Nhiều NHTW lớn có thể phải sớm tăng lãi suất do giá dầu tăng cao

1. Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed)

Fed đã giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% - 3,75% vào thứ Tư (18/3) và dự báo sẽ cắt giảm lãi suất thêm một lần nữa trong năm nay. Tuy nhiên phát biểu tai buổi họp báo sau đó, Chủ tịch Fed Jerome Powell lại tỏ rất thận trọng với áp lực lạm phát, từ việc giá cả tăng cao dai dẳng do thuế quan, đến việc giá năng lượng tăng cao do chiến sự tại Trung Đông mà Fed không thể “bỏ qua” như một cú sốc nhất thời.

Ông cho biết, Fed đang theo dõi xem giá dầu diesel, nhiên liệu máy bay và các nguyên liệu đầu vào khác từ dầu mỏ tăng cao sẽ ảnh hưởng như thế nào đến lạm phát chung và “lan vào lạm phát cơ bản”. “Chúng tôi không biết điều này sẽ lớn đến mức nào và kéo dài bao lâu”, Powell nói về việc giá cả tăng cao do chiến sự tại Trung Đông gây ra. ”Nó có thể hoặc không thể thực sự tạo ra tác động lớn đến nền kinh tế Mỹ. Chúng ta chỉ cần chờ xem”.

Nếu như trước khi chiến sự Trung Đông nổ ra, thị trường kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất thêm hai lần nữa trong năm nay. Tuy nhiên với việc chiến sự đẩy giá dầu tăng cao, cộng thêm những lời lẽ thận trọng của Chủ tịch Fed, thị trường không còn kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay. Thậm chí, các nhà giao dịch còn đang đặt cược khoảng 25% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất vào tháng 12, theo công cụ FedWatch của CME.

2. NHTW châu Âu (ECB)

ECB cũng giữ nguyên các mức lãi suất chủ chốt vào thứ Năm (19/3), một ngày sau quyết định chính sách của Fed. Theo đó lãi suất tiền gửi, lãi suất tái cấp vốn và lãi suất cho vay cận biên lần lượt được duy trì ở mức 2%; 2,15% và 2,40%.

Trong tuyên bố chính sách phát đi sau cuộc họp, ECB cũng tỏ ra thận trọng với áp lực lạm phát do giá dầu tăng cao. Theo đó cuộc chiến “sẽ tác động đáng kể đến lạm phát trong ngắn hạn thông qua giá năng lượng cao hơn. Tác động trung hạn sẽ phụ thuộc vào cả cường độ và thời gian của cuộc xung đột cũng như cách giá năng lượng ảnh hưởng đến giá tiêu dùng và nền kinh tế”, tuyên bố nêu rõ.

Phát biểu tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cũng cho biết, cuộc chiến kéo dài ở Trung Đông có thể dẫn đến sự dịch chuyển tăng giá năng lượng lớn hơn và kéo dài hơn so với dự kiến ​​hiện tại, làm tăng thêm lạm phát khu vực đồng euro. “Điều này có thể được củng cố và trở nên dai dẳng hơn nếu kỳ vọng lạm phát và tăng trưởng tiền lương tăng lên tương ứng”, bà nói thêm.

Theo các nhà phân tích, giá dầu tăng cao sẽ tạo áp lực lớn đến lạm phát tại khu vực đồng tiền chung do khu vực này phụ thuộc rất lón vào năng lượng nhập khẩu. Cũng chính bởi vậy, hiện thị trường kỳ vọng ECB có thể tăng lãi suất hai lần trong năm nay và lần đầu tiên có thể diễn ra vào tháng 6 tới, thay vì dự báo cơ quan này sẽ giữ nguyên lãi suất cho tới năm 2027 như trước đây.

3. NHTW Anh (BOE)

BOE cũng giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75% vào thứ Năm (19/3) với sự đồng thuận của toàn bộ 9 thành viên của Ủy ban Chính sách tiền tệ - cơ quan thiết lập lãi suất của BOE – thay vì tỷ lệ 5-4 như hai cuộc họp trước đây.

BOE cũng cho biết, lạm phát được dự báo có thể lên tới 3,5% trong hai quý tiếp theo và họ đang cảnh giác với nguy cơ kỳ vọng lạm phát cao hơn sẽ ăn sâu vào nền kinh tế. Mặc dù thừa nhận rủi ro suy thoái kinh tế có thể làm giảm áp lực lạm phát, nhưng BOE cho biết, rủi ro lớn hơn là lạm phát cao hơn, đồng thời khẳng định “sẵn sàng hành động khi cần thiết” để giữ lạm phát ở mức mục tiêu 2%.

Do lạm phát tại Anh vẫn đứng ở mức cao nhất trong số các nền kinh tế phát triển và nước này cũng phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu, cộng thêm những lời lé khá diều hâu phát đi sau cuộc họp tháng 3, các nhà giao dịch kỳ vọng BOE có thể tăng lãi suất ngay trong tháng 4 tới và sẽ có thêm hai lần tăng lãi suất nữa trong năm nay.

4. Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB)

SNB cũng giữ nguyên lãi suất ở mức 0% vào thứ Năm (19/3), mức thấp nhất trong số các ngân hàng trung ương lớn và phát đi tín hiệu sẵn sàng can thiệp để kiềm chế sự tăng vọt gần đây của đồng franc Thụy Sĩ, một loại tiền tệ trú ẩn an toàn. Đồng tiền này đang giao dịch ở mức cao nhất trong khoảng 11 năm so với đồng euro.

Lạm phát ở Thụy Sĩ chỉ ở mức 0,1% trong tháng 3, và sự tăng giá của đồng franc đe dọa đẩy nó xuống dưới mục tiêu 0-2% của SNB.

5. NHTW Thụy Điển (Riksbank)

Riksbank cũng giữ nguyên lãi suất chủ chốt ở mức 1,75% vào thứ Năm (19/3). Giống như các NHTW khác, cơ quan này cũng cảnh báo rằng sự không chắc chắn rất cao do chiến sự tại Trung Đông. Thị trường cũng dự đoán sẽ có những đợt tăng lãi suất trong năm nay.

6. NHTW Na Uy (Norges Bank)

Norges Bank sẽ họp vào tuần tới. Lạm phát dai dẳng khiến cơ quan này là một trong những NHTW thận trong nhất trong số các NHTW tại các thị trường phát triển khi chỉ cắt giảm lãi suất hai lần trong năm ngoái từ mức cao nhất cuối năm 2023 là 4,5%.

Với việc giá dầu tăng cao đang tạo áp lực lớn đến lạm phát, thị trường dự đoán động thái tiếp theo của Norges Bank sẽ là tăng lãi suất, và một đợt tăng lãi suất được định giá đầy đủ vào tháng 8.

7. NHTW Canada (BOC)

NHTW Canada hôm thứ Tư (18/3) cũng giữ nguyên lãi suất ở mức 2,225. Nhưng Thống đốc Tiff Macklem cảnh báo rằng họ sẵn sàng tăng chi phí vay nếu giá năng lượng cao hơn có nguy cơ dẫn đến lạm phát kéo dài.

BOC đã duy trì ổn định lãi suất kể từ tháng 10/2025. Thị trường dự kiến ​​ít nhất một lần tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào cuối năm, nhưng không cho rằng điều đó có khả năng xảy ra cho đến quý 3.

8. Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA)

RBA đã tăng lãi suất lên 4,1% vào thứ Ba (17/3), lần tăng lãi suất thứ hai liên tiếp, đồng thời cảnh báo về rủi ro “đáng kể” đối với lạm phát do chiến tranh.

Lạm phát cơ bản đã đạt mức cao nhất trong 16 tháng là 3,4% vào tháng 1 và đang tăng lên. Thị trường dự đoán ít nhất hai, có thể là ba lần tăng lãi suất nữa trong năm nay, điều này sẽ đưa lãi suất vượt qua mức cao nhất cuối năm 2023.

9. Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ)

BNZ sẽ nhóm họp vào đầu tháng Tư. Ngân hàng này đã cắt giảm lãi suất mạnh hơn hầu hết các NHTW khác trong năm 2024 và 2025 xuống còn 2,25%. Tuy nhiên, thị trường cho rằng động thái tiếp theo sẽ là tăng lãi suất, và dự kiến ​​sẽ có ba lần tăng lãi suất vào cuối năm.

10. NHTW Nhật Bản (BOJ)

Hiện BOJ đã không còn là NHTW lớn duy nhất đang trong giai đoạn tăng lãi suất khi mà đã có sự tham gia của RBA và dự kiến sẽ còn có thêm nhiều cái tên khác trong thời gian tới.

Mặc dù BOJ cũng giữ nguyên lãi suất ở mức cao nhất trong 30 năm là 0,75% vào thứ Năm (19/3). Tuy nhiên cơ quan này cũng tỏ ra thận trọng với lạm phát trong bối cảnh cuộc chiến tại Trung Đông đang đẩy giá dầu tăng cao, trong khi đồng yên Nhật đang suy yếu.

Trong tuyên bố chính sách phát đi sau cuộc họp, BOJ cho biết, lạm phát “dự kiến ​​sẽ chịu áp lực tăng lên, do ảnh hưởng của việc giá dầu thô tăng gần đây”, và lưu ý “cần chú ý đến tác động của việc giá dầu thô tăng đối với triển vọng lạm phát CPI cơ bản”.

Phát biểu tại buổi họp báo sáu đó, Thống đốc Kazuo Ueda cho biết hội đồng BOJ tập trung nhiều hơn vào rủi ro gia tăng lạm phát hơn là rủi ro giảm tăng trưởng do xung đột.

Những lời lẽ này khiến thị trường kỳ vọng, BOJ có thể tăng lãi suất trong tháng 4.