HSBC hạ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2023 xuống 5,0%, lạm phát xuống 2,6%

Nền kinh tế khó khăn

Trong bối cảnh nhiều rủi ro làm chậm tăng trưởng ngày càng gia tăng, NHNN đã quyết định tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ. Sau khi trở thành ngân hàng trung ương đầu tiên ở châu Á có các đợt cắt giảm lãi suất điều hành gần đây, NHNN vừa công bố tiếp tục giảm lãi suất vào ngày 16/6, có hiệu lực từ 19/6, với lãi suất tái cấp vốn sẽ giảm 50 điểm cơ bản xuống 4,5%. Các mức lãi suất chính khác cũng giảm theo, như lãi suất tái chiết khấu giảm 50 điểm cơ bản xuống 3,0%; lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng giảm xuống 5,0%. Trong khi đó, lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi có kỳ hạn dưới 1 tháng giữ nguyên ở mức 0,5%/năm còn đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 đến 6 tháng giảm 25 điểm cơ bản xuống 4,75%/năm.

Báo cáo của HSBC đánh giá, quyết định mới đây phản ánh rõ ràng sự cấp thiết của NHNN trong việc hỗ trợ tăng trưởng thông qua kênh tín dụng. Đây là động thái tiếp theo nhằm giảm chi phí tài trợ vốn cho doanh nghiệp và hộ gia đình, từ đó khuyến khích môi trường kinh doanh và hỗ trợ tâm lý người tiêu dùng.

“Rõ ràng, 2023 là một năm khó khăn với nền kinh tế Việt Nam. Sau khi chứng kiến tốc độ tăng trưởng của Quý 1/2023 giảm mạnh xuống còn có 3,3% so với cùng kỳ năm trước, Việt Nam tiếp tục chuẩn bị cho những khó khăn lớn hơn. Mặc dù các chỉ số mới nhất cho thấy tình hình không đến nỗi xấu đi, nền kinh tế Việt Nam vẫn chưa có dấu hiệu "chạm đáy" để bật trở lại”, báo cáo nêu.

Thật vậy, dữ liệu lĩnh vực bên ngoài chậm lại vẫn là rủi ro lớn nhất đối với tăng trưởng. Xuất khẩu tính từ đầu năm đến nay đã giảm hơn 10% so với cùng kỳ năm trước, sự suy yếu thể hiện trong nhiều ngành hàng. Tất cả các ngành hàng chính như điện tử tiêu dùng, dệt may/da giày, máy móc và đồ nội thất gỗ đều sụt giảm mạnh ở mức hai con số, chưa thấy dấu hiệu phục hồi đáng kể. Cụ thể, xuất khẩu sang Mỹ, điểm đến xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với thị phần 30%, từ đầu năm tới nay đã giảm gần 20% so với cùng kỳ năm trước.

Bất chấp những khó khăn của lĩnh vực bên ngoài, ngành dịch vụ của Việt Nam vẫn tiếp tục là một điểm sáng, phần nào bù đắp cho những suy yếu nêu trên. Tuy nhiên, có sự khác biệt lớn giữa những mặt hàng giá trị cao, ví dụ như ô tô và dịch vụ liên quan đến du lịch. Tính bình quân 3 tháng, doanh thu bán ô tô giảm hơn 40% so với cùng kỳ năm trước, gần bằng với mức của giai đoạn giãn cách xã hội năm 2021. Điều đó cho thấy những suy yếu của lĩnh vực bên ngoài đã ngấm vào bên trong, tác động đến tiêu dùng cá nhân.

Điều đáng mừng là lượng khách du lịch nhập cảnh vào Việt Nam có chiều hướng tích cực. Việt Nam đã đón gần 1 triệu du khách trong vòng hai tháng qua, tương đương 70% mức của năm 2019. Có hai nguồn khách du lịch cần lưu ý. Du khách Hàn Quốc đã phục hồi tới 80% của mức trước đại dịch, trong khi tỷ lệ này mới chỉ đạt 35% đối với du khách Trung Quốc.

May mắn là những nút thắt đang tiếp tục được tháo gỡ. Một mặt, Việt Nam đã phục hồi các chuyến bay trực tiếp với Trung Quốc đạt khoảng 40% mức của năm 2019, cao thứ nhì trong các nước thuộc ASEAN, chỉ sau Singapore (53%). Trong khi đó, Quốc hội cũng đang xem xét việc nới lỏng các hạn chế về thị thực vốn được mong đợi từ lâu. Với những nỗ lực thúc đẩy du lịch, Việt Nam nhiều khả năng sẽ chứng kiến một cú hích mạnh hơn trong Quý 4/2023.

Giảm dự báo lạm phát năm 2023 xuống 2,6%

Bên cạnh sự cấp thiết trong hỗ trợ tăng trưởng, động thái mới của NHNN tiếp tục phản ánh hai cân nhắc. Một mặt, NHNN vẫn duy trì tâm thế tích cực về triển vọng lạm phát, một lần nữa khẳng định "lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát". Thật vậy, lạm phát đã liên tục dịu xuống, gần đây đã xuống dưới 3% so với cùng kỳ năm trước.

Mức này thấp hơn nhiều so với trần 4,5% của NHNN nhờ giá năng lượng thế giới hỗ trợ và lạm phát lương thực trong nước được xoa dịu. Việc tăng giá bán lẻ điện bình quân 3% hồi đầu tháng 5, vốn thường tác động lên lạm phát sau một tháng, cũng tạo ra rủi ro tăng lạm phát nhưng trong tầm quản lý được. “Trước những diễn biến gần đây, chúng tôi giảm dự báo lạm phát năm 2023 xuống 2,6% (trước đây là 4,0%)”, báo cáo cho biết.

Một vấn đề khác NHNN cân nhắc chính là ổn định tiền tệ. Bất chấp đồng USD mạnh lên gần đây, đồng VND vẫn duy trì tương đối ổn định nhờ tình hình tài khoản vãng lai được cải thiện. Trong khi Việt Nam phải hứng chịu những "cơn gió ngược" trong thương mại, tình hình nhập khẩu còn suy giảm nặng hơn xuất khẩu do bản chất ngành sản xuất thiên về nhập khẩu. Theo đó, thặng dư thương mại bình quân một tháng trong năm 2023 đã tăng gấp đôi lên 2 tỷ USD. Mặc dù vậy, diễn biến của cặp tỷ giá USD-VND vẫn cần theo dõi sát sao vì Fed nhiều khả năng chưa hoàn tất chu kỳ thắt chặt.

“Tựu chung lại, chúng tôi giảm nhẹ dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2023 xuống 5,0% (trước đây là 5,2%) sau khi xem xét mức độ suy giảm thương mại kéo dài và ảnh hưởng sâu rộng hơn kỳ vọng. Giờ đây, chúng tôi kỳ vọng nền kinh tế sẽ phục hồi đáng kể từ quý IV/2023, đảm bảo sự hỗ trợ hơn nữa về chính sách tiền tệ”, báo cáo nhận định và dự báo sẽ còn một đợt giảm 50 điểm cơ bản nữa trong quý III/2023, đưa lãi suất điều hành xuống 4,0%.

“Mặc dù vậy, vẫn có một khả năng không có thêm đợt cắt giảm lãi suất nào nữa trong sáu tháng cuối năm 2023 trong trường hợp tăng trưởng "chạm đáy" và bật trở lại sớm hơn kỳ vọng”, báo cáo lưu ý.