Lộ thông tin cá nhân, nguy cơ thành “mồi” cho lừa đảo

Lộ thông tin cá nhân, nguy cơ thành “mồi” cho lừa đảo

Trường hợp chị H. (Hà Nội) là một ví dụ điển hình. Theo chia sẻ, chị thường xuyên mua sắm qua livestream và gần đây có để lại số điện thoại để đặt hàng quần áo. Ngay sau khi bình luận trong phiên livestream chị nhận được tin nhắn chứa mã xác thực từ Facebook này, kèm theo cuộc gọi từ một người tự xưng là chủ shop yêu cầu cung cấp mã OTP để “xác nhận đơn hàng”. Tin tưởng làm theo, chỉ vài giờ sau, tài khoản Facebook của chị bị chiếm quyền kiểm soát và bị sử dụng để nhắn tin vay tiền người thân, bạn bè.

Không chỉ dừng lại ở các trường hợp cá nhân, lực lượng chức năng đã phát hiện các đường dây lừa đảo hoạt động có tổ chức, khai thác dữ liệu từ các phiên livestream. Điển hình, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Bắc Ninh vừa phát hiện một nhóm đối tượng hoạt động tinh vi trên Facebook, Zalo, chuyên truy cập livestream bán hàng để thu thập số điện thoại người mua, sau đó tìm cách chiếm quyền tài khoản mạng xã hội.

Cầm đầu đường dây là Nguyễn Văn Quyền (1998), thường trú tại Quảng Trị, hiện cư trú tại Đà Nẵng. Nhóm này theo dõi các phiên livestream để lấy thông tin khách hàng, giả danh người bán hàng, nhắn tin qua Messenger, gửi link và yêu cầu người mua cung cấp thông tin.

Khi nạn nhân truy cập và điền theo hướng dẫn, tài khoản mạng xã hội bị chiếm đoạt. Sau khi kiểm soát tài khoản, các đối tượng tiếp tục khai thác thông tin về mối quan hệ, thói quen sinh hoạt của bị hại để dàn dựng kịch bản vay tiền, nhờ chuyển khoản từ bạn bè, người thân. Để tránh bị nghi ngờ, chúng sử dụng tài khoản ngân hàng có tên trùng với nạn nhân để nhận tiền. Theo cơ quan điều tra, Quyền cùng 10 đối tượng đã lừa đảo, chiếm đoạt khoảng 50 tỷ đồng từ nhiều bị hại.

Không chỉ chiếm đoạt tài khoản, các đối tượng còn trực tiếp lợi dụng hành vi bình luận của người dùng trên livestream để lừa đảo. Lãnh đạo Công an tỉnh Nghệ An cho biết, chúng nhanh chóng thu thập thông tin và chủ động liên hệ, giả danh người bán, nhân viên chốt đơn hoặc đơn vị giao hàng tạo sự tin tưởng. Các đối tượng thông báo nạn nhân trúng thưởng, được hưởng ưu đãi đặc biệt hoặc miễn phí vận chuyển, đồng thời yêu cầu xác nhận đơn hàng. Điểm mấu chốt là việc liên tục tạo áp lực về thời gian, khiến nạn nhân rơi vào trạng thái vội vàng, mất cảnh giác. Khi tâm lý “sợ mất cơ hội” xuất hiện, nạn nhân dễ dàng bị dẫn dắt chuyển tiền đặt cọc, phí giữ đơn hoặc thanh toán trước các khoản chi phí.

Tinh vi hơn, các đối tượng yêu cầu cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc dụ người dùng truy cập các đường link giả mạo dưới danh nghĩa “xác nhận đơn hàng trực tuyến”. Chỉ cần thực hiện theo các hướng dẫn này, quyền kiểm soát tài khoản hoặc thiết bị có thể bị chiếm đoạt, kéo theo nguy cơ mất toàn bộ tài sản trong thời gian rất ngắn.

Cơ quan công an cho biết, tình trạng lừa đảo kiểu này đang gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ tinh vi. Do vậy, người dân cần nâng cao cảnh giác khi tham gia các phiên livestream, tuyệt đối không công khai thông tin cá nhân như số điện thoại, ngày sinh hay địa chỉ liên hệ trên không gian mạng. Đồng thời, nguyên tắc quan trọng là tuyệt đối không cung cấp mã OTP cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào, dưới bất kỳ hình thức nào.