Không còn hút FDI bằng ưu đãi, Hà Nội chuyển sang cuộc chơi công nghệ cao

Hà Nội đặt mục tiêu thu hút 25 tỷ USD vốn FDI, đón đại bàng công nghệ.

Đặt mục tiêu thu hút 25 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giai đoạn 2026-2030, cao hơn gấp đôi giai đoạn trước, Hà Nội đang bước vào một chặng đường mới trong chiến lược thu hút đầu tư. Không còn chạy theo số lượng dự án, Thủ đô chuyển mạnh sang lựa chọn dòng vốn FDI thế hệ mới với trọng tâm là công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D) và tăng trưởng xanh.

Từ "hút vốn" sang kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Thu hút FDI của Hà Nội đang bước sang một giai đoạn hoàn toàn khác. Nếu trước đây, mục tiêu chủ yếu là gia tăng quy mô vốn đầu tư và số lượng dự án, thì nay Thành phố hướng đến việc chọn lọc những dự án có giá trị gia tăng cao, khả năng lan tỏa công nghệ và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng dài hạn.

Theo ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, mục tiêu thu hút 25 tỷ USD vốn FDI trong giai đoạn 2026 - 2030 được xây dựng nhằm cụ thể hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 11%/năm của Thủ đô. Đây là con số đầy tham vọng (gấp hơn hai lần so với giai đoạn trước), song cũng phản ánh sự tự tin của Hà Nội sau nhiều năm liên tục nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

Kết quả những năm gần đây cho thấy chiến lược chuyển dịch đã bắt đầu phát huy hiệu quả. Năm 2025, Hà Nội thu hút khoảng 4,365 tỷ USD vốn FDI và tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khi đạt khoảng 3,2 tỷ USD chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026. Lũy kế đến ngày 15/6/2026, Thành phố đã thu hút hơn 74,6 tỷ USD vốn FDI với trên 9.200 dự án còn hiệu lực, tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những trung tâm đầu tư hấp dẫn nhất cả nước.

Theo ông Hiếu, điều tạo nên sự khác biệt hiện nay không chỉ là quy mô vốn mà còn là định hướng lựa chọn nhà đầu tư. "Chúng tôi cần nguồn vốn FDI thế hệ mới để biến kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn thành động lực tăng trưởng mới. Hà Nội không còn ưu tiên thu hút về số lượng đơn thuần mà chuyển mạnh sang chất lượng, lấy trình độ công nghệ và khả năng liên kết với doanh nghiệp trong nước làm tiêu chí lựa chọn", ông Hiếu nhấn mạnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hà Nội đang định hình lại không gian phát triển thông qua Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, xây dựng 9 cực tăng trưởng, ưu tiên mở rộng không gian cho công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, tài chính, logistics, hệ thống đường sắt đô thị và hạ tầng số hiện đại. Song song với đó là việc tận dụng các cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho nhà đầu tư thông qua chính sách ưu đãi linh hoạt, môi trường đầu tư thông thoáng và khả năng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo TS. Lê Đình Huy, chuyên gia kinh tế tại Viện Nghiên cứu Chính sách phát triển bền vững, dòng vốn FDI vào Hà Nội hiện không còn mang tính "chớp cơ hội" mà đã chuyển sang giai đoạn "kiến tạo giá trị dài hạn". Đó là sự thay đổi từ mô hình gia công sang đổi mới sáng tạo, từ khai thác lợi thế chi phí sang khai thác lợi thế về tri thức. Yếu tố làm nên sức hút mới của Hà Nội không chỉ nằm ở các chính sách ưu đãi mà còn ở cách thành phố tái định vị mình trong chuỗi giá trị toàn cầu.

"Hà Nội không cạnh tranh bằng chi phí thấp mà bằng hạ tầng thông minh, nguồn nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo", ông Huy nhận định.

Gỡ điểm nghẽn để giữ lợi thế cạnh tranh trong cuộc đua FDI thế hệ mới

Dù bức tranh thu hút FDI đang có nhiều gam màu sáng, Hà Nội vẫn đối mặt với không ít thách thức nếu muốn trở thành điểm đến của các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Theo phản ánh của nhiều doanh nghiệp FDI, thủ tục hành chính và một số quy định pháp lý vẫn khiến thời gian chuẩn bị, phê duyệt và triển khai dự án kéo dài hơn kỳ vọng. Bên cạnh đó, các nhà đầu tư cũng chỉ ra những điểm nghẽn mang tính nền tảng. Đó là yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là nguồn điện ổn định với công suất lớn phục vụ các trung tâm dữ liệu, cùng hệ thống hạ tầng số chưa theo kịp tốc độ phát triển của các ngành công nghệ mới.

Đặc thù quỹ đất hạn chế và chi phí đất đai cao tại một đô thị đặc biệt như Hà Nội cũng là yếu tố khiến nhiều nhà đầu tư phải cân nhắc. Ngoài ra, các doanh nghiệp FDI mong muốn thành phố tiếp tục tạo đột phá trong cải cách thủ tục liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, xây dựng và cấp phép đầu tư nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Theo các chuyên gia, nếu muốn duy trì lợi thế cạnh tranh trong làn sóng FDI thế hệ mới, Hà Nội cần tiếp tục xử lý hiệu quả những điểm nghẽn mang tính cấu trúc thay vì chỉ dựa vào chính sách ưu đãi. Mục tiêu của Thành phố không chỉ là thu hút nhiều dự án hơn mà là lựa chọn được các nhà đầu tư chiến lược và những dự án có khả năng dẫn dắt tăng trưởng. Đó phải là các dự án thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hình thành các hệ sinh thái công nghiệp, đổi mới sáng tạo có sức cạnh tranh quốc tế.

Thông điệp của Hà Nội cũng rất rõ ràng: tiếp tục đổi mới thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh phát triển hạ tầng chiến lược, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Một trong những trọng tâm của chiến lược này là xây dựng Khu công nghệ cao Hòa Lạc trở thành hạt nhân công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước. Tại đây, Hà Nội ưu tiên thu hút các dự án FDI trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ số, công nghiệp hỗ trợ và đặc biệt là các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), hướng tới mục tiêu tiếp cận trực tiếp các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới cùng những nhà đầu tư chiến lược có tiềm lực tài chính và công nghệ vượt trội.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Anh Tuấn, trọng tâm hiện nay là hiện thực hóa 50 Bản ghi nhớ hợp tác đã được ký kết tại Hội nghị công bố Quy hoạch và Xúc tiến đầu tư năm 2026. Việc nhanh chóng chuyển các cam kết thành dự án cụ thể sẽ là thước đo quan trọng cho hiệu quả của chiến lược thu hút FDI mới.

Có thể thấy, cuộc cạnh tranh thu hút FDI giữa các địa phương đang bước sang giai đoạn mới, nơi ưu đãi về chi phí không còn là lợi thế quyết định. Thay vào đó, năng lực kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chất lượng hạ tầng, nguồn nhân lực và khả năng đồng hành cùng doanh nghiệp mới là những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn.

Với mục tiêu thu hút 25 tỷ USD vốn FDI trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội không chỉ kỳ vọng gia tăng quy mô vốn đầu tư mà còn hướng tới xây dựng một cấu trúc FDI chất lượng cao, đóng vai trò động lực cho tăng trưởng GRDP trên 11% mỗi năm và nâng vị thế Thủ đô trong chuỗi giá trị toàn cầu.