Dự kiến sửa quy định về thực hiện giá bán điện

Bộ Công Thương cho biết, điểm b khoản 1 Điều 50 Luật Điện lực năm 2024 quy định: "…Giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng điện trong ngày được áp dụng đối với khách hàng sử dụng điện đủ điều kiện, bao gồm giá bán lẻ điện giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường...".

Khoản 1 Điều 5 Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện quy định: "1. Bộ Công Thương có trách nhiệm quy định và hướng dẫn thực hiện giá bán lẻ điện cho các nhóm khách hàng sử dụng điện; giá bán điện cho các đơn vị bán lẻ điện. Bộ trưởng Bộ Công Thương quyết định bằng văn bản hành chính về khung giờ cao điểm, thấp điểm, giờ bình thường phù hợp với tình hình sử dụng điện của hệ thống điện trong từng giai đoạn.".

Thực hiện quy định nêu trên, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ký ban hành Thông tư số 60/2025/TT-BCT ngày 02/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định về thực hiện giá bán điện, thay thế Thông tư số 16/2014/TT-BCT và các Thông tư sửa đổi, bổ sung của Thông tư số 16/2014/TT-BCT.

Trong đó, khoản 1 Điều 5 Thông tư số 60/2025/TT-BCT quy định: "1. Thời gian sử dụng điện trong ngày được xác định theo khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm, giờ bình thường tại Quyết định do Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành căn cứ theo quy định tại Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg....".

Khoản 2 Điều 5 Thông tư số 60/2025/TT-BCT quy định: "2. Việc cài đặt lại khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm và giờ bình thường của công tơ phải được hoàn thành trong thời gian 90 ngày kể từ thời điểm áp dụng khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm và giờ bình thường mới.

Trong thời gian chưa hoàn thành việc cài đặt lại khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm và giờ bình thường của công tơ theo quy định mới, sử dụng khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm và giờ bình thường theo quy định có hiệu lực liền kề trước đó cho đến khi hoàn tất việc cài đặt lại khung giờ mới.".

Điểm b khoản 1 Điều 19 Thông tư số 60/2025/TT-BCT quy định: "Cục Điện lực có trách nhiệm trình Bộ Công Thương ban hành Quyết định về khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm, giờ bình thường theo quy định tại Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg;".

Điểm a khoản 1 Điều 20 Thông tư số 60/2025/TT-BCT quy định về điều khoản chuyển tiếp liên quan hiệu lực thi hành của Thông tư số 16/2014/TT-BCT như sau: "1. Các quy định tại Thông tư số 16/2014/TT-BCT ngày 29 tháng 5 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định về giá bán điện được tiếp tục áp dụng từ ngày Thông tư này có hiệu lực đến ngày thực hiện điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân gần nhất sau ngày Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành, bao gồm: a) Khoản 1 Điều 5;".

Khoản 1 Điều 21 Thông tư số 60/2025/TT-BCT quy định về hiệu lực thi hành của Thông tư số 60/2025/TT-BCT như sau: "1. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 02 tháng 12 năm 2025, trừ quy định tại ..., khoản 1 và khoản 2 Điều 5, ..., khoản 6 Điều 15 Thông tư này và Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày thực hiện điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân gần nhất sau ngày Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành.".

Bộ Công Thương cũng cho biết, khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường (CTĐ) của hệ thống điện quốc gia hiện nay đang được áp dụng theo quy định tại Thông tư số 16/2014/TT-BCT, tính đến nay đã được áp dụng được 12 năm. Kể từ năm 2019, với sự thâm nhập mạnh mẽ và gia tăng nhanh tỷ trọng của nguồn điện mặt trời trong cơ cấu nguồn điện, biểu đồ huy động công suất các loại hình nguồn điện đã có sự thay đổi đáng kể. Đồng thời, cơ cấu tiêu thụ điện của các thành phần phụ tải cũng có sự thay đổi lớn, khi tiêu thụ điện của thành phần phụ tải công nghiệp tăng từ xấp xỉ 30% lên đến hơn 50% tổng điện thương phẩm, tiêu thụ điện của thành phần phụ tải dân dụng - sinh hoạt giảm từ khoảng 50% xuống còn xấp xỉ 33% đã làm thay đổi đáng kể biểu đồ phụ tải so với cách đây 12 năm. Do đó, trong bối cảnh cơ cấu nguồn điện đã có nhiều thay đổi, đặc biệt là sự gia tăng nhanh chóng của các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện gió, việc điều chỉnh khung giờ CTĐ là cần thiết để phản ánh đúng đặc điểm cung - cầu điện năng trong bối cảnh mới.

Việc xác định hợp lý các khung giờ CTĐ của hệ thống điện quốc gia cũng góp phần nâng cao hệ số phụ tải điện (tỷ lệ giữa điện năng sử dụng với công suất cực đại), giúp tối ưu hiệu quả sử dụng năng lượng. Thông qua cơ chế giá điện theo khung giờ CTĐ, các khách hàng sẽ có động cơ điều chỉnh hành vi tiêu thụ điện để giảm chi phí mua điện; giảm sử dụng vào giờ cao điểm và chuyển dịch sang khung giờ thấp điểm, giờ bình thường. Điều này giúp làm phẳng biểu đồ phụ tải, giảm chênh lệch giữa công suất cực đại và công suất trung bình, từ đó nâng cao hiệu quả khai thác các nguồn điện, giảm áp lực cho hệ thống điện trong thời gian cao điểm. Với các hệ thống điện có tỷ lệ năng lượng tái tạo đáng kể như Việt Nam, thiết kế khung giờ cao điểm ngược với giờ phát cao của các nguồn năng lượng tái tạo (lệch khỏi khung giờ có nguồn năng lượng tái tạo đang phát cao và hoặc trùng vào thời điểm các nguồn năng lượng tái tạo đang giảm) sẽ tạo động lực để các khách hàng phát triển thiết bị lưu trữ công suất nhằm tự cân đối lại nguồn phát năng lượng tái tạo vào những thời điểm hệ thống cần bổ sung nguồn.

Việc điều chỉnh hợp lý khung giờ CTĐ của hệ thống điện quốc gia sẽ góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của hệ thống điện. Khi biểu đồ phụ tải được phân bổ đều hơn theo thời gian, hệ thống điện sẽ giảm được áp lực huy động các nguồn điện truyền thống trong giờ cao điểm, đồng thời hạn chế tình trạng thừa công suất vào các giờ thấp điểm. Điều này giúp nâng cao độ tin cậy, an toàn và tính linh hoạt trong vận hành hệ thống điện.

Ngày 22/4/2026, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 963/QĐ-BCT quy định khung giờ CTĐ mới của hệ thống điện quốc gia theo quy định tại Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg và Thông tư số 60/2025/TT-BCT.

Theo Bộ Công Thương, tình hình cung cấp điện trong năm 2026, đặc biệt là các tháng mùa khô được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn do tác động của các yếu tố mang tính toàn cầu, diễn biến nhanh và khó dự báo (như: xung đột địa chính trị, biến động giá nhiên liệu, nắng nóng cực đoan,...). Do đó, khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường quy định theo Quyết định số 963/QĐ-BCT sẽ là một trong những giải pháp hiệu quả nhằm góp phần giảm nguy cơ mất cân bằng cung - cầu điện, nhất là vào khung giờ cao điểm chiều. Bên cạnh đó, trong quá trình xây dựng khung giờ CTĐ mới, EVN cũng có văn bản kiến nghị Bộ Công Thương cho triển khai áp dụng khung giờ CTĐ mới của hệ thống điện quốc gia ngay trong mùa khô năm 2026.

Bộ Công Thương cho biết, khoản 1 Điều 7 Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg quy định về hiệu lực thi hành như sau: "1. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành, thay thế Quyết định số 28/2014/QĐ-TTg ngày 07 tháng 4 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ quy định về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện và được áp dụng kể từ ngày thực hiện điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân gần nhất sau ngày Quyết định này có hiệu lực thi hành.". Căn cứ quy định nêu trên tại Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg, quan điểm khi xây dựng Thông tư số 60/2025/TT-BCT là đồng bộ quy định áp dụng về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện mới tại Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg (chỉ được áp dụng tại lần điều chỉnh giá điện đầu tiên sau ngày Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành) với quy định áp dụng về khung giờ cao, thấp, điểm mới do Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành, vì vậy Thông tư số 60/2025/TT-BCT quy định khoản 1 và khoản 2 Điều 5 (về khung giờ cao thấp điểm mới và điều khoản chuyển tiếp về việc cài đặt lại công tơ theo khung giờ mới) chỉ có hiệu lực thi hành kể từ ngày thực hiện điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân lần đầu sau ngày Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành (Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành từ ngày 29/5/2025 và đến nay chưa thực hiện điều chỉnh giá bán lẻ điện).

Như vậy, việc sửa đổi Thông tư số 60/2025/TT-BCT để quy định khoản 1 và khoản 2 Điều 5 có hiệu lực thi hành ngay (để có thể áp dụng khung giờ CTĐ mới quy định tại Quyết định số 963/QĐ-BCT ngày 22/4/2026) là có cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn.

Sớm áp dụng trong mùa nắng nóng năm nay

Nội dung dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 60/2025/TT-BCT ngày 02/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định về thực hiện giá bán điện được xây dựng trên cơ sở quy định tại Thông tư số 60/2025/TT-BCT và sửa đổi, bổ sung các nội dung liên quan đến hiệu lực áp dụng khung giờ cao thấp điểm tại Thông tư số 60/2025/TT-BCT để sớm áp dụng trong mùa nắng nóng năm nay như sau:

Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 21 của Thông tư số 60/2025/TT-BCT: "1. Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 02 tháng 12 năm 2025, trừ quy định tại khoản 3 Điều 4, Điều 9, Điều 10, khoản 10 Điều 11, khoản 3 Điều 12, khoản 4 Điều 12, điểm c khoản 5 Điều 12, khoản Điều 14, khoản 6 Điều 15 Thông tư này và Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày thực hiện điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân gần nhất sau ngày Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành." (Không có khoản 1 và khoản 2 Điều 5).

Bãi bỏ điểm a khoản 1 Điều 20 Thông tư số 60/2025/TT-BCT.

Dự thảo đang được lấy ý kiến góp ý trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ Công Thương./.