M&A: Chờ đón sự bùng nổ

Thị trường hàng tiêu dùng tiếp tục hút vốn

Hoạt động mua bán và sáp nhập DN (M&A) tại Việt Nam trong năm 2014 đã tăng trưởng trở lại với mức tăng 15% so với năm 2013, giá trị của thị trường ước đạt 4,2 tỷ USD. Những thông tin đáng chú ý trên được công bố tại cuộc họp báo ngày 16/7 trước thềm Diễn đàn M&A Việt Nam 2015.

Theo số liệu của Ban tổ chức, trong các năm 2014-2015, trung bình giá trị một thương vụ khoảng 11 triệu USD, tăng so với cách đây 3 năm (ở mức 5-8 triệu USD). Các thương vụ lớn đều có yếu tố nước ngoài. Điều này được giải thích bởi các NĐT nước ngoài có tiềm lực về vốn và mục tiêu của họ cũng là các công ty có quy mô tương đối lớn, từ 20 đến trên 100 triệu USD.

Đi đầu các thương vụ M&A trong năm qua là ngành bán lẻ, chiếm tới 36% tổng giá trị. Các thương vụ đáng chú ý trong ngành này như Vingroup mua lại Ocean Mart để phát triển thành VinMart; tập đoàn của Thái Lan dự định mua lại Metro; Aeon Nhật Bản đầu tư vào Citimart và Fivimart.

Lĩnh vực sản xuất hàng công nghiệp tiêu dùng chiếm tỷ trọng 21% tổng giá trị các thương vụ M&A. Điển hình trong lĩnh vực này là việc Kinh Đô bán hơn 80% mảng sản xuất bánh kẹo cho tập đoàn thực phẩm đến từ Mỹ là Mondelez International; CTCP Sữa quốc tế IDP bán cổ phần chi phối cho Quỹ VinaCapital và các NĐT khác…

Nếu những năm 2012-2013 được đánh giá là thời kỳ của làn sóng đầu tư từ Nhật Bản, thì năm 2014 sóng mạnh đến từ Thái Lan lại là tín hiệu đáng quan tâm. Xu hướng tiếp cận và nắm bắt thị trường phân phối tại Việt Nam của các tập đoàn Thái Lan thể hiện rõ với các thương vụ điển hình như Power Buy mua Nguyễn Kim, hay Tập đoàn BJC dự định mua Metro…

Cơ hội nhiều, cạnh tranh cũng lớn

TS. Nguyễn Anh Tuấn, Tổng biên tập Báo Đầu tư, Trưởng Ban tổ chức Diễn đàn M&A 2015 cho biết, có 5 lý do để tin tưởng thị trường Việt Nam đang chờ đón sự bùng nổ của hoạt động M&A. Trong đó, xu hướng trỗi dậy của khối DN tư nhân trong nền kinh tế khiến họ chọn M&A như một chiến lược quan trọng để đảm bảo tăng trưởng bền vững. Các NĐT nước ngoài đến từ Nhật Bản, ASEAN, châu Mỹ, châu Âu cũng đang dành sự quan tâm đặc biệt tới các lĩnh vực bán lẻ, tiêu dùng, công nghiệp, viễn thông… qua con đường M&A.

Mặc dù vậy, theo ông Đặng Xuân Minh, Tổng giám đốc Công ty AVM Việt Nam, cũng có một số khó khăn do cạnh tranh thu hút vốn giữa các quốc gia ASEAN ngày càng khốc liệt. Không chỉ Việt Nam mà các quốc gia khác trong khu vực cũng mong hút vốn từ NĐT Mỹ, châu Âu, Nhật Bản…

Khó khăn thứ hai là bản thân các DN tư nhân trong nước rất thiếu vốn. Dù xác định chiến lược M&A là tốt nhưng họ không đủ vốn thực hiện, chỉ có các DN bán được danh mục đầu tư tốt, hoặc có vốn từ nước ngoài thì mới thực hiện được. Bên cạnh đó NĐT nước ngoài mong tìm DN có triển vọng, trong khi đa phần DN Việt Nam hiện nay là DNNVV, nên chưa thể có điểm gặp gỡ giữa bên bán và bên mua.

Ông Masataka Sam Yoshida, Giám đốc điều hành Công ty Recof (Nhật Bản) đánh giá, trong mắt NĐT Nhật Bản, một trong những động lực lớn cho chuyển động của hoạt động M&A cũng như dòng đầu tư vào Việt Nam là sự hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), giúp Việt Nam có lợi thế nhất định với các nước trong khu vực. Tuy nhiên, ông Yoshida dự báo, sắp tới sẽ có nhiều hơn các công ty cỡ vừa và nhỏ đầu tư không chỉ ở các đô thị lớn, mà cả các thành phố nhỏ hơn.

Ông phân tích thêm, một trong những yếu tố khiến các DN Nhật Bản quan tâm nhất hiện nay là sự bùng nổ của thị trường tiêu dùng tại Việt Nam. Tuy nhiên các NĐT Nhật Bản không chỉ tập trung vào một số lĩnh vực nhất định, mà sẽ có sự trải rộng, đa dạng hơn trong lĩnh vực đầu tư. Theo đó có 7 lĩnh vực chính mà DN Nhật Bản quan tâm là bán lẻ, nhà hàng, tài chính tiêu dùng, du lịch, tiêu dùng nhanh, thương mại điện tử, logistic.

“Chúng tôi nhận thấy nhiều động thái cũng như tín hiệu tốt từ các DN, NĐT, do đó có thể hy vọng cả năm số thương vụ thành công sẽ lớn hơn so với kỷ lục năm 2013 là 20”, ông Yoshida dự đoán.