NHTW Anh tăng lãi suất lần đầu sau hơn 3 năm, phát tín hiệu còn tăng tiếp

Tăng lãi suất lần đầu tiên sau hơn 3 năm

Tại cuộc họp chính sách tháng 11 vừa kết thúc hôm thứ Năm (5/11), Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) – cơ quan thiết lập lãi suất của BoE - đã bỏ phiếu với tỷ lệ 8-1 để nâng lãi suất từ ​​3,75% lên 4%. Đáng chú ý là ý kiến phản đối của bà Catherine Mann là do bà muốn tăng lãi suất 50 điểm cơ bản.

Đây là đợt tăng lãi suất đầu tiên của cơ quan này kể từ tháng 8/2023. Lý do để BoE đưa ra quyết định này chính là lạm phát tại Anh đang có xu hướng nóng lên do giá năng lượng tăng cao vì chiến sự tại Trung Đông; trong khi tăng trưởng kinh tế vẫn khá mạnh.

Mặc dù cho đến nay, BoE ghi nhận rất ít bằng chứng về tình trạng lạm phát gia tăng ngoài các lĩnh vực chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chi phí năng lượng cao. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách cho rằng áp lực lạm phát tích tụ sau nhiều tháng giá năng lượng leo thang đòi hỏi phải tăng lãi suất ngay từ bây giờ. “Áp lực lạm phát tiềm ẩn hiện đã đủ lớn để đòi hỏi một đợt tăng lãi suất”, BoE cho biết trong biên bản cuộc họp tháng 11.

Theo kịch bản trọng tâm của BoE, lạm phát sẽ chưa thể quay về mục tiêu 2% cho đến quý III năm 2028 — chậm hơn 6 tháng so với dự báo mà BoE đưa ra hồi tháng 7 (thời điểm căng thẳng Mỹ - Iran tạm lắng, giúp chi phí năng lượng giảm xuống).

Cụ thể, BoE dự báo lạm phát sẽ đạt đỉnh ở mức 4,8% vào quý II năm tới. Thậm chí trong một kịch bản bất lợi hơn, khi giá dầu chạm ngưỡng gần 130 USD/thùng (so với mức khoảng 100 USD/thùng hiện nay), lạm phát sẽ lên tới 6,2% vào quý III năm 2027.

Đó chính là lý do toàn bộ các thành viên của MPC đều ủng hộ tăng lãi suất, thậm chí bà Catherine Mann phản đối quyết định tăng lãi suất 25 điểm cơ bản là vì bà muốn tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản.

Trong biên bản cuộc họp tháng 11, bà Mann bày tỏ lo ngại về “các rủi ro lạm phát phi tuyến tính”, khi lạm phát giá tiêu dùng đã tăng lên 3,5% vào tháng 9. Theo bà, đây là yếu tố có thể dẫn đến sự sụt giảm niềm tin vào NHTW.

Phát tín hiệu còn tăng thêm lãi suất

Theo biên bản cuộc họp, mặc dù BoE cho rằng, “chính sách tiền tệ không đi theo một lộ trình cố định”, tuy nhiên cơ quan này cũng nhấn mạnh sẽ tiếp tục đánh giá khả năng giá năng lượng cao lan truyền sang các mức giá khác và nền kinh tế, thông qua việc theo dõi diễn biến của tiền lương cơ bản, hành vi định giá và mức độ dư thừa công suất trong nền kinh tế.

Phát biểu tại buổi họp báo sau cuộc họp chính sách, Thống đốc Andrew Bailey cũng cho rằng, "đợt tăng lãi suất hôm nay không nên được xem là khởi đầu của một chuỗi tăng lãi suất kéo dài tất yếu”. Nhưng ông cũng nhấn thêm, “nếu xung đột tại Trung Đông không được giải quyết, thì đây cũng khó có thể là đợt tăng lãi suất cuối cùng”.

Tuy nhiên với việc BoE nâng dự báo lạm phát và cơ quan này tỏ ra diều hâu hơn, nhiều chuyên gia cho rằng, BoE sẽ còn tăng thêm lãi suất trong thời gian tới.

Bản thân Thống đốc BoE Andrew Bailey cũng cho biết, ngay cả khi giá dầu duy trì ở mức hiện tại, việc tiếp tục tăng lãi suất vẫn có khả năng là cần thiết, bởi “đã có sẵn một áp lực lạm phát đáng kể đang tích tụ trong nền kinh tế”.

Đồng quan điểm, cả Phó Thống đốc BoE Clare Lombardelli và Nhà Kinh tế trưởng Huw Pill đều cho rằng, nhiều khả năng sẽ cần thêm một đợt tăng lãi suất trong thời gian tới.

Một thành viên bên ngoài của MPC, bà Megan Greene - người cùng với bà Mann và ông Pill từng bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất vào tháng 9 - cũng đề cập đến sự cần thiết của "các đợt tăng lãi suất bổ sung".

Tuy nhiên theo các nhà phân tích, khả năng tăng tiếp lãi suất của BoE tại cuộc họp tháng 12 là 50-50. “Cuộc họp tháng 12 hiện giống như một trò tung đồng xu; diễn biến giá dầu và khí đốt tự nhiên sẽ là yếu tố quyết định”, Andrew Goodwin - Chuyên gia kinh tế trưởng về Anh tại Oxford Economics nhận định.

Hiện thị trường cũng đang đặt cược xác suất tăng lãi suất vào tháng 12 ở mức 50%, tăng so với khoảng 30% trước động thái tăng lãi suất hôm thứ Năm.

"Đã có ý kiến ​​bất đồng ủng hộ mức tăng lãi suất lớn hơn, và ông Bailey cũng khẳng định rất rõ ràng rằng sẽ cần thêm các đợt tăng lãi suất nếu giá năng lượng vẫn duy trì ở mức cao. Điều này phần nào củng cố cho các dự báo trên thị trường về những đợt tăng lãi suất tiếp theo", Michael Metcalfe - Trưởng bộ phận chiến lược vĩ mô tại State Street cho biết.

Metcalfe cho biết ông kỳ vọng sẽ có thêm ít nhất một đợt tăng lãi suất nữa. "Vấn đề là sẽ có bao nhiêu đợt tăng nữa", ông nói. "Đó chính là câu hỏi sẽ chi phối diễn biến của đồng bảng Anh và thị trường lãi suất trong những tuần tới".