Nghị quyết 68 mở đường, doanh nghiệp tư nhân chờ bứt phá

Tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68

Kinh tế tư nhân bước vào giai đoạn chuyển động mới

Ngày 13/5, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance tổ chức tọa đàm “Dấu ấn 1 năm thực hiện Nghị quyết 68” nhằm đánh giá kết quả bước đầu, nhận diện những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp sau một năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Sau một năm đi vào thực tiễn, Nghị quyết 68 được đánh giá đã tạo ra nhiều chuyển biến quan trọng cả về tư duy điều hành lẫn chính sách phát triển kinh tế. Với định hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm, kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi và khơi thông nguồn lực cho khu vực tư nhân, nghị quyết đang mở ra kỳ vọng về một động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Phát biểu mở đầu tọa đàm, TS. Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) nhận định, Nghị quyết 68 có thể xem là một nghị quyết mang tính dấu mốc, thậm chí “vĩ đại”, bởi đã tạo ra một nhận thức mới, một quyết tâm mới và động lực mới để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường hiện đại.

Theo ông Hoàng Anh Minh, Phó Chủ tịch thường trực VFCA, Tổng Biên tập VietnamFinance, điều dễ nhận thấy sau một năm không chỉ là sự thay đổi về mặt chính sách mà còn là sự chuyển động rõ rệt trong tư duy điều hành và tâm thế của cộng đồng doanh nghiệp.

Kể từ khi Nghị quyết 68 được ban hành, môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam liên tục được cải thiện với nhiều chính sách mang tính đột phá. Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 198/2025/QH15 nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh và startup. Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 tiếp tục cắt giảm mạnh danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện xuống còn 199 ngành nghề từ ngày 1/7/2026, đồng thời chuyển mạnh sang cơ chế “hậu kiểm”. Bên cạnh đó, Nghị quyết 02/NQ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP cũng được kỳ vọng tạo thêm động lực cho kinh tế số, kinh tế xanh và khu vực kinh doanh cá thể.

Theo ông Hoàng Anh Minh, điểm đáng chú ý là các chính sách hiện nay không còn dừng ở các tuyên bố định hướng mà đã tập trung xử lý trực tiếp “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, tức chất lượng thể chế và môi trường kinh doanh. Đây được xem là yếu tố then chốt để thu hút dòng vốn lớn cũng như tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân trở thành lực lượng nòng cốt của nền kinh tế.

“Ngay sau khi Nghị quyết 68 được ban hành, thị trường đã ghi nhận bầu không khí hưởng ứng rất mạnh mẽ từ cộng đồng doanh nghiệp, giới chuyên gia và các diễn đàn kinh tế”, ông Minh cho biết.

Theo ông Minh, tín hiệu rõ nhất là sự xuất hiện của hàng loạt kế hoạch đầu tư mới từ khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là các tập đoàn lớn. Nhiều dự án hiện nay có quy mô “chưa từng có”, với tổng vốn đầu tư lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng và diện tích hàng nghìn, thậm chí hơn 10.000 ha cho một cụm dự án.

Gần đây nhất, HĐND TP. Hà Nội đã thông qua chủ trương triển khai nhiều dự án quy mô lớn, trong đó có dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng với tổng vốn đầu tư hơn 700.000 tỷ đồng, cùng dự án khu đô thị thể thao Olympic có tổng vốn gần 1 triệu tỷ đồng.

TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, thành tựu lớn nhất sau một năm triển khai Nghị quyết 68 chính là sự thay đổi mạnh mẽ về tư tưởng và định hướng chính sách. Hàng loạt văn bản pháp luật và cơ chế hỗ trợ đã được ban hành để cụ thể hóa nghị quyết.

Theo ông Bình, trong giai đoạn đầu, Nghị quyết 68 đã tạo ra sự hứng khởi rất lớn trong khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào thực tế, sự hào hứng này hiện tập trung chủ yếu ở nhóm doanh nghiệp lớn, trong khi tác động tới doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn chưa thật sự rõ nét.

Thách thức lớn nhất vẫn là niềm tin của doanh nghiệp

Ở góc nhìn thận trọng hơn, TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho rằng, việc đánh giá hiệu quả triển khai các nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân là vấn đề “khó nói”, bởi cần nhìn thẳng vào cả tín hiệu tích cực lẫn những tồn tại đáng lo ngại.

Sau một năm triển khai, Nghị quyết 68 được đánh giá đã tạo chuyển biến mạnh về tư duy điều hành, cải thiện môi trường kinh doanh

Theo ông Cung, điều quan trọng nhất là phải đánh giá dựa trên kết quả thực chất thay vì cảm nhận hay báo cáo hình thức.

TS. Nguyễn Đình Cung nhấn mạnh rằng, khi Nghị quyết 68 được ban hành, cộng đồng doanh nghiệp và xã hội đều đặt kỳ vọng rất lớn, xem đây như tín hiệu mở ra một giai đoạn phát triển mới cho khu vực tư nhân. Tuy nhiên, sau thời gian triển khai, cần nhìn lại bằng các chỉ tiêu cụ thể.

“Mục tiêu đến năm 2030 có 2 triệu doanh nghiệp là mục tiêu rất rõ ràng và hoàn toàn có thể đo lường được”, ông Cung nói.

Theo TS. Nguyễn Đình Cung, nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn thì khả năng đạt mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 là rất khó khăn.

Ông Nguyễn Đình Cung cho rằng, niềm tin hiện là vấn đề lớn nhất của khu vực tư nhân. Khi doanh nghiệp chưa cảm nhận rõ lợi ích từ chính sách, họ sẽ chưa sẵn sàng bỏ vốn mở rộng đầu tư hoặc gia nhập thị trường.

Dù đã xuất hiện một số tín hiệu tích cực, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp lớn, nhưng nhìn chung tốc độ triển khai vẫn còn chậm và chưa tạo ra chuyển động đủ mạnh.

Theo TS. Nguyễn Đình Cung, một nền kinh tế muốn phát triển bền vững phải dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tuy nhiên, nguồn lực dành cho các lĩnh vực này hiện chưa tạo ra được những dự án hay doanh nghiệp có tính dẫn dắt.

“Nếu xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực phát triển chính thì cả Nhà nước lẫn tư nhân đều phải dồn nguồn lực thực sự cho lĩnh vực này”, ông Cung nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, TS.Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia cho rằng, nhiều chính sách hỗ trợ hiện nay vẫn mang nặng tính hành chính hơn là cơ chế thị trường, khiến quá trình triển khai thực tế gặp nhiều vướng mắc.

Theo ông Nghĩa, Việt Nam hiện không thiếu doanh nhân hay kỹ sư có năng lực, cũng không thiếu khát vọng phát triển công nghiệp công nghệ cao. Điều còn thiếu là một hệ sinh thái đủ mạnh về vốn, nhân lực, công nghệ và cơ chế chia sẻ rủi ro để doanh nghiệp yên tâm đầu tư dài hạn.

Ông Nghĩa cho rằng, Việt Nam cần chuyển mạnh từ tư duy tăng trưởng dựa vào gia công sang phát triển năng lực công nghệ và doanh nghiệp nội địa nếu muốn xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và có sức cạnh tranh cao hơn.

“Kinh tế tư nhân muốn trở thành động lực tăng trưởng thì điều quan trọng nhất vẫn là niềm tin”, TS. Lê Xuân Nghĩa nhấn mạnh, đồng thời cho rằng cải cách thể chế, nâng cao tính ổn định và khả năng dự báo của môi trường kinh doanh sẽ là yếu tố quyết định trong giai đoạn tới.

Ở góc độ thực thi chính sách, ông Bùi Thanh Minh, Phó Giám đốc Văn phòng Ban IV cho rằng, dư luận hiện đang đặt quá nhiều kỳ vọng vào riêng Nghị quyết 68, trong khi cải cách thể chế và xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi là quá trình dài hạn, không thể giải quyết chỉ trong vài tháng.

Theo ông Bùi Thanh Minh, hiệu ứng tích cực từ Nghị quyết 68 đang lan tỏa không đồng đều. Ban đầu cộng đồng doanh nghiệp khá hào hứng, nhưng theo thời gian tâm lý tích cực đã giảm dần. Doanh nghiệp lớn hiện hưởng lợi rõ nét hơn, trong khi doanh nghiệp nhỏ và vừa hay khu vực hộ kinh doanh vẫn chưa cảm nhận đầy đủ tác động từ chính sách.

Ông Bùi Thanh Minh cho rằng, Nghị quyết 68 là bước khởi đầu quan trọng, nhưng điều Việt Nam cần hơn là một tư duy cải cách tổng thể, thực chất và bền bỉ.