Biến động càng lớn, vì sao phân bổ tài sản càng quan trọng?

Ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc Quản lý danh mục đầu tư Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF)

Bản chất tất yếu của biến động và độ nhạy cảm vĩ mô

Nhìn lại bức tranh thị trường tài chính toàn cầu thời gian qua, sự rung lắc mạnh mẽ của các loại tài sản không phải là một hiện tượng bất thường mà chính là bản chất cốt lõi của đầu tư. Đi sâu vào phân tích diễn biến thị trường, đại diện VCBF đánh giá rằng không tồn tại bất kỳ kênh đầu tư nào có thể duy trì đà tăng trưởng mãi mãi mà không đi kèm những nhịp điều chỉnh ngắn hạn.

Tâm lý e ngại hiện nay một phần xuất phát từ việc nền kinh tế đã đắm chìm quá lâu trong môi trường lãi suất thấp. Nguồn vốn giá rẻ đã đẩy giá các tài sản mang tính đầu tư, đầu cơ lên cao, vô tình che lấp đi những rủi ro ngầm ẩn. Nếu đối chiếu với các giai đoạn khốc liệt như đại dịch Covid-19 hay cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 - 2009, những biến động hiện tại vẫn chưa phải là kịch bản tồi tệ nhất.

Bước sang kỷ nguyên mới, thị trường phản ứng vô cùng nhạy bén trước hàng loạt bất định từ chính sách vĩ mô, tác động chéo của kinh tế Mỹ, “chảo lửa” địa chính trị Trung Đông và làn sóng chiến tranh thương mại.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất là mức độ phụ thuộc sâu sắc của các lớp tài sản vào động thái điều hành chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), sự luân chuyển của các dòng tiền lớn và bài toán chi phí vốn. Bất kỳ một quyết định chính sách nào đi ngược lại với kỳ vọng, đơn cử như việc giữ nguyên hoặc tăng lãi suất thay vì cắt giảm, đều ngay lập tức châm ngòi cho những đợt đảo chiều tâm lý chớp nhoáng.

Mức độ đồng pha trên thị trường hiện nay cao đến mức ranh giới phân hóa giữa các lớp tài sản bị xóa nhòa. Khi dòng tiền lớn rút lui để quản trị rủi ro, làn sóng sụt giảm sẽ quét qua gần như toàn bộ mọi mặt trận đầu tư.

Thoát khỏi tư duy lối mòn và quản trị rủi ro đòn bẩy

Trong quá khứ, khi nền kinh tế rơi vào vòng xoáy khó khăn, tâm lý phòng thủ tự nhiên sẽ hướng dòng tiền tìm về vàng hoặc các sổ tiết kiệm. Lựa chọn này hoàn toàn dễ hiểu ở thời kỳ mà thị trường chưa có sự hiện diện phổ biến của cổ phiếu hay trái phiếu. Tuy nhiên, bối cảnh giao thương hiện đại đòi hỏi một chiến lược sắc bén và linh hoạt hơn rất nhiều.

Các nghiên cứu thực chứng đã chỉ ra rằng, việc đặt cược toàn bộ tài sản vào một lựa chọn đơn lẻ luôn tiềm ẩn rủi ro. Trái lại, một danh mục được phân bổ đa dạng hóa vào các lớp tài sản khác nhau mới là chìa khóa mang lại hiệu suất sinh lời tối ưu và duy trì độ ổn định vượt trội trong dài hạn.

Để hiện thực hóa chiến lược này, thị trường đã cung cấp sẵn những công cụ đắc lực như mô hình quỹ mở. Giải pháp thông minh này cho phép những dòng vốn dù là rất nhỏ cũng có thể được ủy thác vào tay các tổ chức quản lý chuyên nghiệp, giúp nhà đầu tư cá nhân giải phóng thời gian để tập trung tối đa vào thế mạnh chuyên môn của bản thân.

Nhận diện những yếu tố rủi ro trực diện, ông Nguyễn Duy Anh cảnh báo về sự mong manh của những nhà đầu tư lạm dụng đòn bẩy tài chính. Khi áp lực thanh khoản đạt đỉnh, nhà đầu tư buộc phải ngậm ngùi bán tháo tài sản ở vùng giá đáy để trả nợ, tự tước đi cơ hội trụ vững qua các nhịp điều chỉnh.

Lịch sử đã chứng minh, việc kiên định nắm giữ tài sản chất lượng, gắn bó với cổ phiếu của những doanh nghiệp có nền tảng vững chắc và hạn chế tối đa đòn bẩy luôn mang lại thành quả tăng trưởng bền bỉ qua năm tháng.

Nghệ thuật tái cân bằng và định kiến về tự do tài chính

Khung cảnh vĩ mô tương lai tiếp tục được dự báo ẩn chứa nhiều chông gai, với các biến số đan xen từ căng thẳng địa chính trị toàn cầu cho đến sự thiếu rõ ràng trong điều hành của các ngân hàng trung ương. Đặc biệt, những chính sách kinh tế và đối ngoại dưới nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng là một biến số lớn có thể tạo ra diễn biến mới.

Để tối ưu hóa lợi nhuận trước các ngã rẽ khó lường này, kỷ luật tái cân bằng danh mục định kỳ được xem là yếu tố tối quan trọng. Bài toán đặt ra là nhà đầu tư phải liên tục rà soát tỷ trọng tài sản. Ví dụ, nếu nguồn vốn ban đầu phân bổ 10% cho vàng, nhưng đà tăng giá mạnh mẽ đẩy tỷ trọng này lên mức 25%, nhà đầu tư cần dứt khoát chốt lời một phần để đưa tỷ lệ vàng lùi về mốc 10% quy định. Phần lợi nhuận dôi dư sau đó sẽ được luân chuyển chiến lược vào các lớp tài sản đang bị định giá thấp, đón đầu chu kỳ tăng trưởng dài hạn.

Một rào cản vô hình đang ngăn trở tiến trình tích lũy của xã hội chính là định kiến cho rằng quản lý tài sản chỉ là đặc quyền của giới nhà giàu. Trên thực tế, bất kỳ cá nhân nào cũng cần trang bị kỹ năng quản trị dòng thu nhập, bởi đây là nền móng duy nhất để kiến tạo sự thịnh vượng.

Cánh cửa dẫn đến tự do tài chính không mở ra nhờ xuất phát điểm với một khối gia sản đồ sộ mà phụ thuộc hoàn toàn vào tinh thần kỷ luật tiết kiệm và quyết định bắt đầu hành trình đầu tư từ sớm. Đây là nguyên lý vĩnh cửu, đóng vai trò kim chỉ nam dẫn đường cho tất cả mọi người trong công cuộc bảo vệ và nhân lên giá trị sức lao động của chính mình.