UKVFTA mở rộng không gian hợp tác tài chính Việt Nam - Vương quốc Anh

UKVFTA giúp tăng xuất khẩu và thu hút đầu tư

Từ hợp tác thương mại đến kết nối hệ sinh thái tài chính

Sau hơn 5 năm thực thi UKVFTA, quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam – Vương quốc Anh đã ghi nhận những kết quả tích cực. Theo ông Joshua Ashworth, Trưởng bộ phận Thương mại và Đầu tư, Đại sứ quán Vương quốc Anh tại Việt Nam, kim ngạch thương mại song phương đã đạt hơn 10 tỷ bảng Anh, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước và gấp đôi so với năm 2020.

Đáng chú ý, hợp tác giữa hai nền kinh tế đang chuyển dần từ trao đổi hàng hóa sang những quan hệ đối tác sâu rộng hơn, gắn với các dự án hàng không, công nghệ, đầu tư và dịch vụ tài chính. Khi hoạt động kinh doanh xuyên biên giới mở rộng, nhu cầu về bảo hiểm, đầu tư, tài trợ thương mại và các dịch vụ tài chính số cũng ngày càng gia tăng.

Tại tọa đàm “Từ UKVFTA đến Trung tâm tài chính quốc tế: Cơ hội kết nối hợp tác đầu tư, tài chính Việt Nam - Vương quốc Anh” do Tạp chí Công thương tổ chức, ông Joshua Ashworth cho biết, Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) của Việt Nam đang thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp Anh. Các lĩnh vực như tài trợ thương mại, thị trường vốn, thị trường phái sinh và hàng hóa, tài chính xanh và công nghệ tài chính đều có tiềm năng hợp tác lớn. Với quy mô các dịch vụ tài chính và dịch vụ kinh doanh liên quan đạt khoảng 281 tỷ bảng Anh, tương đương 12% GDP, Vương quốc Anh có hệ sinh thái chuyên môn và kinh nghiệm có thể chia sẻ với Việt Nam.

Ông Joshua Ashworth, Trưởng bộ phận Thương mại và Đầu tư, Đại sứ quán Vương quốc Anh tại Việt Nam

Ở góc độ Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam, PGS.TS. Nghiêm Thị Thà, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội cho rằng, Vương quốc Anh có thể đóng góp vào quá trình phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam trên ba phương diện.

Trước hết là chia sẻ kinh nghiệm tổ chức và vận hành trung tâm tài chính quốc tế, đặc biệt từ mô hình London với chiều sâu và bề rộng của các dịch vụ ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán và thị trường vốn. Sự hiện diện của những tổ chức quốc tế như HSBC, KPMG, Ernst & Young tại Việt Nam cũng tạo điều kiện thuận lợi để chuyển giao kinh nghiệm, nâng cao năng lực vận hành thị trường.

Thứ hai, các định chế tài chính, tổ chức tư vấn và chuyên gia Anh có thể trở thành cầu nối đưa dòng vốn quốc tế đến với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, từ đó tiếp cận các doanh nghiệp trong nước đang có nhu cầu vốn lớn để mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Thứ ba là hình thành mạng lưới hợp tác dài hạn, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế về hồ sơ tài chính, minh bạch thông tin, quản trị và gọi vốn. Đây là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao niềm tin của nhà đầu tư, đồng thời cải thiện khả năng huy động vốn trên thị trường quốc tế.

Hoàn thiện thể chế, phát triển Fintech và tài chính xanh

Trên thực tế, bên cạnh lợi thế về nguồn vốn, kinh nghiệm phát triển thị trường, công nghệ tài chính cũng là lĩnh vực hợp tác giàu tiềm năng giữa hai nước. Theo ông Joshua Ashworth, bài học quan trọng từ Vương quốc Anh là đổi mới sáng tạo và quản lý không loại trừ lẫn nhau mà có thể phối hợp, tạo nên sự cân bằng cho thị trường.

Cùng với đó, niềm tin của người sử dụng là điều kiện quan trọng để hệ sinh thái Fintech phát triển bền vững. Các sản phẩm tài chính số cần đi kèm cơ chế bảo vệ người tiêu dùng, xử lý gian lận và bảo đảm an toàn cho tài sản của khách hàng. Hệ sinh thái này cũng cần được nuôi dưỡng từ các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và những người trực tiếp phát triển sản phẩm, thay vì chỉ dựa vào các chính sách đầu tư từ phía Nhà nước.

UKVFTA kỳ vọng sẽ đóng góp vào quá trình phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam

Đối với công nghệ tài chính, ThS. Nguyễn Minh Khôi, Viện Tony Blair vì sự Thay đổi toàn cầu (TBI) nhấn mạnh yêu cầu về tính kết nối toàn diện. Một sản phẩm tài chính số muốn triển khai hiệu quả cần đồng thời có khung khổ pháp lý rõ ràng, cơ quan điều phối và triển khai phù hợp, tiêu chuẩn kỹ thuật tương thích quốc tế cùng hạ tầng công nghệ đủ mạnh.

Theo ông Khôi, việc triển khai sandbox tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng là hướng đi phù hợp trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, cần đẩy nhanh quá trình thực thi, bởi ý nghĩa của cơ chế thử nghiệm có kiểm soát nằm ở khả năng thử nghiệm sớm, rút kinh nghiệm và hoàn thiện sản phẩm. Về các lĩnh vực hợp tác cụ thể, ông Joshua Ashworth đề xuất bốn hướng trọng tâm gồm tài trợ thương mại, tài chính xanh, Fintech và huy động nguồn lực dài hạn cho đầu tư cơ sở hạ tầng.

Đối với Fintech, hai bên có thể tăng cường hợp tác về thanh toán số, ứng dụng AI, đổi mới tài chính và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Trong khi đó, nguồn vốn dài hạn từ các định chế tài chính quốc tế có thể góp phần đáp ứng nhu cầu đầu tư lớn vào hạ tầng giao thông, đô thị và các dự án phát triển kinh tế.

Đưa dòng vốn quốc tế vào nền kinh tế thực

Một trong những vấn đề cốt lõi được các chuyên gia nhấn mạnh là Trung tâm Tài chính quốc tế không thể chỉ dừng lại ở việc thu hút các định chế tài chính hay hình thành một không gian giao dịch mới. Giá trị của trung tâm phải được đo bằng khả năng kết nối dòng vốn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Theo ThS. Nguyễn Minh Khôi, Trung tâm Tài chính quốc tế sẽ phát huy hiệu quả tốt nhất đối với những dự án đầu tư lớn, hoạt động cần huy động nguồn lực tài chính mà thị trường trong nước chưa đáp ứng được, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và những nhà máy có liên kết chặt chẽ với chuỗi giá trị toàn cầu.

Do đó, cần tăng cường kết nối Trung tâm Tài chính quốc tế với các hoạt động sản xuất, thương mại, tài chính xanh và đổi mới sáng tạo trong nước. Trước mắt, trung tâm nên tập trung giải quyết những vướng mắc mà doanh nghiệp và nhà đầu tư đang gặp phải khi thực hiện các giao dịch thương mại quốc tế. Về dài hạn, việc kết nối với các trung tâm thương mại tự do tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ.

PGS.TS. Nghiêm Thị Thà, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam

Đồng quan điểm, PGS.TS. Nghiêm Thị Thà cho rằng, để Trung tâm Tài chính quốc tế hoạt động hiệu quả, cần có sự phân định rõ vai trò và trách nhiệm của các bên. Nhà nước giữ vai trò xây dựng chính sách, tạo lập môi trường pháp lý nhất quán, đồng bộ và duy trì cơ chế quản lý, giám sát thường xuyên. Chính quyền địa phương, Hội đồng điều hành và các định chế tài chính cần phối hợp chặt chẽ, bảo đảm quy trình xử lý công việc thông suốt, trách nhiệm rõ ràng.

Các hiệp hội nghề nghiệp cũng cần phát huy vai trò kết nối, phản ánh kiến nghị của doanh nghiệp, đồng thời đưa kinh nghiệm quốc tế vào quá trình hoàn thiện chính sách và phát triển thị trường. Đặc biệt, điều quan trọng là chuyển hóa các quy định trên văn bản thành năng lực thực thi, để nhà đầu tư có thể nhìn thấy những hợp đồng thực, dòng vốn thực và sản phẩm tài chính thực.

Có thể thấy, UKVFTA đang mở ra không gian hợp tác rộng hơn giữa Việt Nam và Vương quốc Anh, vượt ra ngoài khuôn khổ thương mại hàng hóa truyền thống. Trong khi đó, sự hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế tạo thêm cơ hội để Việt Nam tiếp cận nguồn vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và các chuẩn mực tài chính toàn cầu.