Đề xuất quy định mới giúp ngân hàng được chủ động hơn trong bảo quản, kiểm đếm tiền mặt

Thông tư mới tiếp tục điều chỉnh việc giao nhận, bảo quản, vận chuyển; kiểm tra, kiểm kê, bàn giao, xử lý thừa thiếu tiền mặt, tài sản quý, giấy tờ có giá trong ngành Ngân hàng, cũng như việc thu, chi tiền mặt giữa NHNN, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và khách hàng.

Một trong những thay đổi có tác động trực tiếp đến các ngân hàng là quy định về nơi bảo quản tiền mặt, tài sản quý, giấy tờ có giá sau giờ làm việc.

Ảnh minh họa

Theo quy định hiện hành được dẫn lại trong bản thuyết minh, hết giờ làm việc hàng ngày, toàn bộ tiền mặt, tài sản quý, giấy tờ có giá phải được bảo quản trong kho tiền. Dự thảo bổ sung khả năng bảo quản “trong kho tiền hoặc nơi khác theo quy định nội bộ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài”.

Đồng thời, tổ chức tín dụng được quy định phương tiện bảo quản trong trường hợp không thể bảo quản trong kho tiền hoặc kho tiền không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, nhưng phải có các biện pháp cần thiết để bảo đảm an toàn tài sản.

Cơ quan soạn thảo cho biết điều chỉnh này xuất phát từ thực tế một số phòng giao dịch của tổ chức tín dụng, đặc biệt hệ thống quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô, gặp khó khăn khi xây dựng kho tiền tại trụ sở đi thuê hoặc tại các tòa nhà có kết cấu không cho phép xây dựng kho tiền. Vì vậy, dự thảo giao tổ chức tín dụng chủ động quyết định phương tiện bảo quản phù hợp trong những trường hợp này, đi kèm yêu cầu bảo đảm an toàn tuyệt đối tài sản.

Một điểm mới khác liên quan đến hoạt động giao nhận tiền mặt là thời hạn kiểm đếm. Với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài nhận tiền theo quy định, thời hạn kiểm đếm về nguyên tắc vẫn là 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận tiền. Tuy nhiên, dự thảo bổ sung trường hợp các bên có thể thỏa thuận thời hạn khác, nhưng không quá 10 ngày làm việc.

Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung này nhằm cho phép NHNN hoặc các tổ chức tín dụng linh hoạt thỏa thuận thời hạn kiểm đếm theo khối lượng, số lượng tiền nộp, rút mà vẫn bảo đảm yêu cầu an toàn.

Dự thảo cũng bỏ yêu cầu tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải thống nhất mẫu giấy niêm phong với NHNN. Theo phương án mới, các đơn vị được tự quy định màu giấy, màu mực trên giấy niêm phong để áp dụng thống nhất trong hệ thống. Bản thuyết minh nêu rõ việc bỏ thủ tục này nhằm tạo sự chủ động, thuận tiện hơn cho tổ chức tín dụng và không ảnh hưởng đến yếu tố an toàn.

Đối với giao nhận tiền mặt giữa các tổ chức tín dụng, dự thảo cũng bỏ cụm từ giới hạn “trên địa bàn khu vực”. NHNN cho biết, thay đổi này nhằm phù hợp với quy định hiện hành cho phép tổ chức tín dụng mở tài khoản tại NHNN Khu vực khác mà không phân biệt địa bàn.

Bên cạnh việc tăng tính chủ động, dự thảo bổ sung một số yêu cầu về an toàn tại quầy giao dịch tiền mặt. Cụ thể, quầy giao dịch tiền mặt của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải được trang bị các hệ thống thiết bị an toàn theo hướng dẫn của NHNN.

Theo bản thuyết minh, quy định này là cơ sở để yêu cầu các thiết bị an toàn tối thiểu phục vụ phòng, chống tội phạm như nút ấn báo động khẩn cấp, hệ thống báo động kết nối với cơ quan công an, hệ thống camera giám sát. Đồng thời, cơ quan soạn thảo đề cập việc khuyến khích các tổ chức tín dụng chủ động đầu tư thêm những thiết bị kỹ thuật tiên tiến như camera ứng dụng AI, camera AI kết nối cửa an ninh tự động hoặc thiết bị định vị đối với bó tiền.

Dự thảo cũng mở thêm cơ sở cho việc ứng dụng công nghệ trong kiểm soát người ra, vào kho tiền. Bản thuyết minh đề cập bổ sung hình thức đăng ký trên hệ thống kiểm soát vào, ra kho tiền, qua đó tạo điều kiện để các đơn vị áp dụng công nghệ như nhận diện khuôn mặt, vân tay hoặc chip điện tử.

Về tổ chức thực hiện, dự thảo xác định tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài căn cứ quy định của Thông tư để tự quy định, hướng dẫn trong hệ thống về quy trình nghiệp vụ và trang bị cơ sở vật chất phù hợp với mô hình hoạt động, cơ cấu tổ chức của mình; đồng thời chịu trách nhiệm bảo đảm an toàn tiền, tài sản và kiểm soát việc thực hiện trong toàn hệ thống.