Muốn hút vốn, doanh nghiệp phải minh bạch dữ liệu

CRIF Forum Vietnam 2026 quy tụ các diễn giả từ Bộ Tài chính, UK Export Finance, International Finance Corporation (IFC), Dragon Capital Vietnam, cùng nhiều tổ chức trong và ngoài nước.

Minh bạch để dòng vốn lưu chuyển

Đó là thông tin đáng chú ý được ông Nguyễn Xuân Thọ, Phó Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể, Bộ Tài chính nhấn mạnh khi phát biểu tại CRIF Forum Vietnam 2026 do CRIF Việt Nam ngày 27/8 với chủ đề "Thúc đẩy tăng trưởng với dữ liệu đáng tin cậy".

Theo ông Nguyễn Xuân Thọ, trong nền kinh tế số, dữ liệu tin cậy đang trở thành một thước đo quan trọng về mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận vốn, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đang tiếp tục triển khai Chiến lược Dữ liệu quốc gia giai đoạn 2026-2030, Đề án xây dựng cơ sở dữ liệu doanh nghiệp cùng nhiều chương trình hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Mục tiêu là hình thành một hệ sinh thái dữ liệu thống nhất, minh bạch, an toàn và đáng tin cậy, qua đó nâng cao chất lượng quản trị, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và tạo động lực cho tăng trưởng bền vững.

Định hướng này đang được cụ thể hóa rõ nét trong lĩnh vực dữ liệu doanh nghiệp. Theo ông Thọ, cơ sở dữ liệu doanh nghiệp hiện được nâng cấp và mở rộng trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, bảo đảm khả năng tích hợp, chia sẻ và kết nối liên thông với các hệ thống thông tin chuyên ngành trên phạm vi toàn quốc, từ trung ương đến địa phương, từ các bộ, ngành đến cơ sở.

Sự kết nối và vận hành thống nhất không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch, độ tin cậy và khả năng kiểm chứng của thông tin doanh nghiệp trên thị trường, mà còn hạn chế tình trạng đầu tư, quản lý chồng chéo, qua đó tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí và nguồn lực cho cả cơ quan nhà nước lẫn cộng đồng doanh nghiệp.

Định hướng này thể hiện từ Nghị quyết 57 về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đến Nghị quyết 68 về kinh tế tư nhân. Chính phủ triển khai Chiến lược Dữ liệu quốc gia 2026-2030, Đề án cơ sở dữ liệu doanh nghiệp và hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Cơ sở dữ liệu doanh nghiệp được nâng cấp từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để kết nối hệ thống chuyên ngành, hạn chế chồng chéo, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Ông Nguyễn Xuân Thọ, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính.

Xây dữ liệu thành tài sản tín nhiệm

Cùng nhận định, ông Nguyễn Minh Tú, Tổng Giám đốc Công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam nhấn mạnh “chất lượng của các quyết định sẽ ngày càng phụ thuộc vào chất lượng của thông tin làm nền tảng cho những quyết định đó. Dữ liệu đáng tin cậy giúp doanh nghiệp, các tổ chức tài chính và nhà đầu tư đánh giá rủi ro, nhận diện cơ hội với sự tự tin cao hơn”.

Độ mở của Việt Nam thể hiện qua xuất khẩu, FDI và chuỗi giá trị toàn cầu. Mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số cùng Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân mở ra giai đoạn tăng tốc, nhưng hội nhập làm tăng tác động từ biến động kinh tế, địa chính trị và yêu cầu tiêu chuẩn, minh bạch.

Minh bạch dữ liệu tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia các phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chính sách về sàn giao dịch, xử lý và kinh doanh dữ liệu mở rộng nguồn tin, song dữ liệu doanh nghiệp vẫn phân mảnh, chưa đồng đều và chưa sạch. Nâng chất lượng cần khu vực công và tư cùng tham gia. Nhà nước đang thúc đẩy Trung tâm Dữ liệu quốc gia, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia, hoàn thiện hành lang pháp lý.

Nhà đầu tư nước ngoài cần dữ liệu pháp lý, chủ sở hữu cuối cùng (UBO), tài chính và giao dịch thực tế. Nhu cầu còn mở rộng sang vốn xanh và tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG). Theo ông Tú, dữ liệu xanh, ESG tại Việt Nam còn rất thiếu, có thể hạn chế tiếp cận vốn dài hạn, nhà đầu tư chất lượng cao.

Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam vẫn ở giai đoạn mới. Thông tin từ Bộ Tài chính, cơ quan đăng ký doanh nghiệp, đơn vị phụ trách đầu tư nước ngoài chưa kết nối thành hệ sinh thái. Ông Tú ví dữ liệu như những ốc đảo chưa có đường nối, làm tăng thời gian kiểm chứng, chi phí đánh giá rủi ro.

Ông Nguyễn Minh Tú, Tổng Giám đốc Công ty TNHH CRIF D&B Việt Nam lưu ý, AI chỉ hỗ trợ, không thay thế con người trong quyết định cuối cùng. Dữ liệu sai lệch có thể khiến AI tạo thông tin hợp lý nhưng không đúng thực tế

Theo ông Tú, kết nối càng cấp thiết khi Việt Nam cần hàng trăm tỷ USD cho hạ tầng. Việc tìm vốn vay, vốn nợ dài hạn không đơn giản. Minh bạch dữ liệu tạo niềm tin, giúp nhà đầu tư tham gia thị trường, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Ở cấp doanh nghiệp, dữ liệu phải phục vụ hoạt động và đủ tin cậy. Theo ông Tú, dữ liệu hóa nên bắt đầu từ thông tin hằng ngày, sau đó bổ sung nguồn phù hợp thay vì đầu tư dàn trải. Khi dữ liệu sạch, doanh nghiệp có thể dùng công cụ bên thứ ba hoặc tự xây dựng hệ thống phân tích, ứng dụng AI.

Quản trị rủi ro đòi hỏi theo dõi khách hàng, đối tác, nhà cung cấp theo tháng, quý, năm, không chỉ lúc bắt đầu giao dịch. Ngoài dữ liệu tài chính, nợ thuế, nợ bảo hiểm xã hội, thay đổi quản lý cấp cao, đơn hàng sụt giảm có thể cảnh báo sớm sự cố.

AI xử lý dữ liệu lớn, hỗ trợ mô hình đánh giá. Con người có thể mất vài tháng xử lý khoảng 100 biến, trong khi AI hoạt động liên tục.

“AI chỉ hỗ trợ, không thay thế con người trong quyết định cuối cùng. Dữ liệu sai lệch có thể khiến AI tạo thông tin hợp lý nhưng không đúng thực tế”- ông Tú lưu ý.

Để thu hút nguồn vốn, đại diện Bộ Tài chính cho biết việc phát triển cơ sở dữ liệu doanh nghiệp đang được thúc đẩy theo ba định hướng lớn.

Thứ nhất, chuyển từ tư duy thu thập và quản lý dữ liệu đơn thuần sang chủ động khai thác dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định và tạo ra giá trị cho nền kinh tế.

Thứ hai, chuyển từ các cơ sở dữ liệu riêng lẻ sang hình thành hệ sinh thái dữ liệu quốc gia có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả.

Thứ ba, chuyển từ hỗ trợ chuyển đổi số đơn thuần sang nâng cao năng lực quản trị và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên nền tảng dữ liệu dùng chung.

Với vai trò là cơ quan đồng hành cùng khu vực kinh tế tư nhân, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể đang tập trung triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao năng lực chuyển đổi số, chuyển đổi kép và quản trị dựa trên dữ liệu.

Bên cạnh việc hoàn thiện hệ thống thông tin doanh nghiệp, cơ quan này cũng đẩy mạnh phát triển các công cụ đánh giá nền tảng số và hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, góp phần nâng cao tính minh bạch của thông tin, tăng cường năng lực quản trị, cải thiện khả năng tiếp cận tài chính và mở rộng kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác trong và ngoài nước.