Cam kết của Thủ tướng và chính sách "khoan thư sức dân"

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo tại Quốc hội, đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh có mức doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và năm 2027 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Tại Quốc hội, Chính phủ đã báo cáo, đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh có mức doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và năm 2027; đồng thời giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có mức doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và năm 2027. Đáng chú ý, dù chính sách được Quốc hội thông qua vào cuối kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất (ngày 24/8), song ưu đãi lại áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026.

Cũng liên quan tới thuế, Bộ Tài chính đang đề xuất nâng ngưỡng áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng doanh thu mỗi năm, nhằm giảm chi phí tuân thủ cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Nội dung này dự kiến sẽ báo cáo Quốc hội trong quá trình sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Những đề xuất này đã được tính toán kỹ lưỡng. Theo dữ liệu ngành Tài chính quản lý, số hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng là 2.696.863 hộ, chiếm tới 99,98% tổng số hộ kinh doanh cả nước. Số doanh nghiệp có doanh thu đến 10 tỷ đồng là 865.115 doanh nghiệp, chiếm 81,1% tổng số doanh nghiệp. Như vậy, ngưỡng 10 tỷ đồng đã bao phủ đại đa số các doanh nghiệp vừa, nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh cần hỗ trợ.

Từ đầu năm 2026, các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng đã được miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân; trong khi trước đó, ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh ở mức thấp hơn rất nhiều (chỉ từ 100 triệu đồng/năm trở xuống). Cũng từ đầu năm 2026, lần đầu tiên, các doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống được miễn hoàn toàn thuế thu nhập doanh nghiệp.

Nay, nếu phương án tính thuế đơn giản nói trên được thông qua, một tỉ lệ rất lớn hộ kinh doanh và doanh nghiệp sẽ áp dụng phương pháp tính thuế theo doanh thu. Giải pháp này giúp đơn giản hóa việc kê khai, tính thuế và giảm chi phí tuân thủ. Các hộ kinh doanh này chỉ phải thực hiện chế độ sổ sách đơn giản hơn, một sổ kế toán thay vì bốn sổ như hiện nay, đồng thời không phải xác định chi phí để tính thu nhập chịu thuế.

Các đề xuất này đã nhận được sự ủng hộ rất mạnh mẽ của những người kinh doanh. Phần lớn các ý kiến gửi tới Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ qua các kênh khác nhau đều bày tỏ vui mừng, coi việc giảm thuế là giải pháp vô cùng thiết thực để giảm chi phí, đây cũng là điều mà nhiều hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ mong chờ nhất để khôi phục và phát triển kinh doanh, khi dòng vốn được giữ lại trực tiếp chuyển hóa thành tái đầu tư, mua sắm nguyên vật liệu và duy trì việc làm.

Thủ tướng Lê Minh Hưng thảo luận tại tổ đại biểu Quốc hội - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Cùng với đó, việc nâng ngưỡng áp dụng tính thuế đơn giản theo doanh thu lên 10 tỷ đồng/năm cũng mang ý nghĩa rất quan trọng, bởi không ít người kinh doanh không ngại nộp thuế, nhưng lại rất ngại các thủ tục và giấy tờ. Việc giảm gánh nặng tuân thủ về thuế này hoàn toàn nhất quán theo tinh thần đã được Chính phủ xác định là cắt giảm tối đa thủ tục, làm sao để đơn giản nhất, dễ làm, dễ kiểm tra, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp. Đây là yếu tố kích thích nền kinh tế chuyển sang chính thức hóa, khi khuyến khích các hộ kinh doanh tự nguyện đăng ký trở thành doanh nghiệp, minh bạch hóa doanh thu mà không lo chi phí kế toán đè nặng.

Mặt khác, các chính sách thuế này còn mang lại tác động đa chiều, không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ tài chính trực tiếp. Bởi thực tiễn 20 năm qua cho thấy, càng có cơ chế giảm thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thì tổng mức thu thuế lại càng tăng lên nhờ kích thích sản xuất kinh doanh.

Đồng thời, điều này còn tác động lan tỏa đến an sinh xã hội, khi khối doanh nghiệp dưới 10 tỷ đồng và hộ kinh doanh chiếm tuyệt đại đa số trong tổng số cơ sở kinh tế, là nơi hấp thụ phần lớn lao động phổ thông. "Khoan thư sức dân" ở phân khúc này chính là bảo vệ sinh kế của hàng chục triệu người lao động, hàng triệu gia đình, giữ vững ổn định xã hội.

Về khía cạnh tư duy lập pháp và điều hành, việc đơn giản hóa phương pháp tính thuế theo doanh thu, chuyển dịch từ "tiền kiểm sang hậu kiểm" thể hiện sự tin tưởng của Nhà nước đối với người nộp thuế, giảm tối đa sự tiếp xúc trực tiếp giữa cán bộ thuế và người dân, từ đó hạn chế tiêu cực, nhũng nhiễu. Việc áp dụng chính sách ưu đãi hồi tố cho cả kỳ tính thuế năm 2026 còn cho thấy tư duy điều hành linh hoạt, đặt lợi ích của người kinh doanh, người dân lên trên tính cứng nhắc của thủ tục.

Thực tế, đây chỉ là một số chính sách thuế trong số tổng thể hàng loạt giải pháp đã và đang được Chính phủ triển khai nhằm tháo gỡ triệt để "điểm nghẽn" thể chế; quyết liệt cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; xử lý dứt điểm các vướng mắc pháp lý cho doanh nghiệp, nhất là trong đấu thầu, quản lý đất đai, tài chính..., khơi thông nguồn lực cho phát triển.

Cùng ngày 21/8, để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp yên tâm đầu tư, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành liên quan xử lý các khó khăn, vướng mắc, kiến nghị của doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp, sau khi Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) gửi báo cáo tập hợp khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp. Trong báo cáo lần này của VCCI - lần thứ 3 chỉ trong vài tuần, có 65 vấn đề vướng mắc thuộc nhiều ngành, lĩnh vực, liên quan đến thẩm quyền chủ trì xử lý của 8 bộ, ngành. Tất cả đều được chỉ rõ.

Tuần trước, cũng theo chỉ đạo của Thủ tướng, các Phó Thủ tướng đã chủ trì 5 cuộc làm việc, bàn sâu, bàn kỹ về từng nhóm vướng mắc cụ thể, sau những vấn đề lớn đã được đề cập, thảo luận tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7.

Thủ tướng cùng các Phó Thủ tướng lắng nghe ý kiến của các doanh nghiệp tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc

Đặc biệt, Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 7/2026 đã dành riêng phần III đề cập việc xử lý kiến nghị của doanh nghiệp (ngoài phần II về các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nói chung trên các lĩnh vực điều hành). Cũng theo Nghị quyết này, việc báo cáo tình hình các bộ, cơ quan, địa phương xử lý kiến nghị của doanh nghiệp sẽ là một cơ chế định kỳ hàng tháng tại phiên họp Chính phủ.

Từ phía cơ quan quản lý, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chia sẻ: "Thủ tướng Chính phủ rất trăn trở, giao Bộ Tài chính tiếp tục thực hiện chính sách khoan thư sức dân, tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ, cá nhân kinh doanh". Còn đại diện cộng đồng doanh nghiệp, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI nhận định: "Có lẽ chưa khi nào Người đứng đầu Chính phủ quan tâm và đọc kỹ các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp đến như vậy".

Nhìn lại thời gian qua, Chính phủ và Quốc hội đã phối hợp rất chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả, toàn diện trên các mặt công tác để kịp thời thể chế hóa các chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; phản ứng chính sách nhanh chóng, ưu tiên xử lý tháo gỡ ngay những khó khăn, vướng mắc, "điểm nghẽn" pháp lý nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách của thực tiễn và phục vụ mục tiêu phát triển KTXH, nhất là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, trong thời gian rất ngắn, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua 9 luật và 5 nghị quyết. Ngay tại Kỳ họp không thường lệ vừa kết thúc ngày hôm qua, Quốc hội đã thông qua 15 luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật khác. Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI dự kiến vào tháng 10/2026, Chính phủ cũng dự kiến trình Quốc hội khối lượng công việc lập pháp rất lớn (khoảng 40 dự án luật, nghị quyết và có thể tiếp tục được điều chỉnh, bổ sung).

Ngay tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất vừa kết thúc, Quốc hội đã thông qua 15 luật, 6 nghị quyết quy phạm pháp luật, cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật khác

Tất cả những đề xuất chính sách của Chính phủ đều bám sát tinh thần các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, trong đó có các nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân và Kết luận 18 của Trung ương về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số".

Như khẳng định của Thủ tướng Lê Minh Hưng khi đối thoại với các doanh nghiệp, vai trò, trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp là đặc biệt quan trọng, quyết định sự thành công trong đạt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Lãnh đạo Chính phủ cam kết với cộng đồng doanh nghiệp: Tất cả các vấn đề vướng mắc, khó khăn thực tiễn mà doanh nghiệp phản ánh đúng thì sẽ được quan tâm, theo dõi chỉ đạo xử lý đến tận cùng, làm sao để nói là làm và làm thực chất, hiệu quả.

Từ cam kết nói trên của lãnh đạo Chính phủ, từ phát biểu của Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp "nếu có vấn đề gì khen Chính phủ thì chúng ta để dịp khác", cho đến những chuyển động chính sách đang được thúc đẩy, có thể nói, chúng ta đang chứng kiến một tốc độ chưa từng có trong việc các cơ quan chức năng lắng nghe và phản hồi, cải cách các quy định theo hướng tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Khoảng cách giữa cam kết và hành động, giữa chính sách và thực tiễn đang được rút ngắn hơn bao giờ hết.