Chỉ số kinh tế:
Ngày 9/11/2026, tỷ giá trung tâm của VND với USD là 25.610 đồng/USD, tỷ giá USD tại Cục Quản lý ngoại hối là 24.380/26.840đồng/USD. Hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục tăng trưởng trong tháng 10/2026. So với tháng trước, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 2,3%, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng 3,7%, đạt 122,03 tỷ USD; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 1,0%, đạt 695,5 nghìn tỷ đồng. Khách quốc tế đến Việt Nam tăng 4,9%, đạt 1,85 triệu lượt; số doanh nghiệp thành lập mới tăng 8,7%, đạt gần 12,6 nghìn doanh nghiệp. Trong khi đó, CPI tăng 0,20% so với tháng trước. Tính đến ngày 31/10/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74,0% so với cùng kỳ năm trước; vốn FDI thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Gen Z và yêu cầu mới trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp

Hương Giang
Hương Giang  - 
Thế hệ Gen Z đang trở thành lực lượng lao động đông đảo trong nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam với một tư duy hoàn toàn khác biệt, phản ánh sự thay đổi sâu rộng trong cách thức làm việc và tham gia vào nền kinh tế toàn cầu. Chính vì vậy, Gen Z đang trở thành một trong những yếu tố định hình và ảnh hướng đến cách xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
aa
Gen Z và yêu cầu mới trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp

Môi trường làm việc, chính sách và cơ hội phát triển là những yếu tố quan trọng trong việc giữ chân nhân sự trẻ

Tham gia sâu và định hình văn hóa mới

Sự bùng nổ của các lĩnh vực như công nghệ tài chính (fintech), trí tuệ nhân tạo (AI) và blockchain đang thu hút một lực lượng lao động Gen Z đông đảo. Các công ty công nghệ, đặc biệt là thuộc lĩnh vực AI và blockchain, đang tìm kiếm những tài năng trẻ có khả năng phát triển các giải pháp sáng tạo. Bởi thế hệ này không chỉ thành thạo công nghệ mà còn có khả năng linh hoạt trong việc tiếp cận và áp dụng các công cụ, mô hình kinh doanh số hóa. Việc này giúp họ không chỉ tham gia vào thị trường lao động mà còn đóng vai trò chủ chốt trong việc thúc đẩy sự chuyển đổi số trong nhiều ngành nghề.

Bên cạnh vai trò là lực lượng lao động chủ chốt, Gen Z còn nổi lên như những nhà khởi nghiệp năng động và sáng tạo. Theo báo cáo từ Topica Founder Institute, tỷ lệ khởi nghiệp công nghệ tại Việt Nam do Gen Z sáng lập đã có sự gia tăng đáng kể trong vòng 5 năm qua. Các lĩnh vực như thương mại điện tử, logistics thông minh và dịch vụ trực tuyến đang chứng kiến sự bùng nổ của các doanh nghiệp trẻ, thể hiện khả năng khai thác hiệu quả các cơ hội từ sự chuyển đổi số. Các doanh nghiệp này không chỉ sử dụng các công nghệ hiện đại để tối ưu hóa quy trình kinh doanh mà còn có thể tận dụng mạng xã hội và các nền tảng số để tiếp cận và xây dựng khách hàng, đặc biệt là thế hệ người tiêu dùng số - Gen Z. Điều này không chỉ phản ánh sự nhạy bén và khả năng thích ứng nhanh chóng của Gen Z với các xu hướng công nghệ mới, mà còn chỉ ra tiềm năng lớn của thế hệ này trong việc định hình lại cấu trúc kinh tế.

Hơn nữa, Gen Z có vai trò mật thiết trong việc thúc đẩy văn hóa “xanh” và bền vững, phản ánh sự thay đổi sâu rộng trong thói quen tiêu dùng và nhận thức xã hội. Thế hệ này không chỉ quan tâm đến hiệu quả kinh tế mà còn đặc biệt ưu tiên các sản phẩm và dịch vụ thân thiện với môi trường, đảm bảo tính minh bạch về nguồn gốc và tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức. Vì vậy, các doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh và quy trình sản xuất để đáp ứng các yêu cầu này, nhằm duy trì tính cạnh tranh và phù hợp với các giá trị mà nhóm tiêu dùng này coi trọng.

Tuy nhiên, thế hệ Gen Z khi tham gia vào thị trường lao động cũng theo rất nhiều định kiến. Một nhà sáng lập, giám đốc một công ty hoạt động trong ngành marketing chia sẻ về cú sốc nhân sự với Gen Z trong thời gian qua. Trong một tuần, ông nhận ba thư điện tử xin nghỉ của nhân sự Gen Z ở các vị trí khác nhau. Đầu đuôi câu chuyện bắt nguồn từ một nhân sự đảm nhận vị trí “Account” (vị trí đảm nhiệm việc quản trị dự án, giao tiếp giữa khách hàng với đội ngũ nhân sự nội bộ) quyết định nghỉ việc ngay sau khi viết email thông báo với quản lý trực tiếp vì bất đồng trong cách làm việc. Hai cô bạn đồng nghiệp chơi thân làm khác bộ phận cũng lần lượt nghỉ với các lý do khác nhau. Sau đó, trên mạng xã hội lần lượt xuất hiện các bài viết tiêu cực về doanh nghiệp. Ở thời điểm thế hệ 8x như ông đi làm, nghỉ việc đột ngột, công khai đưa các thông tin tiêu cực về doanh nghiệp lên mạng xã hội là những điều không tưởng nhưng khi ông trở thành người quản lý, điều hành doanh nghiệp, việc phải thích nghi với những sự việc như trên trở thành quen hơn.

Nâng chuẩn văn hóa doanh nghiệp

Đây chỉ là một lát cắt nhỏ cho những thay đổi diễn ra khi thế hệ Z tham gia nhiều hơn vào thị trường lao động. Gen Z đang từng bước định hình lại “luật chơi” của thị trường nhân sự, doanh nghiệp không còn là bên duy nhất quyết định các chuẩn mực. Gen Z lớn lên và được tiếp xúc từ sớm với thông tin, Internet nên sớm có cá tính riêng, dám nói, dám hành động và có những kỳ vọng rõ rệt với công việc hơn là mong chờ một khoản lương cứng mỗi tháng. Xu hướng này thể hiện khá rõ qua khảo sát hơn 1.000 ứng viên trong báo cáo gần đây của Việc Làm 24h phối hợp cùng Cốc Cốc Research. 60,8% Gen Z chấp nhận giảm 1-10% lương để đổi lấy môi trường làm việc lành mạnh, và họ cũng quan tâm đến việc giữ vững, phát triển kỹ năng hơn các thế hệ khác. Về mức độ “nhảy việc”, Gen Z cũng là nhóm năng động nhất: 32,8% đang tìm việc và sẵn sàng chuyển ngay, còn 50,7% thì đang cân nhắc cơ hội mới. Nói cách khác, có tới 83,5% Gen Z luôn trong trạng thái mở, vừa quan sát, vừa cân nhắc, và sẵn sàng hành động khi thấy lựa chọn phù hợp.

Ở phía doanh nghiệp, bà Lê Ngọc Quỳnh, Trưởng phòng Tư vấn Tài chính Cấp cao tại FIDT, chứng kiến sự thay đổi ngay từ phòng phỏng vấn. Các bạn không hỏi về lương hay phúc lợi theo cách truyền thống, mà hỏi kỹ về kỹ năng sẽ tăng bao nhiêu phần trăm sau hai năm làm việc ở đây. Họ đòi hỏi một cam kết về tăng trưởng năng lực, không chỉ là bảng mô tả công việc. Điều này buộc nhà tuyển dụng phải chuyển tư duy từ bán một vị trí sang đề xuất một lộ trình phát triển.

Bên cạnh đó, khi lựa chọn nghề nghiệp của Gen Z thường xoay quanh bốn yếu tố, mức độ minh bạch thông tin, trải nghiệm thực tế trong công việc, văn hóa - môi trường làm việc và cơ hội phát triển. Khi một trong những yếu tố này không còn đáp ứng kỳ vọng, việc rời đi không còn là quyết định bất thường, mà trở thành một phần tự nhiên trong cách thế hệ này vận hành sự nghiệp. Điều này cho thấy thương hiệu nhà tuyển dụng không còn được định hình đơn thuần qua truyền thông mà là kết quả của tổng hòa các yếu tố trong văn hóa hóa doanh nghiệp như cách doanh nghiệp vận hành, quản lý và tương tác với nhân viên…, một chuyên gia nhấn mạnh.

Là một doanh nhân thuộc thế hệ Gen Z kinh doanh trên sàn thương mại điện tử với hơn 200 nhân sự và tham gia giảng dạy, đào tạo hơn 5000 học viên về phân tích dữ liệu, ông Phạm Tuấn Dương, Fouunder &CEO Công ty Truyền thông Nam An cho biết, Gen Z không đòi hỏi doanh nghiệp trở thành một nơi quá cởi mở, dễ dãi mà đòi hỏi doanh nghiệp có kỷ cương và nhất quán. Nhất quán giữa giá trị được nói và hành vi được làm; giữa yêu cầu cao và sự hỗ trợ tương xứng; giữa lời hứa khi tuyển dụng và trải nghiệm thật; giữa quy định dành cho nhân viên và quy định dành cho người lãnh đạo.

"Những đòi hỏi ấy, nếu nhìn kỹ, không phải đòi hỏi riêng cho thế hệ Gen Z mà là những chuẩn mực của một donah nghiệp tốt ở bất kỳ thời kỳ nào. Gen Z chỉ nói ra chúng thành lời, nói sớm hơn và nhiều lựa chọn hơn nếu không được lắng nghe. Vì vậy đầu tư vào trải nghiệm và giá trị của người lao động trẻ không phải là ‘nuông chiều’ một thế hệ mà là nâng chuẩn cho một doanh nghiệp", ông Phạm Tuấn Dương khẳng định.

Cùng chung nhận định này, bà Mai Cẩm Linh, Giám đốc Kinh doanh tại YouNet Media điều chỉnh cách quản lý để làm việc tốt hơn với Gen Z không nên được xem như giải pháp tạm thời. Văn hóa doanh nghiệp không nằm ở việc có nên thay đổi vì Gen Z hay không, mà là liệu hệ thống quản lý hiện tại đã đủ hiệu quả để giữ chân và phát triển những nhân sự phù hợp. Điều này quay về những nguyên lý nền tảng, đó là cách thiết kế công việc, cơ chế trao đổi và phản hồi, hệ thống đánh giá, lộ trình phát triển. Khi các yếu tố này được xây dựng rõ ràng, nhất quán và minh bạch, hệ thống quản trị sẽ không chỉ phù hợp với Gen Z, mà còn với bất kỳ cá nhân nào có năng lực và mong muốn phát triển lâu dài.

Đồng thời, doanh nghiệp cần lắng nghe nhiều hơn, minh bạch hơn và đầu tư nhiều hơn cho con người; đi từ quản trị nhân sự đến quản trị trải nghiệm giá trị con người, trong đó người lao động từ người được quản lý thành người cùng kết tạo, từ nguồn lực đầu vào thành chủ thể của văn hóa. Người quản lý từ người ra lệnh thành người thiết kế môi trường để mỗi người có thể làm việc tốt nhất và trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Nhưng sự thay đổi trên chỉ trọn vẹn khi đến từ hai phía. Thế hệ Gen Z cần kiên nhẫn hơn, có trách nhiệm hơn và biết trân trọng những giá trị mà thế hệ trước đã dày công xây dựng. Bên cạnh đó, nếu các thế hệ doanh nhân cùng ngồi lại với nhau, người có kinh nghiệm mang đến sự vững vàng, người trẻ mang đến tốc độ và góc nhìn mới, chúng ta sẽ tìm được những câu trả lời phù hợp cho phát triển văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, ông Phạm Tuấn Dương chia sẻ.

Hương Giang

Tin liên quan

Tin khác

SME cần chiến lược rõ ràng trước khi cần nguồn lực lớn

SME cần chiến lược rõ ràng trước khi cần nguồn lực lớn

Có những doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) càng lớn càng khó quản trị: Khi chưa có tiền thì nói thiếu nguồn lực, khi có tiền lại không biết nên đầu tư vào đâu. Nhiều chủ doanh nghiệp tin rằng chỉ cần thêm vốn, thêm người, thêm công nghệ hoặc mở thêm thị trường thì doanh nghiệp sẽ tăng trưởng. Nhưng thực tế, nguồn lực lớn không tự tạo ra một chiến lược tốt. Ngược lại, nếu chiến lược chưa rõ, càng có nhiều nguồn lực, doanh nghiệp càng dễ đi nhanh vào sai hướng.
Đổi mới ngành nội thất: Khi công nghệ, AI kết hợp cùng chất nghề truyền thống

Đổi mới ngành nội thất: Khi công nghệ, AI kết hợp cùng chất nghề truyền thống

Đổi mới xưởng mộc không phải là cuộc chạy đua công nghệ số xa vời, mà phải bắt đầu từ những hành động nhỏ, thực chất và phù hợp với quy mô nội bộ. Kết hợp nhuần nhuyễn giữa quản trị minh bạch bằng AI, số hóa nguồn gốc nguyên liệu và thổi hồn văn hóa vào tay nghề nghệ nhân chính là chìa khóa vàng để nâng tầm vị thế nội thất Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Chuẩn bị cho biến động thị trường bằng tư duy quản trị bền vững

Chuẩn bị cho biến động thị trường bằng tư duy quản trị bền vững

Thị trường hiếm khi báo trước khi nó thay đổi. Có thời điểm khách hàng mua rất nhanh, nhân sự dễ tuyển, chi phí còn thấp và doanh nghiệp tưởng rằng mọi thứ sẽ tiếp tục thuận lợi. Rồi chỉ trong một thời gian ngắn, sức mua giảm, đối thủ thay đổi giá, chi phí tăng hoặc một công nghệ mới xuất hiện làm đảo lộn cách khách hàng lựa chọn. Khi đó, vấn đề không còn là doanh nghiệp có tăng trưởng nhanh hay không mà là đã chuẩn bị đủ tốt để không bị cuốn theo biến động hay chưa.
Doanh nghiệp nên quản trị rủi ro theo kinh nghiệm hay hệ thống?

Doanh nghiệp nên quản trị rủi ro theo kinh nghiệm hay hệ thống?

Nhiều doanh nghiệp vận hành rất tốt chỉ vì người chủ “biết nghề”. Họ nhìn một con số là biết có vấn đề, nghe một cuộc điện thoại là nhận ra khách hàng đang không hài lòng, gặp một nhân sự là đoán được khả năng nghỉ việc. Kinh nghiệm ấy rất quý. Nhưng cũng có một câu hỏi cần đặt ra: Nếu ngày mai người chủ không có mặt, hệ thống còn nhận ra những rủi ro đó không? Đây chính là ranh giới giữa một doanh nghiệp đang được điều hành bằng kinh nghiệm và một doanh nghiệp bắt đầu có năng lực quản trị bằng hệ thống.
Marketing thời AI: Cơ hội bứt phá cho doanh nghiệp Việt

Marketing thời AI: Cơ hội bứt phá cho doanh nghiệp Việt

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh và công nghệ số phát triển mạnh mẽ, marketing không còn đơn thuần là công cụ quảng bá sản phẩm mà trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển doanh nghiệp. Xây dựng chiến lược marketing bài bản, khai thác hiệu quả dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI), lấy niềm tin khách hàng làm trọng tâm sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và gia tăng cơ hội thu hút đầu tư.
CEPA mở cửa vào thị trường Trung Đông và châu Phi

CEPA mở cửa vào thị trường Trung Đông và châu Phi

Theo Bộ Công Thương, từ đầu năm đến nay, tổng kim ngạch hai chiều giữa Việt Nam và UAE tăng nhẹ, song xuất khẩu của Việt Nam sang UAE lại giảm.
Tập đoàn Hoa Sen được vinh danh Top 100 doanh nghiệp văn hoá, uy tín năm 2026

Tập đoàn Hoa Sen được vinh danh Top 100 doanh nghiệp văn hoá, uy tín năm 2026

Việc được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vinh danh trong Top 100 Doanh nghiệp Văn hóa, Uy tín năm 2026 là sự ghi nhận cho những nỗ lực của Tập đoàn Hoa Sen trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, xây dựng uy tín thương hiệu và hướng đến phát triển bền vững.
Làm thế nào để giữ khách hàng lớn mà không phụ thuộc vào họ?

Làm thế nào để giữ khách hàng lớn mà không phụ thuộc vào họ?

Nhiều hợp đồng mà chủ doanh nghiệp nhìn thấy là cơ hội lớn, nhưng nếu nhìn kỹ hơn, đó có thể là một "quả bom hẹn giờ". Một khách hàng mang về 30%, 40%, thậm chí hơn một nửa doanh thu khiến doanh nghiệp cảm thấy an tâm vì đơn hàng đều đặn, dòng tiền dễ dự đoán và đội ngũ có việc để làm. Nhưng chính sự ổn định ấy đôi khi tạo ra một cái bẫy. Khi phần lớn doanh thu nằm trong tay một khách hàng, doanh nghiệp không còn thực sự sở hữu sự ổn định. Họ đang đặt tương lai của mình vào quyết định của người khác.
Tăng cường năng lực để đón đơn hàng lớn

Tăng cường năng lực để đón đơn hàng lớn

Đơn hàng lớn mở cơ hội tăng trưởng nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp nâng năng lực kỹ thuật, quản trị và bảo đảm tiến độ. Để đầu tư đúng hướng, nhà cung ứng cần hiểu yêu cầu khách hàng, có thông tin đầu ra và cơ chế hợp tác dài hạn.
Doanh nghiệp chủ động trước biến động chi phí

Doanh nghiệp chủ động trước biến động chi phí

Điều khoản điều chỉnh giá, thời điểm thu tiền và lịch trả nợ đang được doanh nghiệp rà soát trước biến động tỷ giá, lãi suất, giá năng lượng. Cùng với sự hỗ trợ của ngân hàng, việc chủ động cân đối dòng tiền và lựa chọn nguồn vốn phù hợp là bước chuẩn bị cho kế hoạch kinh doanh năm 2027.