Ngân hàng giảm lãi suất, tiếp sức doanh nghiệp

Cụ thể hóa yêu cầu giảm chi phí vốn

Giảm chi phí, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp đang là một yêu cầu xuyên suốt trong chỉ đạo điều hành. Tại cuộc gặp các doanh nghiệp tiêu biểu ngày 12/10, nhân dịp Ngày Doanh nhân Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu tháo gỡ thực chất những khó khăn, giảm chi phí cho doanh nghiệp, củng cố niềm tin và tạo dựng môi trường kinh doanh ổn định, minh bạch, thuận lợi.

Đối với doanh nghiệp, chi phí tài chính có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì dòng tiền, thực hiện đơn hàng và quyết định đầu tư. Trong giai đoạn cao điểm sản xuất, kinh doanh cuối năm, việc tiếp cận nguồn vốn với lãi suất hợp lý càng có ý nghĩa thiết thực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng vừa ký ban hành Kết luận số 106-KL/TW ngày 15/10 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện ngân sách nhà nước năm 2026 và kế hoạch năm 2027.

Theo kết luận, mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2027 được đặt ra ở mức từ 10% trở lên, gắn với yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Về điều hành tiền tệ, lãi suất và tỷ giá cần được điều hành phù hợp với diễn biến trong nước và quốc tế. Trung ương yêu cầu giảm lãi suất cho vay, hướng dòng tín dụng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời kiểm soát chặt tín dụng đối với những lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nêu việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN), thông qua các biện pháp điều hành, đã chỉ đạo hệ thống các tổ chức tín dụng thống nhất giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2% đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, theo đúng chủ trương của Trung ương, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Ngân hàng giảm lãi suất, tiếp sức doanh nghiệp theo chỉ đạo của Chính phủ

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị NHNN và các tổ chức tín dụng nghiêm túc đánh giá, rút kinh nghiệm việc thực hiện các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay thời gian qua. Đồng thời, khẩn trương triển khai thực chất, hiệu quả, kịp thời các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất, theo đó giảm lãi suất cho vay từ 1,5–2% đối với sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp.

Cụ thể hóa định hướng này, BIDV triển khai chương trình tín dụng ưu đãi trên toàn hệ thống từ ngày 15/10/2026. Lãi suất cho vay chỉ từ 6%/năm, giảm tới 2%/năm so với mức lãi suất thông thường, tùy theo kỳ hạn và lĩnh vực vay vốn.

Chương trình áp dụng đối với các khoản vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam, tập trung vào những ngành, lĩnh vực phù hợp với định hướng ưu tiên của Chính phủ. Khách hàng tham gia phải đáp ứng các điều kiện của chương trình và quy định cấp tín dụng của BIDV. Với phạm vi này, nguồn vốn ưu đãi hướng đến hỗ trợ nhu cầu sản xuất, kinh doanh, nhất là trong giai đoạn cao điểm cuối năm 2026.

Tại phiên thảo luận tổ chiều 17/10 về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chủ tịch HĐQT Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cũng cho biết ngân hàng cam kết từ nay đến cuối năm giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp.

Theo ông Tùng, doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, nhưng chỉ chiếm khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng. “Điều này cho thấy nhu cầu hỗ trợ của khu vực doanh nghiệp SME rất lớn, trong khi nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước có giới hạn”, ông Tùng nêu.

Từ thực tế đó, ông Tùng cho rằng nếu xây dựng cơ chế hỗ trợ áp dụng đồng loạt cho toàn bộ doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ rất dễ dẫn đến tình trạng dàn trải, khó bảo đảm hiệu quả. Vì vậy, cần xác định rõ đối tượng, mục tiêu ưu tiên, tập trung nguồn lực vào những ngành nghề, lĩnh vực và nhóm doanh nghiệp có tiềm năng phát triển, có khả năng liên kết với doanh nghiệp lớn, tham gia các chuỗi sản xuất, cung ứng.

Giảm lãi suất gắn với an toàn dòng vốn

Thực tế trong thời gian qua, NHNN đã đồng bộ thực hiện nhiều giải pháp để khơi thông nguồn tín dụng đồng thời chỉ đạo các TCTD đẩy mạnh chuyển đổi số, tiết giảm chi phí để giảm lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp. Cụ thể, trong 9 tháng đầu năm 2026, NHNN điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khoá mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác nhằm kiên định ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026 bình quân khoảng 4,5%, góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

NHNN đã điều hành nghiệp vụ thị trường mở linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường, góp phần ổn định thị trường tiền tệ và thực hiện mục tiêu chính sách tiền tệ. Nhờ đó, nhu cầu thanh toán, chi trả của các TCTD được đảm bảo, thông suốt, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng có xu hướng giảm.

Về điều hành lãi suất, áp lực rất lớn đối với điều hành nhưng NHNN đã thực hiện quyết liệt các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất thị trường nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Cụ thể, tiếp tục giữ nguyên các mức lãi suất điều hành nhằm tạo điều kiện cho TCTD tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp từ NHNN; chỉ đạo các TCTD triển khai các giải pháp để ổn định mặt bằng lãi suất và yêu cầu tiếp tục công bố thông tin lãi suất cho vay trên trang thông tin điện tử của ngân hàng để khách hàng tham khảo khi tiếp cận vốn vay, áp dụng công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số. Chỉ đạo các NHNN Khu vực tổ chức họp với các chi nhánh NHTM trên địa bàn, kiểm tra việc giảm lãi suất theo chỉ đạo của NHNN.

Theo đại diện NHNN, với các giải pháp trên, tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới. Đến ngày 20/9/2026, lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới ở mức 6,38%/năm, tăng 1,15%/năm so với cuối năm 2025, Trong điều hành tín dụng, NHNN tiếp tục thực hiện các giải pháp điều hành tín dụng phù hợp nhằm góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Với các giải pháp đồng bộ, đến ngày 30/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025, tăng 16,69% so với cùng kỳ năm 2025.

Để các giải pháp đi vào thực chất, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu Thống đốc NHNN trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về hiệu quả triển khai các giải pháp ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay và bảo đảm thanh khoản cho các ngân hàng thương mại.

Đối với các tổ chức tín dụng, Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục tiết giảm chi phí, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả hoạt động, thực hiện giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân. Các ngân hàng phải công khai, minh bạch lãi suất theo quy định; nâng cao năng lực tài chính, quản trị điều hành, quản trị rủi ro và kiểm soát nội bộ.

Cùng với đó, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định pháp luật và chỉ đạo của NHNN về lãi suất phải được tăng cường. Các tổ chức tín dụng không chấp hành chỉ đạo về ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay hoặc cạnh tranh lãi suất không lành mạnh phải được kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý nghiêm theo thẩm quyền.

Việc giảm chi phí vốn cũng gắn chặt với yêu cầu nâng cao chất lượng tín dụng. Phó Thủ tướng chỉ đạo hướng dòng vốn vào sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên; kiểm soát chặt chẽ nợ xấu, hạn chế nợ xấu phát sinh, tăng cường giám sát hoạt động cấp tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, nhất là bất động sản.

NHNN cho biết, trong những tháng cuối năm, NHNN tiếp tục điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ; sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng thương mại. Việc theo dõi lãi suất tiền gửi, cho vay của thị trường và từng tổ chức tín dụng tiếp tục được thực hiện chặt chẽ.

Từ phía ngân hàng, giảm lãi suất cần đi cùng cải thiện quy trình cấp tín dụng và công khai điều kiện vay, giúp doanh nghiệp xác định rõ khả năng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Khi chi phí vốn được giảm thực chất và tín dụng đến đúng nhu cầu sản xuất, kinh doanh, các chương trình hỗ trợ mới có thể chuyển thành nguồn lực duy trì đơn hàng, mở rộng hoạt động và đóng góp cho tăng trưởng.