Vì sao điện thoại, máy tính cũ thuộc diện cấm nhập khẩu từ năm 2027?

Đây là nội dung đáng chú ý tại Thông tư số 63/2026/TT-BKHCN vừa được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, thay thế Thông tư số 11/2018/TT-BTTTT. Theo quy định, những sản phẩm trên thuộc diện cấm nhập khẩu nếu được phân loại vào các mã số hàng hóa (mã HS) trong danh mục ban hành kèm theo thông tư.

Quy định cũng áp dụng đối với các thiết bị đã qua sử dụng được tân trang, sửa chữa hoặc thay thế linh kiện nhằm khôi phục chức năng, chất lượng và hình thức tương đương sản phẩm mới. Như vậy, điện thoại, máy tính cũ dù đã được làm mới và có chế độ bảo hành vẫn thuộc diện cấm nhập khẩu nếu có mã HS nằm trong danh mục.

Quang cảnh Họp báo thường kỳ tháng 10 năm 2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ

Tuy nhiên, không phải tất cả thiết bị công nghệ đã qua sử dụng đều bị cấm nhập khẩu. Thông tư quy định một số trường hợp loại trừ, trong đó có dây chuyền công nghệ, máy móc, thiết bị phục vụ trực tiếp hoạt động sản xuất, đóng gói, kiểm thử vi mạch bán dẫn hoặc đào tạo, nghiên cứu và phát triển công nghệ số, với điều kiện đáp ứng các tiêu chí theo quy định pháp luật. Một số loại máy in, máy photocopy kỹ thuật số đáp ứng yêu cầu về tính năng, tốc độ cũng không thuộc danh mục cấm.

Thực tế, việc cấm nhập khẩu sản phẩm công nghệ đã qua sử dụng không phải quy định hoàn toàn mới. Trước đó, Thông tư số 11/2018/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông đã quy định danh mục sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng cấm nhập khẩu. Thông tư 63/2026/TT-BKHCN thay thế văn bản này, cập nhật danh mục theo hệ thống mã HS hiện hành, đồng thời quy định rõ hơn về sản phẩm tân trang, linh kiện và các trường hợp loại trừ. Quy định mới điều chỉnh hoạt động nhập khẩu, không phải việc mua bán, sử dụng các thiết bị công nghệ đã qua sử dụng đang lưu hành hợp pháp trong nước.

Tại Họp báo thường kỳ tháng 10/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ, vấn đề này tiếp tục được quan tâm. Dư luận đặc biệt chú ý tới lý do đưa điện thoại thông minh, máy tính và nhiều thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng vào danh mục cấm nhập khẩu.

Trả lời câu hỏi của phóng viên, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết việc ban hành quy định xuất phát từ hai lý do chính.

Trước hết là yêu cầu chuẩn hóa, đồng bộ hệ thống pháp luật về công nghiệp công nghệ số với các quy định trong lĩnh vực ngoại thương. Theo đó, việc quản lý nhập khẩu sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng không phải là vấn đề mới, mà đã được thực hiện từ nhiều năm trước. Do đó, việc cập nhật danh mục lần này nhằm bảo đảm sự thống nhất của các quy định pháp luật, trong đó hàng hóa thuộc diện cấm nhập khẩu được xác định theo mã HS.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) tại họp báo

Lý do thứ hai là bảo vệ người tiêu dùng và phát triển thị trường trong nước. Đại diện Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo cho rằng, nếu các thiết bị điện tử cũ, hỏng hoặc xuống cấp được nhập khẩu tràn lan, sẽ làm gia tăng rác thải điện tử. Bên cạnh đó, việc sử dụng những thiết bị này còn tiềm ẩn rủi ro mất an toàn thông tin, lộ lọt dữ liệu cá nhân, thậm chí nguy cơ cháy nổ đối với các thiết bị đã xuống cấp.

Ngoài những vấn đề liên quan đến người tiêu dùng, ông Lịch cũng đề cập yêu cầu hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam. Theo đó, bên cạnh danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu, pháp luật vẫn có những quy định cho phép nhập khẩu một số dây chuyền, máy móc, thiết bị đã qua sử dụng phục vụ sản xuất và nghiên cứu.

Dẫn ví dụ về lĩnh vực bán dẫn, ông Lịch cho biết các dây chuyền thiết bị phục vụ sản xuất bán dẫn hoặc thiết bị phòng thí nghiệm dành cho cơ sở đào tạo có thể được nhập khẩu theo quy định riêng. Nội dung này được điều chỉnh tại các quy định liên quan đến nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng phục vụ phát triển công nghiệp công nghệ số.

Làm rõ thêm về phạm vi hàng hóa thuộc diện cấm nhập khẩu, ông Nguyễn Khắc Lịch cho biết điện thoại thông minh, máy tính và các thiết bị thuộc những nhóm mã HS như 8517, 8470 và 8471 nằm trong danh mục được quy định. Việc xác định cụ thể từng loại sản phẩm phải căn cứ vào mã HS và danh mục hàng hóa ban hành kèm theo thông tư...