Cà phê với CEO Doanh nghiệp hội nhập Quản trị doanh nghiệp Nhân sự

Điện gió ngoài khơi: Cần khung pháp lý để “mở cửa” làn sóng đầu tư

Đức Hiền - 16:31 | 01/05/2025

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu, điện gió ngoài khơi đang nổi lên như một trong những giải pháp chiến lược giúp Việt Nam hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Với tiềm năng lên tới hàng trăm gigawatt, lĩnh vực này không chỉ mở ra cơ hội bảo đảm an ninh năng lượng mà còn thu hút được làn sóng đầu tư nước ngoài trị giá hàng tỷ USD. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả, Việt Nam cần sớm xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng và ổn định nhằm tạo nền tảng phát triển bền vững cho ngành công nghiệp non trẻ nhưng đầy hứa hẹn này.

Chia sẻ kinh nghiệm trong phát triển chuỗi cung ứng ngành điện gió ngoài khơi Làm gì để điện gió ngoài khơi “gần bờ” hơn?

Theo Báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB), Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi lên tới hơn 500 GW, đứng đầu Đông Nam Á. Các khu vực ven biển như Bình Thuận, Ninh Thuận, Bạc Liêu, Cà Mau… được đánh giá là có điều kiện lý tưởng với tốc độ gió ổn định và vùng biển rộng.

Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi lên tới hơn 500 GW, đứng đầu Đông Nam Á

Nắm bắt tiềm năng này, nhiều tập đoàn năng lượng lớn trên thế giới đã bày tỏ mong muốn đầu tư mạnh vào Việt Nam. Đơn cử như Copenhagen Infrastructure Partners (CIP, Đan Mạch) cam kết rót hơn 10 tỷ USD vào một số dự án điện gió ngoài khơi tại Bình Thuận. Tập đoàn Orsted (Đan Mạch), đơn vị dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực này, cũng đã tiến hành khảo sát vùng biển miền Nam để chuẩn bị triển khai dự án. Ngoài ra, các tên tuổi khác như Equinor (Na Uy), Mainstream Renewable Power (Ireland) hay Enterprize Energy cũng đang tích cực xúc tiến đầu tư…

Đặc biệt là sự góp mặt của Pacifico Energy chuyên phát triển các dự án năng lượng tái tạo và nhiên liệu hóa thạch, sở hữu nhiều dự án điện mặt trời và điện gió tại Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam. Tập đoàn này cũng được biết đến là nhà phát triển điện mặt trời lớn nhất Nhật Bản.

Tại Việt Nam, Tập đoàn này đã triển khai thành công dự án điện mặt trời 40MW tại Bình Thuận hoàn thành vào năm 2019 và đang phát triển dự án điện gió 30MW tại Bến Tre, dự kiến vận hành vào năm 2025.

Mặc dù có tiềm năng lớn và sức hút đầu tư mạnh, nhưng điện gió ngoài khơi tại Việt Nam hiện vẫn chưa phát triển tương xứng. Nguyên nhân chính được các chuyên gia và doanh nghiệp chỉ ra là do thiếu khung pháp lý đồng bộ và minh bạch.

Điện gió ngoài khơi tại Việt Nam hiện vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng

Ông Trần Viết Ngãi, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam, nhận định: “Việc thiếu quy định cụ thể về cấp phép khảo sát, sử dụng mặt biển, đấu nối lưới điện hay mua bán điện… đang khiến các nhà đầu tư rơi vào trạng thái ‘chờ đợi’, dẫn tới lãng phí thời gian và cơ hội”.

Thực tế, hiện chưa có luật riêng dành cho năng lượng tái tạo nói chung và điện gió ngoài khơi nói riêng. Nhiều quy trình vẫn đang được xử lý theo các văn bản hướng dẫn tạm thời hoặc chờ cập nhật trong Luật Điện lực sửa đổi, Luật Biển hoặc các nghị định liên quan. Điều này tạo ra không ít rủi ro pháp lý và thiếu chắc chắn cho các dự án quy mô hàng tỷ USD.

Để thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi một cách bài bản và bền vững, các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp đó là: Chính phủ cần sớm xây dựng và ban hành luật hoặc nghị định riêng cho điện gió ngoài khơi, bao gồm cơ chế cấp phép khảo sát, quyền sử dụng biển, quy trình lựa chọn nhà đầu tư và hợp đồng mua bán điện (PPA); Cần xác định rõ vùng biển nào được ưu tiên phát triển điện gió, tích hợp vào Quy hoạch điện VIII và đảm bảo không xung đột với các hoạt động hàng hải, nuôi trồng thủy sản và an ninh quốc phòng…; Do suất đầu tư lớn (khoảng 3–5 triệu USD/MW), cần thiết lập cơ chế giá điện đủ hấp dẫn, dài hạn và rõ ràng để nhà đầu tư có thể huy động vốn quốc tế. Hình thức đấu thầu cạnh tranh có thể áp dụng sau khi thị trường đủ trưởng thành; Tình trạng quá tải lưới điện tại nhiều địa phương có tiềm năng lớn như Bình Thuận, Ninh Thuận… đang là điểm nghẽn. EVN cần phối hợp với nhà đầu tư để nâng cấp và mở rộng hệ thống truyền tải phù hợp với quy mô các dự án; Việc hợp tác với các quốc gia có kinh nghiệm như Đan Mạch, Đức, Anh… không chỉ giúp tiếp cận công nghệ tiên tiến mà còn hỗ trợ xây dựng chuỗi cung ứng nội địa (đóng tàu, cáp ngầm, dịch vụ hậu cần…) tạo thêm việc làm và giá trị gia tăng trong nước.

Dự báo đến năm 2030, Việt Nam có thể phát triển được 6–10 GW điện gió ngoài khơi nếu có cơ chế chính sách thuận lợi. Con số này có thể tăng lên 30–40 GW vào năm 2045, đóng góp đáng kể vào mục tiêu phát triển kinh tế xanh, tuần hoàn và an ninh năng lượng quốc gia.

Ông Jens Eskelund, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) nhấn mạnh, điện gió ngoài khơi là cơ hội lớn để Việt Nam trở thành trung tâm năng lượng tái tạo trong khu vực. Tuy nhiên, nếu không có khung pháp lý phù hợp và sự nhất quán trong điều hành, cơ hội này có thể sẽ bị các quốc gia khác vượt qua.

điện gió ngoài khơi không chỉ là giải pháp năng lượng bền vững mà còn là “mỏ vàng xanh” của Việt Nam

Có thể nhận thấy, điện gió ngoài khơi không chỉ là giải pháp năng lượng bền vững mà còn là “mỏ vàng xanh” nếu Việt Nam biết khai thác đúng cách. Muốn vậy, điều kiện tiên quyết là xây dựng một hành lang pháp lý rõ ràng, ổn định và minh bạch để tạo niềm tin cho nhà đầu tư, thúc đẩy dòng vốn quốc tế chảy mạnh vào lĩnh vực đầy tiềm năng này.

Đức Hiền

Tin khác

Concert kín phòng, khách sạn chưa chắc sinh lời

Concert (buổi hòa nhạc) có thể giúp khách sạn kín phòng, tăng giá bán, nhưng chưa chắc cải thiện lợi nhuận. Bài toán nằm ở chi phí, vận hành và nguồn cầu bền vững. Đó là chia sẻ của ông David Jackson, Tổng Giám đốc Avison Young Việt Nam và Campuchia.

Hoàn thuế mở dư địa vốn cho xuất khẩu kim loại

Có đề xuất điều chỉnh thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với một số sản phẩm kim loại xuất khẩu có thể giúp doanh nghiệp thu hồi thuế đầu vào, giảm chi phí và cải thiện vòng quay vốn. Qua đó, mở thêm điều kiện đầu tư công nghệ, chế biến sâu.

Đón cơ hội từ EFTA bằng chuỗi cung ứng bền vững

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) mở thêm cơ hội cho hàng Việt tại các thị trường mới, song lợi thế sẽ thuộc về những chuỗi cung ứng đáp ứng yêu cầu về chất lượng và tính bền vững. Hợp tác dài hạn giữa doanh nghiệp và nông dân, cùng sự phát triển của các nhà cung cấp địa phương, là nền tảng để nâng sức cạnh tranh và khả năng chống chịu.

Sun Group và cách làm du lịch từ những bài toán khó

Trước khi trở thành nơi du khách muốn đến, một điểm đến phải vượt qua nhiều trở ngại về tiếp cận, sản phẩm và hạ tầng. Từ Bà Nà, Fansipan đến Phú Quốc, những lựa chọn của Sun Group cho thấy cách doanh nghiệp này tìm lời giải cho từng vùng đất, để tiềm năng du lịch có thể chuyển thành cơ hội phát triển.

Công nghiệp hỗ trợ: Không thể mãi đứng ngoài chuỗi cung ứng FDI

Việc thu hút các tập đoàn đa quốc gia đầu tư vào Việt Nam đã góp phần mở rộng năng lực sản xuất, thúc đẩy xuất khẩu và đưa hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, đằng sau những con số tăng trưởng ấn tượng vẫn tồn tại một nghịch lý đó là khu vực FDI giữ vai trò chủ đạo trong xuất khẩu, trong khi doanh nghiệp Việt Nam chưa tận dụng được đầy đủ cơ hội để tham gia vào chuỗi cung ứng. Bài toán đặt ra hiện nay không chỉ là thu hút thêm vốn đầu tư nước ngoài, mà quan trọng hơn là tạo được sự liên kết thực chất giữa hai khu vực, qua đó nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và gia tăng giá trị cho nền kinh tế.

Nghịch lý xuất khẩu gia vị: Tăng lượng nhưng giảm giá trị

Xuất khẩu gia vị Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận sự phân hóa: quế tăng cả lượng và kim ngạch, trong khi hoa hồi, gừng, nghệ và một số gia vị khác chịu sức ép về giá trị xuất khẩu bình quân. Diễn biến này cho thấy mở rộng thị trường là chưa đủ, doanh nghiệp cần chú trọng chất lượng, chế biến sâu và tổ chức chuỗi cung ứng để nâng hiệu quả xuất khẩu.

Thương mại xanh thúc đẩy doanh nghiệp tái cấu trúc nguồn lực

Trước sức ép từ các tiêu chuẩn xanh của thị trường quốc tế, doanh nghiệp Việt đang đứng trước yêu cầu điều chỉnh phương thức sản xuất, phân bổ lại nguồn lực và nâng cao hiệu quả đầu tư. Việc đổi mới quản trị, ứng dụng công nghệ và tối ưu hoạt động đang mở ra cơ hội gia tăng giá trị, củng cố năng lực cạnh tranh dài hạn.

Gỡ vướng thuế giá trị gia tăng cho xuất khẩu

Điều kiện hưởng thuế suất 0%, xử lý giao dịch chuyển tiếp và hồ sơ xuất khẩu dịch vụ số cần được làm rõ. Các kiến nghị hướng tới hoàn thiện chính sách thuế giá trị gia tăng hướng tới giảm rủi ro tuân thủ, cải thiện dòng tiền và sức cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu.

Dòng vốn tiếp tục hướng mạnh vào doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tiếp cận vốn tiếp tục là một trong những mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Khi nhu cầu mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và thúc đẩy xuất khẩu ngày càng lớn, tín dụng ngân hàng vẫn giữ vai trò quan trọng. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là giảm lãi suất, mà còn phải đưa dòng vốn đến đúng doanh nghiệp, đúng nhu cầu, đúng thời điểm; đồng thời nâng cao khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp.

Xuất khẩu trực tuyến: Tiềm năng lớn, vì sao hàng Việt chưa bứt phá?

Việt Nam có lợi thế sản xuất, 18 FTA và thương mại điện tử tăng trưởng nhanh, nhưng xuất nhập khẩu qua kênh xuyên biên giới mới chiếm 0,5% tổng kim ngạch.