Bưởi Việt Nam chính thức chinh phục thị trường Úc

Đại sứ Úc tại Việt Nam Gillian Bird phát biểu tại buổi lễ

Hành trình mở cửa đầy nỗ lực của trái bưởi Việt Nam

Sáng 9/10, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Đại sứ quán Úc tại Việt Nam tổ chức Lễ công bố xuất khẩu trái bưởi của Việt Nam sang Úc và trái việt quất của Úc sang Việt Nam.

Theo ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, trái bưởi tươi của Việt Nam hiện đã có mặt tại 14 quốc gia và vùng lãnh thổ như Hoa Kỳ, Hàn Quốc, New Zealand... Với lợi thế chi phí sản xuất không quá cao, cho thu hoạch quanh năm, bưởi trở thành một trong những loại trái cây có tiềm năng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

Từ năm 2015 đến nay, diện tích trồng bưởi cả nước đã tăng gấp đôi, từ 50.000 ha lên hơn 100.000 ha, sản lượng đạt gần 1 triệu tấn mỗi năm, mang về kim ngạch xuất khẩu khoảng 60 triệu USD trong năm 2024.

Đối với thị trường Úc, quá trình mở cửa kéo dài hơn hai năm với hàng loạt bước đàm phán, phân tích nguy cơ dịch hại (PRA), kiểm định kỹ thuật và hoàn thiện hồ sơ. Giữa năm 2023, Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Lâm nghiệp Úc (DAFF) bắt đầu tiến hành phân tích nguy cơ dịch hại cho trái bưởi Việt Nam, và đến nay, quá trình này đã kết thúc thành công.

Như vậy, bưởi tươi trở thành loại trái cây thứ 6 của Việt Nam được phép nhập khẩu vào Úc, sau thanh long, vải, nhãn, xoài và chanh leo. Theo thỏa thuận, bưởi xuất khẩu sang Úc phải đảm bảo không nhiễm 19 loài sinh vật gây hại bị cấm, được chiếu xạ ở liều tối thiểu 150 Gy tại các cơ sở được cấp phép, và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về đóng gói, dán nhãn, kiểm dịch thực vật.

Ông Phan Quốc Nam, Giám đốc kinh doanh Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thương mại Blue Ocean – một trong những doanh nghiệp đầu tiên tham gia xuất khẩu bưởi sang Úc chia sẻ: “Đây là mốc son quan trọng trong hợp tác nông nghiệp giữa hai quốc gia. Chúng tôi cam kết đầu tư bền vững vào vùng nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế, ứng dụng công nghệ cao, và đảm bảo truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm theo yêu cầu của Úc”.

Ông Nam cho biết thêm, Blue Ocean sẽ phối hợp với các đối tác nhập khẩu, phân phối và bán lẻ tại Úc để xây dựng chuỗi cung ứng ổn định, minh bạch và hiện đại, qua đó giúp nông sản Việt Nam khẳng định thương hiệu tại thị trường khó tính này.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng chính thức mở cửa cho trái việt quất Úc – loại quả thứ 7 của nước này được phép nhập vào Việt Nam (sau nho, cam, quýt, anh đào, đào và xuân đào). Đây là kết quả hợp tác trong khuôn khổ cơ chế “2+2”, cho phép mỗi bên cùng lúc mở cửa thị trường cho hai sản phẩm nông sản ưu tiên.

Bà Gillian Bird, Đại sứ Úc tại Việt Nam, bày tỏ sự vui mừng khi chứng kiến cột mốc này: “Tôi rất mong sớm được thưởng thức bưởi Việt Nam tại Úc. Thành công hôm nay là minh chứng cho sự hợp tác hiệu quả giữa hai bộ nông nghiệp và các cơ quan chuyên môn của hai nước. Tôi tin rằng cơ chế hợp tác ‘2+2’ sẽ tiếp tục mang lại nhiều thành tựu mới trong thời gian tới”.

Đại diện doanh nghiệp Úc, ông Duy Lý – Tập đoàn 4 Ways Fresh – cho biết hiện công ty đang nhập khẩu nhiều nông sản Việt Nam như xoài, chanh dây, dừa, thanh long, gạo, và sắp tới là bưởi.

“Chỉ trong bốn tháng, chúng tôi đã nhập 400 tấn vải Việt Nam – một con số rất đáng tự hào. Tôi tin bưởi Việt Nam có thể trở thành sản phẩm chiến lược, bởi có thể bảo quản lâu, mẫu mã đẹp và giàu dinh dưỡng. Thị trường Úc chưa có đối thủ cạnh tranh trực tiếp với loại quả này”, ông Lý nói.

Lô hàng đầu tiên dự kiến khoảng 10 tấn, song phía doanh nghiệp mong muốn nhanh chóng tăng lên ít nhất 20 tấn, rồi vài trăm tấn mỗi năm, để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng và các trường học tại Úc.

Tuy nhiên, ông Duy Lý nhấn mạnh: “Kiểm soát chất lượng và xử lý sau thu hoạch là yếu tố sống còn. Sau bốn tuần vận chuyển đường biển, nếu hàng hỏng sẽ là thiệt hại lớn. Vì vậy, tiêu chuẩn kỹ thuật cần được đảm bảo tuyệt đối”.

Theo Thứ trưởng Hoàng Trung, sự kiện này không chỉ là kết quả của nỗ lực kỹ thuật và đàm phán thương mại, mà còn là minh chứng sinh động cho mối quan hệ hợp tác tin cậy, hướng tới phát triển bền vững giữa Việt Nam và Úc.

Hiện Úc đang là một trong những đối tác quan trọng nhất của Việt Nam trong chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu, với kim ngạch thương mại hai chiều năm 2024 đạt 2,24 tỷ USD. Tuy vậy, so với tiềm năng, con số này vẫn còn khiêm tốn, mở ra nhiều dư địa phát triển trong thời gian tới.

Xây dựng thương hiệu quốc gia cho bưởi Việt

Để hoạt động xuất khẩu trái bưởi của Việt Nam sang Úc và nhập khẩu quả việt quất của Úc vào Việt Nam diễn ra thuận lợi, Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh rằng các đơn vị thuộc Bộ, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng cần phối hợp chặt chẽ, tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.

Bưởi trở thành loại trái cây thứ 6 của Việt Nam được phép nhập khẩu vào Úc

Cụ thể, đối với trái bưởi tươi của Việt Nam, cần tuyệt đối tuân thủ các quy định của phía Úc, đặc biệt trong quy trình sản xuất, truy xuất nguồn gốc và phòng trừ sinh vật gây hại, nhằm đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật và đảm bảo an toàn sinh học. Cùng với đó, cần đẩy mạnh công tác tập huấn, tuyên truyền cho nông dân và hợp tác xã về các quy định, tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu để nâng cao nhận thức, góp phần đảm bảo chất lượng sản phẩm, qua đó củng cố và lan tỏa hình ảnh nông sản Việt Nam uy tín, chất lượng cao trên thị trường quốc tế nói chung và tại Úc nói riêng.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng cũng đề nghị cơ quan kiểm dịch kỹ thuật Việt Nam sớm hoàn thiện các thủ tục kỹ thuật cần thiết, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình nhập khẩu quả việt quất của Úc, góp phần thúc đẩy thương mại nông sản song phương phát triển cân bằng và bền vững.

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng sẽ phối hợp cùng các cơ quan chuyên môn tại địa phương triển khai cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, hướng dẫn quy trình kiểm dịch và phổ biến các yêu cầu về an toàn thực phẩm.

Bà Lê Thị Thanh Thảo, Đại diện quốc gia của Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO), khuyến nghị Việt Nam cần sớm hoàn thiện và mở rộng hệ thống truy xuất nguồn gốc, đầu tư vào hạ tầng kiểm nghiệm, chứng nhận và công nghệ bảo quản sau thu hoạch. Đây là những yếu tố then chốt giúp sản phẩm Việt Nam đứng vững tại các thị trường cao cấp như Úc.

“Sau khi tiếp cận thị trường, điều quan trọng tiếp theo là xây dựng thương hiệu quốc gia cho trái bưởi Việt Nam. Cần có chiến dịch quảng bá, giới thiệu sản phẩm, hướng dẫn người tiêu dùng tại các thị trường mới,” bà Thảo nhấn mạnh.

Với lợi thế tự nhiên, kinh nghiệm canh tác lâu đời cùng sự đồng hành của Chính phủ và các tổ chức quốc tế, trái bưởi Việt Nam đang có cơ hội vươn xa, không chỉ vào thị trường Úc mà còn đến nhiều quốc gia khác.