổi mới sáng tạo

Được tổ chức nhân dịp chuyến thăm chính thức Việt Nam của bà Ekaterina Zaharieva, Cao ủy châu Âu phụ trách Khởi nghiệp, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo, đây cũng là sự kiện tổng kết các kết quả đạt được từ dự án “Thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực hiệu quả năng lượng”, gọi tắt là AIS4EE, do Liên minh châu Âu tài trợ.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và Liên minh châu Âu bước vào một giai đoạn hợp tác mới, sau khi hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 1 năm 2026. Khuôn khổ hợp tác được nâng tầm tạo nền tảng mạnh mẽ hơn cho hợp tác trong các lĩnh vực thương mại và đầu tư, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, khoa học và công nghệ, năng lượng, và phát triển bền vững.

Sự kiện có sự tham dự của Cao ủy châu Âu, Đại sứ Liên minh châu Âu tại Việt Nam, cùng Đại sứ và đại diện ngoại giao của nhiều quốc gia thành viên của Liên minh châu Âu tại Việt Nam.

Bà Ekaterina Zaharieva cho biết: “Hành trình hướng tới phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam sẽ không chỉ xuất phát từ chính sách, mà còn được mở lối bởi đổi mới sáng tạo. Hiệu quả năng lượng là một trong những phương thức thiết thực và mang lại hiệu quả nhanh chóng nhất để giảm phát thải, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng, năng lực cạnh tranh cũng như an ninh năng lượng. Hôm nay, các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam đã và đang cho thấy những kết quả rất khả thi. Thông qua các sáng kiến như Chương trình tăng tốc khởi nghiệp do Liên minh châu Âu hỗ trợ, chúng tôi tự hào góp phần kết nối đổi mới sáng tạo của Việt Nam với các mạng lưới và chuyên môn của châu Âu, để nhiều giải pháp như VEEP có thể mở rộng quy mô và đóng góp cho một tương lai phát triển bền vững của Việt Nam.”

Bà Ekaterina Zaharieva, Cao ủy châu Âu phụ trách Khởi nghiệp, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương bày tỏ “Chúng tôi tin tưởng rằng, sự kiện ngày hôm nay không chỉ là dịp để nhìn lại các kết quả đạt được của Dự án AIS4EE mà còn mở ra các cơ hội hợp tác mới giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và các đối tác phát triển của Việt Nam và Liên minh châu Âu.”

Đối với Việt Nam, hiệu quả năng lượng có vai trò quan trọng trong không chỉ về tối ưu chi phí mà còn để cân đối, quản lý nhu cầu năng lượng, tăng cường năng lực cạnh tranh công nghiệp và góp phần hiện thực hóa các mục tiêu khí hậu của Việt Nam. Đây cũng là lĩnh vực mà các công nghệ mới, tinh thần khởi nghiệp và dòng vốn đầu tư có thể phối hợp phát triển các giải pháp đáp ứng nhu cầu thực tiễn của nền kinh tế, đặc biệt trong các ngành công nghiệp, tòa nhà và giao thông vận tải.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương.

Dự án AIS4EE thuộc Chương trình Chuyển dịch Năng lượng bền vững EU–Việt Nam, do Liên minh châu Âu tài trợ, Bộ Công Thương chủ trì, đồng tài trợ và thực hiện bởi GGGI. Trong khuôn khổ Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019–2030 (VNEEP3), dự án đã góp phần tăng cường đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực đầu tư và các điều kiện hệ sinh thái cho các giải pháp hiệu quả năng lượng trong ba lĩnh vực trọng tâm: công nghiệp, tòa nhà và giao thông vận tải.

Ông Juhern Kim, Trưởng đại diện GGGI tại Việt Nam, nhấn mạnh: “Phát thải ròng bằng 0 không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mới, mà còn phụ thuộc vào tốc độ ứng dụng triển khai. Thông qua AIS4EE, chúng ta có thể thấy tiềm năng của đổi mới sáng tạo về hiệu quả năng lượng khi được thử nghiệm trong các môi trường sản xuất, kinh doanh thực tế. Cơ hội phía trước là kết nối các giải pháp này với nguồn vốn và thị trường - từ Việt Nam tới ASEAN, châu Âu và xa hơn nữa.”

Ông Juhern Kim, Trưởng đại diện quốc gia Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) tại Việt Nam.

Một hợp phần quan trọng của dự án AIS4EE là chương trình tăng tốc khởi nghiệp đầu tiên tập trung vào lĩnh vực hiệu quả năng lượng tại Việt Nam. Chương trình đã hỗ trợ kỹ thuật và cố vấn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và nhóm học sinh sinh viên; trong đó, các doanh nghiệp khởi nghiệp được hỗ trợ chuyên sâu nhằm nâng cao mức độ sẵn sàng đầu tư và kết nối với các nhà đầu tư trong nước và khu vực. Sau chương trình, bốn doanh nghiệp khởi nghiệp đã huy động được hơn 2,5 triệu Euro vốn đầu tư — cho thấy sự quan tâm của thị trường đối với các giải pháp hiệu quả năng lượng có giá trị thương mại và tác động khí hậu.

Tại Ngày hội Khởi nghiệp, khu vực trưng bày giới thiệu các giải pháp về quản lý năng lượng, công nghệ làm mát, ứng dụng số hóa vào đo lường và tối ưu hiệu suất năng lượng trong công nghiệp, cùng nhiều giải pháp khác. Chương trình cũng ghi nhận hợp tác giữa các doanh nghiệp khởi nghiệp như liên danh giữa công ty VEEP và công ty VOXCool.

Các đại biểu tham quan các gian hàng các giải pháp khởi nghiệp về HQNL.

Bên cạnh chương trình tăng tốc, AIS4EE đồng thời hỗ trợ tăng cường môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi cho các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực hiệu quả năng lượng. Trong đó gồm tư vấn chính sách nhằm củng cố khung hỗ trợ cho đổi mới sáng tạo, các hoạt động đào tạo giảng viên nguồn từ các trường đại học trên cả nước, và xây dựng các tài nguyên kiến thức thực tiễn cho doanh nghiệp khởi nghiệp và các đơn vị trong hệ sinh thái.

Quá trình chuyển dịch hướng tới phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam đang mở ra những cơ hội mới để công nghệ, tinh thần khởi nghiệp và dòng đầu tư cùng phối hợp tạo ra giá trị kinh tế và đóng góp cho tăng trưởng xanh. Thông qua AIS4EE, có thể thấy hiệu quả năng lượng đã và đang trở thành một động lực thiết thực cho hành trình này, trong đó hợp tác công – tư có thể kết nối đổi mới sáng tạo với nhu cầu thị trường và mang lại những chuyển động tích cực trong nền kinh tế.