Thúc đẩy Cơ chế một cửa quốc gia, tạo thuận lợi thương mại

Theo rà soát mới nhất của các Bộ, ngành, dự kiến đến cuối năm 2018 sẽ triển khai thêm 143 thủ tục trên Cơ chế một cửa quốc gia, nâng tổng số lên 196 thủ tục, đạt 78% trên tổng cộng 251 thủ tục sẽ được triển khai đến năm 2020.

Riêng Bộ Tài chính, tất cả các quy trình thủ tục hải quan hiện đã kết nối Cơ chế một cửa quốc gia với 99,65% doanh nghiệp tham gia và thực hiện tại 100% các đơn vị hải quan trên phạm vi toàn quốc.

Về triển khai công tác kiểm tra chuyên ngành (KTCN), Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) đã tích cực chủ động phối hợp với các Bộ, ngành đẩy mạnh cải cách, đổi mới phương thức quản lý và KTCN.

Đáng chú ý, đến nay đã xây dựng dự thảo Nghị định quy định về thực hiện TTHC thông qua Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và KTCN đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu trong đó quy định rõ trách nhiệm của các Bộ quản lý chuyên ngành trong việc thực hiện các quy định như: Áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro trong KTCN; Ban hành Danh mục hàng hóa thuộc đối tượng KTCN trước thông quan phải đảm bảo các tiêu chí: có tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật để kiểm tra, quy trình, thủ tục, cơ quan kiểm tra, có mã số HS...

Tuy nhiên, kết quả triển khai Cơ chế một cửa quốc gia còn khiêm tốn so với mục tiêu đề ra (đạt 53/283 thủ tục). Theo phản ánh của các doanh nghiệp và cơ quan khảo sát độc lập, khi thực hiện một số thủ tục thông qua Cơ chế một cửa quốc gia, bên cạnh việc gửi hồ sơ điện tử, tình trạng các doanh nghiệp được yêu cầu phải xuất trình hồ sơ, chứng từ giấy còn diễn ra khá phổ biến.

Số lượng hàng hóa phải KTCN còn chiếm tỷ trọng lớn, các văn bản quy phạm pháp luật quy định về quản lý và KTCN nhiều, phạm vi quản lý và kiểm tra rộng, chồng chéo, nhiều mặt hàng chưa có mã số HS, việc sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật chậm...

Về phương hướng thời gian tới, phấn đấu đến hết năm 2019, triển khai các thủ tục hành chính có số lượng giao dịch nhiều, tác động lớn tới hoạt động của các doanh nghiệp, tổ chức và người dân đạt ít nhất 80% trên tổng số các TTHC của các Bộ, ngành có liên quan đến hoạt động xuất khẩu/nhập khẩu, xuất cảnh/nhập cảnh, quá cảnh hàng hóa, người và phương tiện.

Đến hết năm 2020, hoàn thành triển khai tất cả các thủ tục hành chính của các Bộ, ngành tham gia quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh. Đến 2020, 100% các TTHC thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia thu phí, lệ phí bằng phương thức điện tử.

Tiếp tục giữ vị trí ngang bằng với nhóm 4 nước dẫn đầu trong khu vực ASEAN về thời gian thông quan và giải phóng hàng hóa, người và phương tiện liên quan tới các TTHC một cửa. Thực hiện trao đổi và công nhận lẫn nhau về các chứng từ thương mại được cấp dưới dạng điện tử với các nước ASEAN và các trao đổi, xử lý chứng từ thương mại với các nước, khối - cộng đồng kinh tế theo các thỏa thuận và cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia. Hoàn thiện về cơ chế quản lý hoạt động thương mại điện tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới.

Năm 2018 và các năm tiếp theo, tiếp tục cắt giảm và đơn giản hóa danh mục hàng hóa nhập khẩu thuộc diện phải quản lý và KTCN trước khi thông quan; cải cách toàn diện hoạt động KTCN đối với hàng hóa xuất nhập khẩu để giảm số lô hàng nhập khẩu (tính theo tờ khai hải quan) thuộc diện KTCN tại cửa khẩu còn dưới 10%.

Năm 2019, trình phê duyệt triển khai thí điểm áp dụng cơ chế bảo lãnh thông quan đối với một số mặt hàng xuất khẩu, nhập khẩu thuộc diện KTCN của một số Bộ, ngành và xem xét triển khai mở rộng thực hiện cho các năm tiếp theo. Cũng trong năm 2019, tất cả các lô hàng thuộc diện KTCN trước thông quan phải có đầy đủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chí kiểm tra.