Mở rộng, khơi thông và sử dụng hiệu quả vốn tín dụng xanh

Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú phát biểu tại Hội thảo

Theo Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 (Quyết định số 1658/QĐ-TTg), việc xây dựng chính sách và tiêu chí thống nhất về tín dụng xanh là yêu cầu cấp thiết nhằm phát triển thị trường tài chính bền vững, thúc đẩy doanh nghiệp áp dụng thực hành ESG và huy động hiệu quả nguồn lực toàn xã hội. Hội thảo được tổ chức nhằm tạo không gian kết nối giữa nhà quản lý, chuyên gia, các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, cũng là nơi các bên có thể cùng nhau trao đổi thẳng thắn, chia sẻ sáng kiến thực tiễn, từ đó kiến nghị giải pháp để từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy tín dụng xanh phát triển hiệu quả hơn.

Phát biểu đề dẫn, ông Nguyễn Ngọc Hiển, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao Động Việt Nam, Tổng Biên tập Báo Lao Động cho biết, tín dụng xanh đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển tài chính bền vững. Đây không chỉ là dòng vốn thúc đẩy các dự án thân thiện với môi trường, mà còn là chất xúc tác giúp doanh nghiệp đổi mới mô hình sản xuất, thích ứng với xu thế chuyển đổi xanh ngày càng rõ nét.

Cùng chung nhận định này, Phó Thống đốc Đào Minh Tú khẳng định, tín dụng xanh và thực thi ESG là xu hướng tất yếu để phát triển bền vững, là một trong những nguồn lực quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh quốc gia, là giải pháp giúp các tổ chức tín dụng định hướng lại hoạt động kinh doanh theo hướng bền vững, tiệm cận với tiêu chuẩn quốc tế, qua đó khẳng định vị thế, nâng cao khả năng cạnh tranh, mở rộng cơ hội hợp tác, kinh doanh; đồng thời, đối với doanh nghiệp, tín dụng xanh là nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao, cải tiến công nghệ, chuyển đổi sản xuất xanh.

Với vai trò đó, thời gian tín dụng xanh tại Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi, cơ hội để phát triển, nhờ có các định hướng, quy định rất rõ ràng. Trên cơ sở các khung chính sách này, ngành Ngân hàng đã vào cuộc quyết liệt, chủ động, triển khai các giải pháp thúc đẩy hoạt động tín dụng xanh và đã đạt nhiều kết quả tích cực về nhận thức, số lượng các tổ chức tín dụng tham gia tài trợ vốn cho các lĩnh vực xanh, quy mô và tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng xanh.

“Từ chỗ chỉ có 15 tổ chức tín dụng tham gia năm 2017, đến nay đã có 50 đơn vị phát sinh dư nợ, tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng xanh giai đoạn 2017-2024 bình quân đạt trên 22%/năm, cao hơn tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng chung cho nền kinh tế”, Phó Thống đốc Đào Minh Tú thông tin.

Tuy nhiên, trong thực tiễn, Phó Thống đốc chia sẻ, các ngân hàng và doanh nghiệp đều gặp không ít khó khăn trong việc triển khai nội dung này, như chưa có danh mục phân loại xanh quốc gia, quy định chung về ESG để các doanh nghiệp thực hành, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững ngày càng khắt khe; công cụ thẩm định rủi ro còn hạn chế, thời gian hoàn vốn dài, hiệu quả tài chính chưa rõ ràng; yêu cầu cao hơn về quản trị, chất lượng nguồn nhân lực ngân hàng trong lĩnh vực môi trường, xã hội, khí hậu để nhận diện, thẩm định quản lý, giám sát khoản cấp tín dụng cũng như tư vấn, hỗ trợ khách hàng đáp ứng các tiêu chí mới của quốc tế về phát thải… Những “nút thắt” đó đòi hỏi một cách tiếp cận mới, toàn diện hơn, linh hoạt hơn và đồng bộ hơn giữa chính sách - thị trường - hành lang pháp lý.

Toàn cảnh Hội thảo

Bên cạnh đó, theo một số chuyên gia, nhận thức của doanh nghiệp và nhà đầu tư về lợi ích, tầm quan trọng của thị trường tài chính xanh chưa đồng đều, dẫn đến mức độ quan tâm của khách hàng đối với các sản phẩm huy động, sản phẩm tín dụng tài chính xanh chưa cao, tâm lý e ngại khi sử dụng các sản phẩm/dịch vụ ngân hàng mới. Việc đầu tư cho các dự án xanh đòi hỏi nguồn vốn lớn, năng lực thẩm định các yếu tố kỹ thuật môi trường chuyên ngành, do vậy các tổ chức tín dụng sẽ phát sinh thêm chi phí đầu tư xây dựng hệ thống quản trị phù hợp mục tiêu tăng trưởng xanh, chuyển đổi xanh của nền kinh tế, nâng cao năng lực của cán bộ ngân hàng về ngân hàng xanh, tài chính bền vững.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nêu trên, bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho rằng, để mở rộng, khơi thông và sử dụng hiệu quả nguồn vốn tín dụng xanh của hệ thống ngân hàng đòi hỏi sự phối, kết hợp từ các bộ, ngành, cơ quan chức năng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ chế hỗ trợ, tạo động lực huy động mọi nguồn lực từ các khu vực kinh tế.

Bên cạnh đó, cần hoàn thiện động bộ cơ chế, chính sách về đầu tư nhằm tạo lập môi trường đầu tư thuận lợi; xây dựng lộ trình thực hiện các cơ chế chính sách hỗ trợ các ngành xanh của từng ngành/lĩnh vực một cách đồng bộ nhằm thu hút và phát huy hiệu quả của nguồn vốn tín dụng xanh. Xây dựng và thực hiện các giải pháp hỗ trợ các tổ chức tín dụng tiếp cận, huy động các nguồn tài chính từ các định chế, tài chính, các quỹ và các nhà đầu tư tư nhân quốc tế, các quỹ tài chính để có điều kiện cung cấp các khoản tín dụng với thời hạn dài và lãi suất ưu đãi cho các ngành/lĩnh vực xanh. Đặc biệt, danh mục phân loại xanh quốc gia sớm được ban hành.

Cùng chung nhận định này, ông Lại Văn Mạnh, Trưởng ban Kinh tế tài nguyên và Môi trường, Viện Chiến lược Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng việc xây dựng mục phân loại xanh dựa trên chuẩn quốc tế giúp xác định rõ ràng những tiêu chí và yếu tố quan trọng trong việc đánh giá tính bền vững của các dự án. Các nhà đầu tư và tổ chức quốc tế ngày càng quan tâm đến các dự án xanh và bền vững. Bằng việc áp dụng chuẩn quốc tế trong việc phân loại các dự án, Việt Nam sẽ tạo ra sự minh bạch và tin tưởng cho cộng đồng quốc tế. Điều này giúp thu hút đầu tư và tài trợ quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và công nghệ trong nước.