Một cú vuốt - một lệnh mua: Gen Z đầu tư chứng khoán bằng cảm xúc?

Bình Minh - 13:50 | 17/11/2025

Trong kỷ nguyên số hóa bùng nổ, chỉ cần vài cú vuốt trên TikTok, người trẻ có thể xem hàng chục video phân tích cổ phiếu, hướng dẫn đầu tư hay gợi ý danh mục “chuẩn bị x2 lợi nhuận”. Đó chính là thời đại của “Finfluencer” - những người làm tài chính bằng nội dung, chứ không nhất thiết bằng kiến thức chuyên môn.

Một cú vuốt có thể quyết định danh mục đầu tư

Trên TikTok, các hashtag như: #chungkhoan, #dautu đã thu hút hàng trăm triệu lượt xem. Nhiều clip chỉ vài chục giây với biểu đồ nến đang đi lên, thêm lời kêu gọi “gom ngay kẻo lỡ sóng”, đủ khiến không ít người mạnh tay bấm nút mua cổ phiếu. Quyết định đầu tư không còn đến sau khi phân tích những báo cáo dày đặc số liệu, mà trở thành một phần của lối sống số, mang tính thời thượng và cảm xúc mạnh mẽ.

Theo khảo sát của YouGov năm 2025, hơn 68% nhà đầu tư Gen Z tại châu Á từng ra quyết định tài chính sau khi xem video trên mạng xã hội. Ở Việt Nam, xu hướng này ngày càng phổ biến. Khi công nghệ lên ngôi, AI và thuật toán đang dần đảm nhận vai trò “người dẫn đường” đầu tư mới.

Khác với báo chí hay chuyên trang tài chính, mạng xã hội không đánh giá nội dung theo độ chính xác, mà dựa vào mức độ tương tác. Video càng giật gân, càng dễ viral và càng được đề xuất rộng rãi. Hệ quả là thị trường đầu tư đang bị kéo sát vào “vùng cảm xúc”, nơi trend có thể quan trọng hơn bản chất doanh nghiệp.

Không ít cổ phiếu đã tăng nóng nhờ hiệu ứng mạng xã hội rồi nhanh chóng lao dốc khi trào lưu nguội tắt. Tại Mỹ, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) từng cảnh báo về finfluencer marketing, quảng bá cổ phiếu không công khai lợi ích, gây rủi ro lớn cho nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm.

Tại Việt Nam, những “room” tư vấn trên Telegram, group Facebook hay clip TikTok khoe “bí kíp đầu tư” vẫn bùng nổ mỗi ngày, biến ranh giới giữa kiến thức tài chính và chiêu trò quảng cáo trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Trên South China Morning Post (SCMP) - một tờ nhật báo tiếng Anh uy tín có trụ sở tại Hồng Kông, được thành lập vào năm 1903 và hiện nay là một trong những nguồn tin tức hàng đầu về khu vực và thế giới, câu chuyện của Alex Rawi Ruto là học sinh 17 tuổi tại Jakarta (Indonesia) cho thấy, thế hệ trẻ đã nhìn nhận đầu tư như một con đường độc lập tài chính. Alex theo dõi các video TikTok để học hỏi và đặt mục tiêu chuyển từ quỹ ETF sang cổ phiếu riêng lẻ để tăng lợi nhuận.

Không chỉ Indonesia, Gen Z khắp khu vực đều đang trở thành lực lượng nhà đầu tư mới. Một khảo sát của Tiger Broker cho thấy: 35% Gen Z đầu tư vào REIT và ETF; 45% chọn các cổ phiếu blue-chip như Apple, Boeing hay Carnival.

Các ứng dụng môi giới như Robinhood thậm chí còn miễn phí giao dịch, không yêu cầu số dư tối thiểu, giúp mọi người có thể đầu tư chỉ từ vài USD.

Samuel Rhee, Giám đốc Đầu tư Endowus (Singapore) nhận định: “Sự tiện lợi và ưu đãi chi phí thấp đã thu hút mạnh giới trẻ bước vào thị trường”.

Nhiều Finfluencer khẳng định họ muốn biến tài chính thành chủ đề dễ hiểu và vui vẻ: Yong (Singapore) có hơn 36.600 người theo dõi Youtube, chia sẻ kiến thức cơ bản về tài chính; Chin Yi Xuan (Malaysia) lên TikTok để trả lời câu hỏi về robot advisor và cổ tức; Nigel Ng (Singapore) dùng video để giải thích “Cổ phiếu là gì?” theo cách sinh động.

Từ nền tảng vốn sinh ra để hát nhép và giải trí, TikTok nay đã trở thành nơi dân chủ hóa kiến thức tài chính, đưa thuật ngữ đầu tư đến gần hơn với đại chúng.

Học đầu tư từ TikTok không sai, nhưng luôn cần tư duy phản biện.

Thông tin sai lệch có thể lan truyền chóng mặt. Nhà đầu tư trẻ dễ rơi vào bẫy tâm lý: mua vì sợ bỏ lỡ (FOMO), bán vì hoảng loạn, cuối cùng mất cả tiền lẫn cơ hội.

Một video viral có thể đưa một mã cổ phiếu lên cao trong vài ngày. Nhưng chỉ có dòng tiền và lợi nhuận bền vững mới giúp cổ phiếu giữ giá dài hạn.

Thuật toán có thể gợi ý, nhưng không thể chịu trách nhiệm thay nhà đầu tư.

Finfluencer và AI là xu hướng tất yếu trong quá trình số hóa tài chính. Nhờ đó, đầu tư trở nên gần gũi, phổ biến và hấp dẫn hơn với Gen Z. Nhưng trong thế giới nơi cảm xúc lan truyền nhanh hơn lý trí, khả năng tự đánh giá và kiểm chứng thông tin chính là kỹ năng sống còn.

Nhà đầu tư thông minh không quay lưng với TikTok hay công nghệ, mà học cách tận dụng đúng cách: Xem video để gợi ý, nhưng kiểm chứng bằng dữ kiện thật; Theo dõi xu hướng, nhưng hiểu rõ doanh nghiệp; Tận dụng tốc độ, nhưng bảo vệ lý trí.

Cuối cùng, trong mọi thời đại, bài học cốt lõi vẫn không đổi: Đầu tư là hiểu biết, không phải cảm xúc. Một cú vuốt có thể mở cơ hội, nhưng chỉ kiến thức mới giữ được tiền.

Bình Minh

Tags: chứng khoán Thuật toán Gen Z thời TikTok

Tin khác

Nâng hạng chứng khoán, vì sao cổ phiếu định giá rẻ vẫn chưa đủ hấp dẫn?

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã được FTSE Russell nâng hạng. Trong bối cảnh nhiều cổ phiếu có mức định giá hấp dẫn, dòng vốn ngoại vẫn chưa giải ngân mạnh. Theo chuyên gia đến từ Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), cơ hội vẫn còn và đang mở ra ở các nhóm ngành ngân hàng, dầu khí, bảo hiểm, điện và cảng biển, song triển vọng lợi nhuận phân hóa buộc nhà đầu tư phải lựa chọn kỹ hơn.

Xây dựng thị trường chứng khoán thành kênh hình thành vốn dài hạn

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã bước sang vị thế mới sau nhiều năm cải cách và nâng hạng. Tuy nhiên, thu hút dòng vốn quốc tế mới chỉ là bước khởi đầu. Làm thế nào để giữ dòng vốn ở lại, nâng cao chất lượng doanh nghiệp và phát triển nguồn vốn dài hạn trong nước đang trở thành những vấn đề trọng tâm, đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện hạ tầng, thể chế và cơ cấu nhà đầu tư.

Chứng khoán Mỹ đảo chiều tăng, Dow Jones bứt phá

Phố Wall phục hồi trong phiên 15/10 khi các chỉ số chính đảo chiều tăng điểm sau nhịp giảm đầu phiên. Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp niêm yết tích cực giúp cải thiện tâm lý nhà đầu tư, dù lo ngại về cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) và áp lực lạm phát vẫn hiện hữu.

VN-Index mất mốc 1.700 điểm, dòng tiền tìm đến cổ phiếu vừa và nhỏ

VN-Index mất mốc 1.700 điểm trong phiên 15/10 khi nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn suy yếu. Ngược chiều chỉ số, dòng tiền tìm đến cổ phiếu vừa và nhỏ, đặc biệt nhóm chứng khoán, tạo điểm sáng cho thị trường.

Masan Consumer đón tín hiệu tích cực từ thị trường vốn

Bên cạnh việc duy trì tăng trưởng kinh doanh hai chữ số và tiếp tục mở rộng các động lực tăng trưởng, Masan Consumer đang từng bước mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn tổ chức. Việc được cấp margin, dự báo gia nhập VN30 và tiến gần hơn tới FTSE Emerging Markets Index có thể tạo thêm điều kiện để cổ phiếu thu hút dòng vốn từ các quỹ đầu tư và ETF trong thời gian tới.

Dự báo VN-Index chạm 1.940 điểm năm 2027: Nhà đầu tư trước bài toán định giá mới

VN-Index được dự báo có thể đạt 1.940 điểm trong năm 2027, nhưng triển vọng tăng điểm chưa đồng nghĩa cơ hội sẽ đến với mọi cổ phiếu. Lợi nhuận doanh nghiệp giảm tốc, dòng vốn ngoại trở lại theo lộ trình và sự phân hóa giữa các nhóm ngành đang đặt nhà đầu tư trước bài toán định giá mới.

Uỷ ban Chứng khoán khuyến cáo nhà đầu tư

Theo thông tin từ Cục An ninh mạng - Bộ Công an, thời gian vừa qua, một số KOL (người có sức ảnh hưởng) trên mạng xã hội có hành vi đăng tải các video, bài viết chưa qua kiểm chứng gây ảnh hưởng đến hoạt động của thị trường chứng khoán.

Chứng khoán Mỹ lao dốc, cổ phiếu công nghệ chịu sức ép

Chứng khoán Mỹ giảm mạnh trong phiên 14/10 khi dữ liệu lạm phát cao hơn dự báo làm gia tăng lo ngại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tiếp tục nâng lãi suất. Nhóm cổ phiếu công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) chịu áp lực bán mạnh, kéo Nasdaq xuống mức thấp nhất kể từ tháng 7.

VN-Index chật vật giữ mốc 1.700 điểm

Áp lực bán mạnh tại nhóm cổ phiếu họ Vin trong phiên chiều 14/10 kéo VN-Index giảm 14,55 điểm, lùi về sát mốc 1.700 điểm. Tuy nhiên, dòng tiền bắt đáy vẫn xuất hiện tại nhiều cổ phiếu.

Techcombank dự kiến tăng vốn điều lệ lên gần 106,6 nghìn tỷ đồng, cao nhất ngành ngân hàng

Ngày 13/10/2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chấp thuận đề nghị tăng mức vốn điều lệ của Techcombank (TCB) thêm tối đa 35.730.974.410.000 đồng, thông qua hình thức: (i) Phát hành cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông hiện hữu là 35.431.202.070.000 đồng ; (ii) Phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động là 299.772.340.000 đồng. Phương án tăng vốn điều lệ năm 2026 đã được Đại hội đồng cổ đông TCB thông qua tại Nghị quyết ngày 08/9/2026 và Hội đồng quản trị TCB thông qua tại Nghị quyết số 0506/2026/NQ-HĐQT ngày 15/9/2026. Với việc trả cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 50% và phát hành ESOP cho người lao động, vốn điều lệ của Techcombank dự kiến tăng lên gần 106,6 nghìn tỷ đồng, cao nhất ngành ngân hàng.