Nhiều kết quả tích cực trong công tác chuyển đổi số ngân hàng

Hồng Sơn - 07:00 | 06/05/2026

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, ngành Ngân hàng đã ghi nhận những bước tiến vượt bậc cả về hạ tầng, chính sách và ứng dụng công nghệ. Với hàng loạt giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện pháp lý, phát triển hệ sinh thái thanh toán không dùng tiền mặt đến khai thác hiệu quả dữ liệu dân cư, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã và đang tạo nền tảng vững chắc thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao trải nghiệm người dùng và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính trong kỷ nguyên số.

Thanh toán không tiền mặt tăng trưởng mạnh

Trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, NHNN cho biết đã nghiên cứu, tham mưu trình các cấp ban hành và ban hành theo thẩm quyền nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM). Bên cạnh đó, NHNN đã ban hành nhiều Thông tư hướng dẫn, các văn bản yêu cầu về đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động ngân hàng, tháo gỡ các điểm nghẽn về pháp lý, cho phép ứng dụng mạnh mẽ các công nghệ mới như xác thực qua VNeID và chuẩn hóa an toàn hệ thống thông tin.

Đồng thời, trong chỉ đạo, định hướng, Thống đốc NHNN đã chỉ đạo kiện toàn Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc của Ngành, tập trung vào 05 trụ cột gồm: phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu và Đề án 06 . NHNN đã ban hành Kế hoạch hành động ngành Ngân hàng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW với 105 nhiệm vụ trọng tâm. Những chỉ đạo này đã tạo định hướng cho ngành Ngân hàng trong việc nghiên cứu, thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Nhiều kết quả tích cực trong công tác chuyển đổi số ngân hàng

Ảnh minh họa

Hạ tầng phục vụ chuyển đổi số ngành Ngân hàng luôn được chú trọng đầu tư, nâng cấp, phát triển. Hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTLNH) hoạt động thông suốt, an toàn, hiệu quả. Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia (Napas) tổ chức vận hành tiếp tục đẩy mạnh tích hợp, kết nối sản phẩm, dịch vụ, nền tảng với các ngành, lĩnh vực khác để cung cấp dịch vụ công qua Cổng dịch vụ công Quốc gia (DVCQG), tập trung vào các lĩnh vực y tế, giáo dục, giao thông. NHNN đã triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam và các quốc gia (Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc), đang triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR với một số quốc gia khác.

NHNN cũng cho biết, hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành Ngân hàng với nhiều phương thức thanh toán hiện đại, tiện lợi được kết nối liên thông, tích hợp liền mạch với các ngành, lĩnh vực khác, đáp ứng tốt nhu cầu đa dạng của khách hàng. Nhiều nghiệp vụ cơ bản đã được số hóa hoàn toàn 100%. Nhiều TCTD tại Việt Nam có tỷ lệ trên 90% giao dịch thực hiện trên kênh số. Đặc biệt, đến cuối năm 2025, tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại ngân hàng đạt gần 89%.

Hoạt động TTKDTM tiếp tục phát triển mạnh, trong 3 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch TTKDTM tăng 37,98% về số lượng và 14,22% về giá trị; qua kênh Internet tăng 65,68% về số lượng và 28,85% về giá trị; qua kênh điện thoại di động tăng 33,22% về số lượng và 8,35% về giá trị; qua QR code tăng 16,43% về số lượng và 52,4% về giá trị. Đến cuối tháng 3/2026, thị trường có 20.699 ATM, giảm 3,01%; 772.552 POS tăng 0,53% so với cùng kỳ năm 2025. Trong 3 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm 2025, giao dịch qua ATM giảm 9,29% về số lượng cho thấy nhu cầu thanh toán, rút tiền mặt của người dân qua ATM tiếp tục xu hướng giảm và được thay thế bởi các phương thức, thói quen TTKDTM.

Dịch vụ Tiền di động (Mobile - Money) đã đạt được kết quả khả quan, góp phần phát triển TTKDTM, tăng cường việc tiếp cận và sử dụng các dịch vụ tài chính, đặc biệt tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo của Việt Nam. Tính đến hết 31/3/2026, Tổng số tài khoản Tiền di động được đăng ký và sử dụng là 11,45 triệu tài khoản; số lượng giao dịch qua tài khoản Tiền di động đạt 5,64 triệu giao dịch và giá trị giao dịch đạt 154,34 tỷ đồng.

Hoạt động thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng tiếp tục được đẩy mạnh, các ngân hàng thương mại, các tổ chức TGTT tích cực đầu tư ứng dụng công nghệ, nghiên cứu, có giải pháp kết nối với Cổng DVCQG để thực hiện thanh toán trực tuyến cho các dịch vụ đã được tích hợp trên Cổng DVCQG.

Đảm bảo an ninh số, hàng triệu giao dịch rủi ro được ngăn chặn kịp thời

Đối với công tác kết nối, liên thông dữ liệu: Ngành Ngân hàng tiếp tục chú trọng đầu tư và nâng cấp hạ tầng dữ liệu mới nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý và phát triển sản phẩm dịch vụ, bảo đảm cập nhật dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Ngành Ngân hàng đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử VNeID, căn cước công dân gắn chip để làm sạch dữ liệu khách hàng, định danh chính xác khách hàng đăng ký và sử dụng dịch vụ. Tính đến hết ngày 24/4/2026, đã có hơn 156,6 triệu hồ sơ khách hàng (hơn 154,5 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,13 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức) đã được đối chiếu thông tin sinh trắc học qua CCCD gắn chip hoặc ứng dụng VneID, giúp loại bỏ tài khoản ảo và nâng cao tính minh bạch cho toàn hệ thống.

NHNN đã hoàn thành đồng bộ 04 cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo Nghị quyết số 71/NQ-CP và Nghị quyết số 11/NQ-CP của Chính phủ lên Trung tâm dữ liệu quốc gia, đồng thời tiếp tục làm giàu dữ liệu theo yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”. Không chỉ dừng lại ở nội bộ, NHNN còn chủ động xây dựng các API chia sẻ dữ liệu liên thông với Văn phòng Chính phủ và Kiểm toán Nhà nước qua nền tảng NDXP (Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia), góp phần tạo nên một hệ sinh thái dữ liệu mở và hiệu quả cho cả hệ thống chính trị.

Công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán và các hệ thống thông tin ứng dụng nghiệp vụ ngân hàng luôn được quan tâm chú trọng. Bên cạnh đó, NHNN tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác phòng, chống tội phạm công nghệ cao.

NHNN đã triển khai Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO). Hệ thống SIMO cho phép các tổ chức thành viên tham gia thực hiện báo cáo thông tin về các tài khoản đáng ngờ khi phát hiện và chia sẻ thông tin tới các thành viên khác.

Tính đến ngày 27/4/2026, Hệ thống SIMO đã triển khai đến 149 đơn vị (gồm 99 TCTD và 50 tổ chức TGTT). Hệ thống đã hỗ trợ cảnh báo đến hơn 3,8 triệu lượt khách hàng, trong đó có hơn 1,2 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng/hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch tương ứng là hơn 4,3 nghìn tỷ đồng. Đây là minh chứng rõ nét cho việc chuyển đổi số không chỉ nhằm nâng cao tiện ích, mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng và tăng cường an toàn trong hoạt động ngân hàng.

Công tác cải cách hành chính gắn liền với số hóa toàn trình cũng được đẩy mạnh để tiết giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Nhiều năm liên tục, NHNN đứng trong top dẫn đầu các bộ, ngành về chỉ số Cải cách hành chính. Bên cạnh đó, NHNN đã quyết liệt đề xuất cắt giảm và đơn giản hóa 269 trên tổng số 298 thủ tục hành chính, đạt tỷ lệ 90,3%, đồng thời cắt giảm 255 điều kiện kinh doanh. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, tỷ lệ hồ sơ được số hóa đạt 73,97%, tỷ lệ cấp hồ sơ kết quả điện tử đạt 78,87% và đặc biệt tỷ lệ khai thác, sử dụng lại thông tin dữ liệu đã số hóa đạt mức 68,9%. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của NHNN trong 4 tháng đầu năm 2026 đã tiếp nhận và giải quyết hơn 5.300 hồ sơ với tỷ lệ hài lòng trong xử lý phản ánh, kiến nghị của ngành Ngân hàng luôn duy trì ở mức trên 90%.

Ngoài ra, hưởng ứng phong trào “Bình dân học vụ số”, ngày 27/5/2025, NHNN đã tổ chức Hội nghị phát động phong trào “Cả nước thi đua đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” và “Bình dân học vụ số” ngành Ngân hàng gắn với thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Các phong trào này nhằm phổ cập tri thức và kỹ năng số, khơi dậy ý chí đổi mới trong từng cán bộ, TCTD và toàn hệ thống ngân hàng. Tinh thần chủ động cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ số đã lan tỏa rộng khắp, giúp toàn ngành ghi nhận con số ấn tượng 1.484 sáng kiến, trong đó có 37 sáng kiến số được đăng ký trên Cổng Sáng kiến Khoa học và Công nghệ của Bộ Khoa học và Công nghệ. Ngành cũng đã xây dựng đội ngũ hơn 2.600 “Đại sứ số” và “Hạt nhân số” tại các đơn vị…

Hồng Sơn

Tags: Chuyển đổi số ngành Ngân hàng

Tin khác

Niềm tin vào hoạt động ngân hàng trước phép thử của AI

Trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng tham gia sâu vào hoạt động ngân hàng, đặt ra yêu cầu mới trong việc bảo đảm an toàn giao dịch và củng cố niềm tin của khách hàng. Từ góc nhìn chuyên gia, TS. Lý Hoàng Vũ, Chuyên gia kinh tế thuộc Trung tâm Pháp - Việt Đào tạo về Quản lý (CFVG) phân tích những thách thức và điều kiện để niềm tin trở thành nền tảng cho quá trình ứng dụng AI trong lĩnh vực ngân hàng.

Ngân hàng không thiếu nguồn vốn cho tăng trưởng xanh

Đầu tư công nghệ sạch thường đòi hỏi nguồn vốn lớn, trong khi thời gian hoàn vốn dài và chi phí tài chính phát sinh ngay từ khi triển khai.

Giao dịch số dần bão hòa, ngân hàng làm gì để chạm đến cảm xúc khách hàng?

Khi giao dịch “một chạm” dần trở thành tiêu chuẩn chung của toàn ngành, các ngân hàng đứng trước bài toán mới: Làm thế nào để tạo ra điểm chạm khác biệt và giàu kết nối? Việc lấy công nghệ làm nền tảng, tích hợp trách nhiệm phát triển bền vững và đưa văn hóa bản sắc vào không gian giao dịch đang mở ra một bước chuyển chiến lược mới cho thị trường tài chính.

Thanh toán số tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế

Thanh toán số không chỉ góp phần đẩy nhanh lưu chuyển dòng vốn, giảm chi phí giao dịch mà còn mở ra dư địa hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Tuy nhiên, để phát huy vai trò này, cần chuyển từ số hóa phương thức thanh toán sang số hóa toàn bộ dòng tiền, gắn với nâng cao khả năng liên thông, quản trị dữ liệu và bảo đảm an toàn hệ thống. Trao đổi với Thời báo Ngân hàng, ông Lê Tuấn Anh – Giám đốc Kinh doanh Công ty Cổ phần 9Pay chia sẻ về những cơ hội, thách thức và yêu cầu đặt ra đối với phát triển thanh toán số trong giai đoạn tới.

ACB được trao giải về ứng dụng công nghệ trong kinh doanh

ACB vừa được trao giải Thương hiệu Vàng Đổi mới sáng tạo tại TP. Hồ Chí Minh năm 2026, ghi nhận hoạt động ứng dụng công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) trong kinh doanh, phát triển dịch vụ và chăm sóc khách hàng.

Thanh toán số: Bảo vệ người dùng là điều kiện để phát triển bền vững

Thanh toán số đang trở thành nền tảng của chuyển đổi số, nhưng cùng với tiện ích là những rủi ro ngày càng tinh vi từ AI và deepfake. Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dùng vì thế không chỉ là yêu cầu đặt ra cho riêng cơ quan quản lý, mà là trách nhiệm chung của ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và chính người dân.

Phát triển thị trường các-bon, giảm áp lực lên tín dụng xanh

Thị trường các-bon vận hành hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp có thêm nguồn thu từ kết quả giảm phát thải, qua đó đa dạng hóa nguồn lực cho chuyển đổi xanh và giảm áp lực lên vốn tín dụng ngân hàng. Để khơi thông dòng vốn, cần đồng thời hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng dữ liệu và năng lực thẩm định, bảo đảm các dự án vừa mang lại lợi ích môi trường, vừa có khả năng trả nợ.

Ngân hàng - Fintech: Xây dựng tuyến 'cao tốc vốn' cho đổi mới sáng tạo

Trong mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, giá trị của một doanh nghiệp không còn chỉ đo đếm bằng quy mô nhà xưởng, đất đai hay máy móc, mà nằm ở dữ liệu, thuật toán, sở hữu trí tuệ, năng lực công nghệ và đội ngũ nhân sự. Tuy nhiên, nghịch lý lớn nhất hiện nay của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo không nằm ở sự khan hiếm nguồn lực, mà nằm ở sự thiếu đồng nhịp giữa cấu trúc tài chính truyền thống và bản chất của kinh tế số. Bởi vậy, sự hợp tác chặt chẽ giữa ngân hàng thương mại và các công ty công nghệ tài chính (Fintech) đang trở thành “cầu nối” mở đường cho dòng vốn vào lĩnh vực này.

Tăng cảnh báo gian lận trong thanh toán số

Tốc độ giao dịch thanh toán số càng nhanh, thời gian để phát hiện và ngăn chặn gian lận càng bị thu hẹp. Khi các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, sử dụng AI, deepfake và mạng lưới tài khoản trung gian, yêu cầu đặt ra với ngân hàng không chỉ là xác thực đúng khách hàng mà còn phải kịp thời nhận diện những giao dịch bất thường.

Chuyển đổi số ngân hàng: Giữ vững vai trò tiên phong trong kỷ nguyên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo

Ngành Ngân hàng không chỉ là một trong những ngành tiên phong, đi đầu trong chuyển đổi số mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc lan tỏa và đóng góp tích cực vào sự phát triển của kinh tế số, xã hội số, Chính phủ số. Với quan điểm tiếp cận lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và sự thuận tiện, trải nghiệm của người sử dụng dịch vụ là thước đo, chuyển đổi số ngành Ngân hàng đang chuyển mạnh từ giai đoạn số hóa sang giai đoạn khai thác dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển hệ sinh thái số, đồng thời vẫn giữ vững yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống. Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng đã có cuộc trao đổi với Thời báo Ngân hàng về những thành quả và định hướng trên hành trình chuyển đổi số ngân hàng nhằm góp phần hiện thực hóa các mục tiêu của chuyển đổi số quốc gia trong kỷ nguyên mới.