Nâng tầm truyền thông chính sách ngành Ngân hàng theo chiều rộng và chiều sâu

Phó Thống đốc NHNN, Chủ tịch Hội đồng biên tập Tạp chí Ngân hàng Phạm Thanh Hà phát biểu tại chương trình

Chương trình có sự tham dự của Phó Thống đốc NHNN, Chủ tịch Hội đồng biên tập Tạp chí Ngân hàng Phạm Thanh Hà; các thành viên Hội đồng Biên tập Tạp chí cùng các cộng tác viên thân thiết là các nhà quản lý, chuyên gia tài chính - ngân hàng, nhà khoa học, đại diện các Vụ, Cục, đơn vị của Ngân hàng Nhà nước, các viện nghiên cứu kinh tế, giảng viên các học viện, các trường đại học, lãnh đạo tổ chức hội viên, lãnh đạo bộ phận truyền thông các ngân hàng thương mại…

Truyền thông tạo dựng niềm tin và đồng thuận xã hội

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và trong nước đang có những diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường, yêu cầu đặt ra đối với công tác điều hành chính sách tiền tệ ngày càng cao, không chỉ ở tính linh hoạt, hiệu quả, mà còn ở khả năng dẫn dắt kỳ vọng, tạo dựng niềm tin và đồng thuận xã hội. Trong tiến trình đó, truyền thông chính sách không còn là hoạt động mang tính hỗ trợ, mà ngày càng trở thành một cấu phần quan trọng, gắn liền với toàn bộ vòng đời của chính sách, từ xây dựng, ban hành đến tổ chức thực thi.

Đặc biệt đối với ngành Ngân hàng - lĩnh vực nhạy cảm, có tác động lan tỏa rộng, việc truyền tải thông tin đầy đủ, minh bạch, kịp thời và có định hướng mang ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc ổn định thị trường và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp.

Phát biểu tại Tọa đàm, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà khẳng định, trong bối cảnh hiện nay, công tác báo chí và truyền thông ngành Ngân hàng đang đứng trước những vận hội mới, song hành cùng không ít thách thức xoay quanh sự bùng nổ của công nghệ số, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông đa phương tiện. Thực tiễn này đòi hỏi hệ thống thông tin của Ngành phải không ngừng tự làm mới, từ nội dung đến phương thức diễn đạt, nhằm đảm bảo tối đa tính kịp thời, độ chính xác và vai trò định hướng dư luận.

Trên cơ sở đó, thời gian qua, Thời báo Ngân hàng cùng mạng lưới cộng tác viên và Hội đồng biên tập đã nỗ lực vượt bậc, đóng góp quan trọng vào việc lan tỏa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và NHNN. Tuy nhiên, trước những đòi hỏi khắt khe của giai đoạn mới, truyền thông chính sách không thể dừng lại ở những kết quả đã đạt được, mà cần phải được nâng tầm mạnh mẽ cả về chiều rộng lẫn chiều sâu để đáp ứng kỳ vọng của nền kinh tế, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà khẳng định.

Bà Lê Thị Thúy Sen - Đại biểu Quốc hội; Tổng Biên tập Thời báo Ngân hàng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng biên tập Tạp chí Ngân hàng phát biểu tại chương trình

Chia sẻ tại tọa đàm, bà Lê Thị Thúy Sen - Đại biểu Quốc hội, Tổng Biên tập Thời báo Ngân hàng, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng biên tập Tạp chí Ngân hàng nhận thấy, tại Việt Nam, vai trò của báo chí không thể tách rời với sự thành công của truyền thông chính sách, trong đó có ngành Ngân hàng. Một thông điệp điều hành nếu không được chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt truyền thông có thể dẫn đến những "cuộc khủng hoảng" trên không gian mạng, ngay cả khi chủ trương đó là hoàn toàn đúng đắn. Các chính sách tác động sâu rộng đến công chúng như vấn đề thanh toán, tiền gửi tiết kiệm hay quản lý thị trường vàng luôn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị chuyên môn và cơ quan truyền thông. Việc triển khai truyền thông theo phương châm "trước, trong và sau" khi ban hành chính sách là vô cùng quan trọng.

Chia sẻ kinh nghiệm trong công tác phối hợp truyền thông chính sách ngành Ngân hàng, ông Nguyễn Quốc Cường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (Co-opBank) cho biết, vận hành hệ thống hơn 1.200 Quỹ tín dụng nhân dân trên cả nước, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa. Đây là nơi mà truyền thông chính sách phát huy sự hiệu quả sự rõ rệt nhất. Khi có hiện tượng rút tiền hàng loạt tại một quỹ, nếu không có truyền thông bài bản, kịp thời và sự vào cuộc của chính quyền địa phương, hệ thống sẽ rất dễ bị ảnh hưởng. Cùng với đó, việc thực hiện Đề án tái cơ cấu, sắp xếp lại các tổ chức tín dụng là hợp tác xã đang ở giai đoạn then chốt. Sắp tới sẽ có nhiều biến động (như việc sáp nhập các quỹ trên cùng địa bàn), nếu không truyền thông tốt sẽ gây va chạm lợi ích. Tất cả các vấn đề trên đều được giải quyết khi thời gian qua Co-opBank và Thời báo Ngân hàng đã hợp tác truyền thông rất hiệu quả.

Tuy nhiên, bà Lê Thị Thúy Sen cũng thẳng thắn nhìn nhận, công tác truyền thông chính sách đang đứng trước bối cảnh mới với ba thách thức lớn. Trong đó, tình hình thế giới tác động trực tiếp đến thị trường tài chính, tiền tệ trong nước. Những phát biểu từ các nhà lãnh đạo thế giới hay sự thay đổi chính sách của các cường quốc có thể làm rung chuyển thị trường chứng khoán, ảnh hưởng đến tỷ giá, giá vàng và lãi suất. Điều này vô hình trung tạo áp lực lên tâm lý và hành vi của công chúng trong nước.

Bên cạnh đó, Việt Nam là quốc gia có độ mở của nền kinh tế cao, thị trường tài chính Việt Nam có sự liên thông mật thiết với quốc tế, khiến mọi biến động bên ngoài đều lan tỏa nhanh chóng vào nội địa. Cùng với đó, thông tin hiện nay không chỉ nằm trên báo chí chính thống mà lan truyền với tốc độ chóng mặt trên mạng xã hội. Những thông tin sai lệch hoặc thiếu định hướng có thể gây ra những hệ quả đo đếm được bằng giá trị kinh tế cụ thể.

Tiếp cận các nhóm công chúng theo cách đa chiều

Để giải quyết những vấn đề này, các chuyên gia cho rằng, truyền thông chính sách ngành Ngân hàng cần chuyển mạnh từ truyền thông mang tính phản ứng sang truyền thông chủ động. Điều này đòi hỏi phải lường trước các phản ứng của thị trường theo từng chu kỳ và diễn biến chính sách, từ đó xây dựng kịch bản và kế hoạch triển khai đồng bộ. Muốn làm được, cơ quan truyền thông cần nghiên cứu kỹ thị trường, phân tích hành vi và phản ứng của công chúng để xác định cách thức đưa tin, liều lượng thông tin phù hợp trong từng giai đoạn trước, trong và sau khi chính sách được ban hành.

Tiếp đó, cần đẩy mạnh truyền thông dựa trên dữ liệu và phân tích kịch bản. Trong bối cảnh đối tượng tiếp nhận thông tin ngày càng đa dạng, việc truyền tải chính sách không thể chỉ dừng ở số liệu hay các thông tin mang tính chuyên môn, mà cần được diễn giải logic, dễ hiểu để các nhóm công chúng khác nhau có thể nắm bắt đầy đủ ý đồ và động thái điều hành…

Toàn cảnh chương trình

Bên cạnh đó, ông Tô Huy Vũ, Đại biểu Quốc hội, Chủ tịch HĐTV Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) cho rằng, việc nâng cao năng lực truyền thông của hệ thống ngân hàng thương mại cũng rất quan trọng. Các ngân hàng không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn là lực lượng đồng hành, đóng vai trò như “cánh tay nối dài” của truyền thông Ngân hàng Trung ương.

Vì vậy, cần có sự điều phối nhịp nhàng, bảo đảm tính kết nối và thống nhất giữa truyền thông của NHNN và các NHTM, qua đó hỗ trợ hiệu quả cho việc triển khai các chính sách liên quan đến lãi suất, dịch vụ hay phí. Cuối cùng, truyền thông chính sách cần được thiết kế theo hướng hai chiều. Bên cạnh việc cung cấp thông tin, cần xây dựng cơ chế phản hồi và đo lường mức độ tiếp nhận của thị trường, lắng nghe ý kiến của người dân để kịp thời điều chỉnh thông điệp. Việc nắm bắt phản ứng của công chúng sẽ giúp cơ quan quản lý điều tiết nội dung và cách thức truyền thông phù hợp hơn với thực tiễn.

Là một trong những chuyên gia gắn bó lâu năm với công tác truyền thông chính sách của ngành Ngân hàng TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ nhận thấy, trình độ phóng viên Thời báo Ngân hàng đã tiến bộ vượt bậc, các nội dung phản ánh đa chiều có độ sâu được công chúng đón nhận. Song trong thời gian tới, cần tiếp tục bồi dưỡng, đào tạo chuyên sâu về kinh tế vĩ mô, tái cấu trúc ngân hàng để họ có thể viết bài như những chuyên gia thực thụ. Bởi hiện nay các cuốn sách kinh tế hay nhất toàn cầu thường do nhà báo viết. Trong truyền thông chính sách cũng có thể tận dụng AI trong hỗ trợ phân tích dữ liệu, dự báo phản ứng thị trường nhằm xây dựng kịch bản truyền thông chuẩn xác nhất.

Bên cạnh đó, ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) khẳng định, truyền thông nếu làm tốt sẽ thúc đẩy chính sách, nếu không khéo sẽ gây tác động ngược. Do đó, Thời báo Ngân hàng nên có chuyên mục công bố các bài báo, công trình nghiên cứu khoa học của cán bộ Ngành. Điều này vừa thể hiện năng lực chuyên môn của Ngân hàng Nhà nước, vừa tạo uy tín cho các phát ngôn chính sách sau này. Đồng thời tương tác đa chiều, không chỉ áp đặt thông tin một chiều mà cần lắng nghe phản hồi từ thị trường để điều chỉnh liều lượng truyền thông phù hợp.

Nhân dịp này, đồng chí Phạm Thanh Hà đã tặng hoa chúc mừng các đồng chí trong Hội đồng biên tập vừa trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI, đồng thời bày tỏ tin tưởng các đại biểu sẽ phát huy cao độ trí tuệ và bản lĩnh, đóng góp cho hoạt động của Quốc hội, vì sự phồn vinh của đất nước và sự phát triển bền vững của hệ thống Ngân hàng Việt Nam.