Lạm phát Mỹ vượt dự báo, nhiều quan chức Fed vẫn muốn chờ thêm dữ liệu

Ảnh: Federal Reserve

CPI nóng lên, nhưng liệu đã đủ để Fed “ra tay” ngay?

Báo cáo ngày 14/10 của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0,6% trong tháng 9, sau mức tăng 0,4% của tháng trước. So với cùng kỳ, CPI tăng 3,7%, cao hơn mức 3,4% của tháng 8. CPI lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3% theo tháng và 2,6% so với cùng kỳ.

Sức ép lớn nhất đến từ năng lượng. Giá xăng tăng 9,1%, đóng góp hơn một nửa mức tăng CPI toàn phần trong tháng. Chỉ số giá năng lượng tăng 5,2% so với tháng trước, sau khi đã tăng 2,1% trong tháng 8.

Tuy nhiên, áp lực giá không chỉ nằm ở nhiên liệu. Chỉ số chi phí nhà ở tăng 0,4% trong tháng 9, sau khi tăng 0,3% trong tháng 8; chỉ số giá dịch vụ giải trí tăng 0,5%; chỉ số giá ô tô và xe tải đã qua sử dụng tăng 0,7%; chỉ số giá giáo dục tăng 0,6%; chỉ số giá vé máy bay tăng 1,2%; nhóm dịch vụ không bao gồm dịch vụ năng lượng tăng 0,4%.

Lạm phát lõi cũng tăng nhanh hơn dự báo và một số nhóm dịch vụ vẫn chịu sức ép. Phản ứng ban đầu của thị trường khá rõ: đồng USD có lúc lên mức cao nhất 18 tháng, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng, giá vàng giảm hơn 1% và kỳ vọng Fed tăng lãi suất cuối tháng 10 tăng mạnh sau khi số liệu được công bố.

Tuy nhiên, phản ứng của các quan chức Fed sau số liệu CPI tháng 9 cho thấy sự thận trọng hơn. Chủ tịch Fed San Francisco Mary Daly ngày 14/10 cho rằng ngân hàng trung ương nhiều khả năng vẫn cần tăng thêm lãi suất để đưa lạm phát trở lại mục tiêu, song chưa có lý do phải hành động khẩn cấp tại cuộc họp ngày 27-28/10. Bà nhấn mạnh Fed có thời gian đánh giá thêm thông tin thay vì phản ứng quá nhanh với một số liệu riêng lẻ.

“Tôi không thấy có sự cấp bách đến mức phải đưa ra quyết định khi mới chỉ có một lượng thông tin hạn chế. Tôi cho rằng chúng tôi có đủ thời gian cần thiết”, bà Daly nói với Reuters trong một cuộc phỏng vấn độc quyền.

Phó Chủ tịch Fed phụ trách giám sát Michelle Bowman cũng cho rằng Fed có thể tiếp tục “chờ và quan sát” sau đợt tăng lãi suất tháng 9 để đánh giá thị trường tài chính và nền kinh tế phản ứng ra sao. “Tôi không thấy có sự cấp bách phải hành động thêm vào thời điểm này. Chúng tôi thực sự cần dành thêm thời gian để đánh giá mọi thứ sẽ diễn biến ra sao”, bà Bowman cho biết hôm thứ Tư.

Rủi ro lạm phát vẫn chưa biến mất

Sau các phát biểu này, kỳ vọng tăng lãi suất tháng 10 hạ bớt. Định giá trên thị trường tài chính hiện cho thấy khoảng 40% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất lần thứ hai liên tiếp tại cuộc họp tới. Mức này cao hơn trước khi số liệu lạm phát được công bố, nhưng thị trường không còn xem một đợt tăng lãi suất là kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất như phản ứng ngay sau báo cáo CPI.

Thị trường lao động Mỹ trong những tuần gần đây vẫn mắc kẹt trong trạng thái tuyển dụng thấp nhưng sa thải cũng thấp, trong khi áp lực lạm phát gia tăng tại một số khu vực trên cả nước. Báo cáo Beige Book tháng 10 của Fed, công bố cùng ngày, cho thấy áp lực chi phí đang gia tăng trong hoạt động kinh doanh.

Báo cáo cho biết, mặc dù doanh nghiệp tại phần lớn các khu vực vẫn có triển vọng tích cực, “kỳ vọng nhìn chung chỉ hướng tới mức tăng trưởng nhẹ, tập trung nhiều hơn ở lĩnh vực sản xuất và vẫn chịu sức ép từ những bất định dai dẳng”.

Beige Book là báo cáo tổng hợp dữ liệu khảo sát và ý kiến từ các doanh nghiệp do 12 ngân hàng Fed khu vực thu thập, nhằm cung cấp bức tranh về tình hình kinh tế trên toàn nước Mỹ. Báo cáo lần này có tới 21 lần đề cập đến “chi phí dầu diesel cao”, so với chỉ hai lần trong kỳ trước; đồng thời số Fed khu vực ghi nhận tốc độ tăng giá nhanh hơn cũng tăng lên. Những diễn biến này cho thấy những yếu tố Fed phải cân nhắc khi quyết định liệu có tăng lãi suất lần thứ hai liên tiếp vào cuối tháng này hay không.

Tuy nhiên, Beige Book tháng 10 cũng cho thấy thị trường lao động không phát đi tín hiệu quá nóng. Năm Fed khu vực cho biết doanh nghiệp giảm nhân sự chủ yếu thông qua việc không tuyển thay người nghỉ việc hoặc trì hoãn tuyển mới, thay vì sa thải quy mô lớn. Điều này cho Fed thêm dư địa để quan sát đồng thời lạm phát, việc làm và tác động của đợt tăng lãi suất tháng 9.

CPI tháng 9 nóng hơn dự báo làm tăng khả năng của một đợt thắt chặt tiếp theo, song các tín hiệu mới nhất cho thấy Fed có thể vẫn muốn quan sát thêm để tách biệt giữa cú sốc giá ngắn hạn và dấu hiệu lạm phát dai dẳng hơn.