Chủ động phòng ngừa rủi ro, bảo vệ người gửi tiền từ sớm
Bước chuyển trong chính sách bảo vệ người gửi tiền
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền là mục tiêu xuyên suốt của chính sách bảo hiểm tiền gửi (BHTG). Khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm theo quy định, tổ chức BHTG thực hiện chi trả trong phạm vi luật định, góp phần giảm thiểu tổn thất cho người gửi tiền. Đồng thời, sự hiện diện của cơ chế bảo vệ này giúp củng cố niềm tin đối với hệ thống ngân hàng.
Trước sự phát triển của thị trường tài chính, yêu cầu bảo vệ người gửi tiền ngày càng gắn với khả năng nhận diện và hạn chế rủi ro. Luật BHTG năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1/5/2026, mở rộng vai trò của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (BHTGVN), tạo cơ sở để tổ chức này chủ động hơn trong phòng ngừa, cảnh báo và tham gia xử lý những vấn đề phát sinh tại tổ chức tín dụng (TCTD).
![]() |
| Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền là mục tiêu xuyên suốt của chính sách bảo hiểm tiền gửi, ảnh: ST |
Theo bà Trần Hồng Nguyên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, yêu cầu hoàn thiện pháp luật xuất phát từ việc mở rộng cách tiếp cận bảo vệ người gửi tiền, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về TCTD và đáp ứng quy mô, tính đa dạng ngày càng tăng của hoạt động tài chính. Việc bổ sung nhiệm vụ phải gắn với phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế phối hợp trong Mạng an toàn tài chính. Hiệu quả bảo vệ người gửi tiền phụ thuộc vào khả năng chuyển các quy định thành năng lực thực hiện về tài chính, công nghệ, nhân lực và quản trị.
Luật mới mở rộng vai trò của BHTGVN trong quá trình can thiệp sớm, kiểm soát đặc biệt và tham gia xử lý TCTD. Các nhiệm vụ được đề cập gồm tham gia đánh giá tính khả thi của phương án phục hồi, phương án sáp nhập, hợp nhất, chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp và tham gia xây dựng phương án phá sản của TCTD được kiểm soát đặc biệt; cho vay đặc biệt đối với tổ chức tham gia BHTG theo quy định pháp luật; mua trái phiếu dài hạn của TCTD nhận chuyển giao bắt buộc theo quyết định của NHNN; cử người đủ tiêu chuẩn, điều kiện giữ các chức danh quản trị, kiểm soát, điều hành tại quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) được kiểm soát đặc biệt theo yêu cầu của NHNN.
Việc hoàn thiện cơ chế phối hợp với NHNN và các cơ quan liên quan cũng góp phần nâng hiệu quả hoạt động của Mạng an toàn tài chính. Những thay đổi này đặt hoạt động bảo vệ người gửi tiền trong mối liên hệ với phòng ngừa, hạn chế và xử lý rủi ro, đồng thời duy trì khả năng sẵn sàng chi trả khi phát sinh nghĩa vụ.
Luật BHTG năm 2025 tạo cơ chế để BHTGVN chủ động hơn trong cảnh báo sớm, phòng ngừa rủi ro và thực hiện chi trả khi đáp ứng điều kiện pháp luật. Điều này có ý nghĩa trong bối cảnh hệ thống ngân hàng tiếp tục cơ cấu lại, xử lý nợ xấu, nâng chất lượng quản trị và chuyển đổi số. Một cơ chế BHTG hiệu quả góp phần tạo dựng niềm tin, hạn chế tâm lý hoang mang và giảm nguy cơ sự cố tại một TCTD gây tác động lớn hơn đến hệ thống.
Trong môi trường tài chính số, yêu cầu đó càng rõ nét. Sự phát triển của mạng xã hội và ngân hàng số làm thay đổi tốc độ lan truyền thông tin, hành vi của khách hàng. Những biến động tâm lý có thể nhanh chóng chuyển thành hành vi rút tiền, đặt ra yêu cầu tăng khả năng theo dõi, cung cấp thông tin chính xác và phối hợp phản ứng kịp thời.
Thực tế, việc người gửi tiền hiểu quyền lợi được pháp luật bảo vệ sẽ góp phần hạn chế tâm lý hoảng loạn trước thông tin tiêu cực. Vì vậy, phòng ngừa rủi ro và truyền thông chính sách có mối liên hệ chặt chẽ trong thực hiện mục tiêu bảo vệ người gửi tiền.
Chuyển khuôn khổ pháp lý thành năng lực thực chất
Vai trò được mở rộng đặt ra yêu cầu nâng chất lượng giám sát, kiểm tra và phối hợp thông tin. Tính đến cuối tháng 9/2026, cả nước có 1.274 tổ chức tham gia BHTG. Việc theo dõi hoạt động của các tổ chức này, phát hiện tồn tại và kiến nghị chấn chỉnh là những nhiệm vụ nghiệp vụ gắn trực tiếp với mục tiêu bảo vệ người gửi tiền.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, BHTGVN đã hoàn thành kiểm tra 331/417 đơn vị, đạt 79,38% kế hoạch năm. Trong đó có 34 ngân hàng, 296 QTDND và một tổ chức tài chính vi mô. Kết quả kiểm tra cung cấp cơ sở thực tiễn để hoàn thiện phương pháp và hướng dẫn nghiệp vụ. BHTGVN định hướng từng bước kết hợp rà soát hồ sơ, chứng từ với khai thác, đối chiếu dữ liệu điện tử, phù hợp điều kiện từng tổ chức. Các công cụ xử lý dữ liệu cần được nghiên cứu ứng dụng để giảm thao tác thủ công, nâng độ chính xác và tính nhất quán.
BHTGVN cũng đã nghiên cứu, nghiệm thu đề tài ứng dụng mô hình định lượng trong giám sát. Đề tài xây dựng mô hình cảnh báo sớm rủi ro xuống hạng, thí điểm với ngân hàng thương mại Việt Nam. Kết quả có thể hỗ trợ xếp hạng, đánh giá sức chịu đựng vốn và lập kế hoạch kiểm tra có trọng tâm.
Đưa Luật BHTG năm 2025 vào cuộc sống gắn với nâng chất lượng từng khâu nghiệp vụ, từ giám sát, kiểm tra đến phối hợp xử lý và truyền thông. Khi các công cụ được bổ sung đi cùng dữ liệu đáng tin cậy, cán bộ có năng lực và cơ chế phối hợp hiệu quả, vai trò chủ động bảo vệ người gửi tiền của BHTGVN sẽ có thêm điều kiện phát huy trong thực tiễn.
Tin liên quan
Tin khác
Điều hành chính sách tiền tệ cuối năm: Linh hoạt, thận trọng ứng phó với các biến số
BIDV giảm lãi suất cho vay, triển khai 14 chương trình tín dụng ưu đãi với quy mô 500.000 tỷ đồng
Làn sóng giảm lãi suất huy động tiếp tục lan rộng trong tháng 11
Sáng 19/11: Tỷ giá trung tâm giảm 10 đồng
Ngân hàng mở rộng thị trường tài trợ thương mại
TP. Hồ Chí Minh: Tín dụng nhà ở xã hội tăng trưởng 36%
BVBank chào bán trái phiếu ra công chúng quy mô 1.300 tỷ đồng
Vay mua nhà cuối năm: có ưu đãi, người mua vẫn cần tính sức trả nợ dài hạn
AI giúp chắt lọc thông tin quốc tế phục vụ tham mưu chính sách tiền tệ

