94% doanh nghiệp Việt Nam lạc quan về triển vọng thương mại quốc tế
![]() |
| Ảnh: HSBC. |
Doanh nghiệp Việt Nam nổi bật về triển vọng và khả năng chống chịu
Khảo sát Thương mại Toàn cầu 2026 của HSBC được thực hiện với 10.000 lãnh đạo cấp cao tại các doanh nghiệp ở 26 thị trường, tập trung vào thương mại, thuế quan, chuỗi cung ứng và công nghệ. Kết quả cho thấy Việt Nam cùng Philippines dẫn đầu về mức độ lạc quan đối với triển vọng thương mại quốc tế: 94% doanh nghiệp Việt Nam kỳ vọng hoạt động này tăng trưởng trong hai năm tới, cao hơn tỷ lệ 86% trên toàn cầu.
Tuy nhiên, sự lạc quan không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp ít chịu áp lực chi phí. Trong khi năng lượng là yếu tố tác động đến chi phí hoạt động được nhắc tới nhiều nhất trên phạm vi toàn cầu, thuế quan lại đứng đầu tại Việt Nam. Cụ thể, 52% doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát đề cập thuế quan là yếu tố chi phí, cao hơn tỷ lệ 43% trên toàn cầu. Chi phí năng lượng đứng thứ hai tại Việt Nam với 49%, so với tỷ lệ 44% trên toàn cầu.
Điểm tích cực là những điều chỉnh trong chuỗi cung ứng đã đem lại kết quả rõ rệt. Có tới 90% doanh nghiệp Việt Nam được khảo sát cho biết các thay đổi trong chuỗi cung ứng giúp cải thiện dòng tiền và vốn lưu động, vượt mức 78% trên toàn cầu. Đồng thời, 97% đánh giá các biện pháp ứng phó với bất định và gián đoạn thương mại đã phát huy hiệu quả, trong khi tỷ lệ tương ứng của toàn cầu là 86%. Những kết quả này cho thấy nỗ lực thích ứng và củng cố khả năng chống chịu của các doanh nghiệp Việt Nam trước môi trường thương mại còn nhiều bất định.
Các hiệp định thương mại tự do (FTA) tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh. Có 99,6% doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát đang sử dụng ít nhất một FTA, so với mức 95% trên toàn cầu. Dù vậy, 97% cho biết vẫn tồn tại những rào cản khiến họ chưa thể tận dụng các hiệp định này trên quy mô rộng hơn; tỷ lệ toàn cầu là 92%.
Về mạng lưới liên kết trong khu vực, các doanh nghiệp Việt Nam cho biết tăng mức độ phụ thuộc nhiều nhất vào thị trường trong nước, với tỷ lệ 50%, tiếp đến là Singapore (46%) và Thái Lan (41%). Ở chiều ngược lại, Malaysia là thị trường có tỷ lệ doanh nghiệp gia tăng mức độ phụ thuộc vào Việt Nam cao nhất (32%), tiếp theo là Thái Lan (31%), Singapore và Hàn Quốc (cùng 29%).
Áp lực năng lượng, thuế quan thúc đẩy tái cấu trúc thương mại toàn cầu
Trên phạm vi toàn cầu, khảo sát ghi nhận chi phí năng lượng đã vượt thuế quan và vận tải để trở thành yếu tố gây sức ép lớn nhất lên cơ cấu chi phí hoạt động trong sáu tháng qua. Có 44% doanh nghiệp tham gia khảo sát lựa chọn năng lượng, tiếp theo là thuế quan (43%) và chi phí vận chuyển hàng hóa (41%). Những áp lực này được dự báo sẽ còn kéo dài.
Khoảng 68% lãnh đạo cho biết doanh nghiệp đã phải đối mặt với tổng chi phí gia tăng, còn 72% dự kiến chi phí tiếp tục tăng trong hai năm tới. Ngoài ra, 59% ghi nhận nhu cầu vốn lưu động tăng kể từ năm 2025.
Bên cạnh chi phí gia tăng, những bất định cũng đang gây sức ép lên doanh thu với 92% doanh nghiệp tham gia khảo sát dự kiến tình trạng chậm trễ hoặc gián đoạn trong chuỗi cung ứng sẽ ảnh hưởng đến doanh thu trong hai năm tới. Để bảo vệ biên lợi nhuận, 53% lựa chọn cải thiện hiệu quả và năng suất, 43% đàm phán lại thỏa thuận với nhà cung cấp, 38% chấp nhận hạch toán chi phí tăng thêm vào biên lợi nhuận và 36% chuyển phần chi phí đó sang khách hàng.
Dù vậy, 86% lãnh đạo doanh nghiệp vẫn tin tưởng khả năng mở rộng hoạt động thương mại quốc tế trong hai năm tới. Đa số doanh nghiệp đã triển khai hoặc đang lên kế hoạch triển khai các biện pháp nhằm duy trì sự linh hoạt và củng cố khả năng chống chịu trước bất định cũng như gián đoạn thương mại.
Các biện pháp này bao gồm đa dạng hóa nhà cung cấp giữa nhiều khu vực (88%), bảo đảm nguồn cung năng lượng (86%) và tối ưu hóa tuyến thương mại (86%), xây dựng chuỗi cung ứng khép kín hơn trong các khu vực trọng điểm hoặc tăng lượng hàng tồn kho (cùng ở mức 85%). Những biện pháp này đã mang lại kết quả tích cực khi 78% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết những thay đổi trong chuỗi cung ứng đã giúp cải thiện vốn lưu động và dòng tiền.
Theo ông Vivek Ramachandran, Giám đốc Khối Giải pháp Thương mại Toàn cầu của HSBC, chi phí năng lượng đã trở thành một yếu tố then chốt mà doanh nghiệp phải cân nhắc khi quản lý chuỗi cung ứng quốc tế. Các doanh nghiệp đang ứng phó bằng cách bảo đảm nguồn cung năng lượng, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng tính linh hoạt trong mô hình vận hành.
“Những động thái này phản ánh sự chuyển biến sâu rộng trong cách các doanh nghiệp nhìn nhận khả năng chống chịu. Thay vì chỉ phản ứng trước từng áp lực chi phí riêng lẻ, doanh nghiệp đang tái thiết kế chuỗi cung ứng, tuyến thương mại và nguồn cung nhằm ứng phó với tình hình bất định trong dài hạn. Doanh nghiệp ở vị thế tốt nhất để tăng trưởng chính là những công ty kết hợp được sự linh hoạt trong vận hành với việc quản lý chặt chẽ thanh khoản, vốn lưu động và rủi ro”, ông Vivek Ramachandran nhận định.
Chuyển sang những mô hình linh hoạt hơn và được hỗ trợ bởi công nghệ số cũng là một hướng ứng phó. Khảo sát cho thấy 81% doanh nghiệp đã chuyển sang mô hình dịch vụ hoặc kinh doanh số; 86% đã hoặc có kế hoạch mở rộng kênh bán hàng trực tuyến; 44% xem việc chuyển hướng sang mô hình dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh số là giải pháp hiệu quả nhất để ứng phó với những bất định về thương mại và thuế quan.
Bên cạnh đó, 70% kỳ vọng đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) và năng lượng phục vụ hạ tầng này sẽ làm tăng nhu cầu đối với sản phẩm, dịch vụ của họ trong hai năm tới. AI đã hiện diện trong nhiều hoạt động thương mại: 85% doanh nghiệp tham gia khảo sát sử dụng công nghệ này ở ít nhất một chức năng; 55% ứng dụng trong chăm sóc khách hàng và hỗ trợ bán hàng, 50% trong hoạch định chiến lược và xây dựng kịch bản.
Tuy nhiên, khuôn khổ quản trị doanh nghiệp cần thiết dường như chưa theo kịp tốc độ ứng dụng AI. Có 76% doanh nghiệp áp dụng không quá năm trong số mười biện pháp kiểm soát AI được xác định là quan trọng đối với công tác quản trị hiệu quả. Chẳng hạn, chỉ 36% người tham gia khảo sát thường xuyên kiểm tra kết quả đầu ra của AI và chỉ 30% doanh nghiệp đã bổ nhiệm Giám đốc phụ trách AI hoặc các chức danh tương đương.
Tin liên quan
Tin khác
PETROCONs tìm nhà đầu tư khu đất 3.400 m2 tại Tam Đảo
Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp
Hợp tác đầu tư EmbedIT - VNFITE: Lời giải cho bài toán rủi ro và tuân thủ trong kỷ nguyên số hóa tài chính
Sản phẩm OCOP sàng lọc để nâng chất lượng
Tetra Pak: Giải pháp đồng bộ thúc đẩy F&B Việt Nam bứt phá tại Foodexpo 2026
Petrolimex ‘chơi lớn’ cùng ENEOS, chủ động nguồn cung dài hạn và chuyển dịch năng lượng
Pinaco chuẩn bị lấn sân sang mảng lưu trữ năng lượng
Xuất khẩu điện tử: Làm sao tăng phần giá trị Việt?
PETROVIETNAM tiên phong cùng các đối tác Đan Mạch phát triển điện gió ngoài khơi

