Kiến tạo hệ sinh thái thông minh, an toàn từ nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo

Đại diện Ban tổ chức chủ trì họp báo sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026

Lấy công nghệ làm đòn bẩy, người dân, doanh nghiệp làm trọng tâm

Phát biểu tại Họp báo công bố sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026, ông Nguyễn Xuân Hải, Quyền Tổng biên tập Thời báo Ngân hàng khẳng định, sự kiện năm nay nhằm nhìn lại 5 năm triển khai Quyết định số 810/QĐ-NHNN về chuyển đổi số ngành Ngân hàng, kiến tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển tiếp theo, đồng thời lan tỏa định hướng chuyển đổi số trong bối cảnh nền kinh tế bước vào kỷ nguyên dữ liệu và AI. Đây cũng là diễn đàn kết nối cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp công nghệ và các đối tác trong, ngoài nước, hướng tới mục tiêu đưa những kết quả chuyển đổi số ra khỏi những trang báo cáo để người dân, doanh nghiệp trực tiếp trải nghiệm trong đời sống hằng ngày.

Ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước - NHNN), cho biết chủ đề "Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và AI" nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57/NQ-TW của Bộ Chính trị và định hướng chuyển đổi số quốc gia, trong đó phát triển AI và kinh tế dữ liệu là ưu tiên lớn.

Chủ đề vừa kế thừa, vừa đột phá so với hành trình đã qua, từ xác định chuyển đổi số là yếu tố tất yếu (2022); số hóa quy trình lõi và khai thác dữ liệu dân cư (2023); kết nối liên ngành, liên lĩnh vực (2024); xây dựng hệ sinh thái thông minh lấy khách hàng làm trung tâm (2025); và đến năm nay ngành Ngân hàng nỗ lực chuyển mình để trở thành một thực thể thông minh, vận hành tối ưu dựa trên dữ liệu và phát triển đột phá nhờ AI.

Song hành với mở rộng tiện ích số, NHNN đã triển khai 5 nhóm giải pháp an ninh, an toàn thanh toán trước vấn nạn lừa đảo trực tuyến: siết chặt xác thực sinh trắc học khi mở tài khoản; bắt buộc xác thực sinh trắc học với giao dịch trên 10 triệu đồng/lần hoặc trên 20 triệu đồng/ngày; làm sạch dữ liệu theo Đề án 06, đã xử lý 168 triệu tài khoản cá nhân và 2,8 triệu tài khoản tổ chức; hệ thống cảnh báo sớm SIMO, thử nghiệm tại 16 đơn vị, tính đến 16/8/2026 đã cảnh báo 4,9 triệu lượt khách hàng, giúp 1,6 triệu lượt tạm dừng giao dịch nghi ngờ, bảo vệ an toàn 5.500 tỷ đồng; và chính sách "thời gian chờ" tối thiểu 24 giờ, hạn mức mặc định 400 triệu đồng cho tài khoản thụ hưởng mới, giúp người dân "trấn tĩnh" trước khi chuyển tiền. Các chương trình giáo dục tài chính như Tay hòm chìa khóa, Tiền khéo tiền khôn... cũng được duy trì.

Thấu hiểu để hỗ trợ và đồng hành

Để cụ thể hóa các mục tiêu đã được Thống đốc NHNN giao trong Chiến lược chuyển đổi số ngành Ngân hàng đến năm 2030, ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin cho biết, NHNN xác định thể chế phải đi trước một bước để mở đường cho đổi mới sáng tạo. NHNN sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn để thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển dữ liệu cũng như ứng dụng các công nghệ mới, đặc biệt là ứng dụng công nghệ AI. Đồng thời cập nhật các quy định về tăng cường an ninh an toàn. Dự kiến trong Quý III/2026, Cục sẽ trình Thống đốc ban hành Thông tư quy định về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai các hệ thống AI trong hoạt động ngân hàng.

Ông Bùi Quang Cương, Phó Tổng Giám đốc TPBank phát biểu tại Họp báo

Bên cạnh đó, NHNN khuyến khích các tổ chức tín dụng chuyển đổi số toàn diện các nghiệp vụ cốt lõi theo hướng mô hình ngân hàng lấy dữ liệu làm trung tâm. Tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng đẩy mạnh khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và cơ sở dữ liệu chuyên ngành (thuế, bảo hiểm xã hội). Đồng thời đôn đốc triển khai chuẩn hóa kết nối qua Open API... để các ngân hàng, công ty Fintech và các ngành kinh tế có thể chia sẻ dữ liệu an toàn, tạo ra các sản phẩm tích hợp sâu rộng. Các ngân hàng cần triển khai mạnh mẽ các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn để cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, tự động hóa quy trình, tích hợp dịch vụ ngân hàng vào các hệ sinh thái đời sống (kinh tế, giáo dục, giao thông, dịch vụ công).

Từ góc độ ngân hàng thương mại, ông Bùi Quang Cương, Phó Tổng Giám đốc TPBank, cho rằng AI đã trở thành một động lực mới, được ứng dụng ở 4 nhóm chính. Đó là cá nhân hóa sản phẩm dựa trên phân tích hành vi; xét duyệt hạn mức cho vay tự động; nâng cao trải nghiệm qua AI Bot xử lý yêu cầu bằng giọng nói, tin nhắn; và bảo đảm an toàn giao dịch, phòng chống gian lận. Nhờ đó, mở tài khoản chỉ mất chưa đến 5 phút, khoảng 5 triệu khách hàng từng khó tiếp cận vốn do thiếu hồ sơ tín dụng nay đã vay được vốn chính thức, tránh tín dụng đen; doanh nghiệp được hỗ trợ quản lý dòng tiền, tư vấn đầu tư cá nhân hóa; còn nội bộ ngân hàng, tự động hóa khâu đối soát 1,5 triệu hồ sơ/tháng giúp giảm 20-30% nhân sự làm việc lặp lại.

Ông Lưu Danh Đức, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Công nghệ Thông tin của Sacombank chia sẻ bên lề Họp báo

Tuy vậy, ông Bùi Quang Cương cũng lưu ý thách thức về dữ liệu, nguy cơ AI "ảo giác", rủi ro an toàn thông tin, thiếu nhân lực chất lượng cao và chi phí đầu tư lớn. Để vượt những vấn đề này, giải pháp là chủ động làm sạch dữ liệu, kiểm soát đầu ra AI với nguyên tắc con người chịu trách nhiệm cuối cùng, và dùng chính AI để phòng chống rủi ro do AI gây ra.

Trong khi đó, ông Lưu Danh Đức, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Công nghệ Thông tin của Sacombank chia sẻ, ngân hàng đã triển khai chương trình chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2028. Đây là chương trình kéo dài ba năm, trong đó ngân hàng tập trung trước hết vào hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, hướng tới hoàn thiện hạ tầng private cloud và public cloud; triển khai các giải pháp phục vụ khách hàng, công tác bán hàng và quản trị rủi ro. Các hoạt động này sẽ được triển khai đồng bộ để tạo nên một hệ thống công nghệ liền mạch, ổn định, phục vụ khách hàng, tăng trưởng khách hàng và cung cấp cho khách hàng những trải nghiệm mới.

Bà Nguyễn Thị Ngoan, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn MISA phát biểu tại Họp báo

Ở góc độ Fintech, bà Nguyễn Thị Ngoan, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn MISA, cho biết MISA xác định vai trò cầu nối công nghệ giữa ngân hàng với doanh nghiệp, hộ kinh doanh qua hai giải pháp chủ lực: MISA BankHub kết nối ngân hàng với phần mềm quản trị doanh nghiệp, dùng AI Agent tự động hạch toán, kiểm soát dòng tiền, gợi ý vay vốn; và nền tảng MISA Lending kết nối 16 ngân hàng, tổ chức tín dụng, đã giải ngân hơn 40.000 tỷ đồng, rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ xuống còn khoảng 2 giờ nhờ AI phân tích dữ liệu dòng tiền.

"Mô hình này giúp ngân hàng giảm chi phí thẩm định, giúp doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh tiếp cận vốn nhanh hơn, giảm tín dụng đen theo tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW", bà Nguyễn Thị Ngoan nhấn mạnh.

Từ định hướng thể chế của cơ quan quản lý, các giải pháp an ninh, an toàn, đến nỗ lực ứng dụng AI thực chất của ngân hàng thương mại và Fintech, chuyển đổi số ngành Ngân hàng đang bước vào giai đoạn mới, nơi dữ liệu và AI trở thành động lực nội sinh trong từng giao dịch hằng ngày. Đúng như thông điệp của sự kiện năm 2026 “Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành, Ngân hàng kiến tạo hệ sinh thái số”.