Tân Chủ tịch Fed và bài toán khó về giảm lãi suất

Với tỷ lệ 54 phiếu ủng hộ và 45 phiếu chống, Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn cựu Thóng đốc Fed Kevin Warsh là người lãnh đạo NHTW Mỹ nhiệm kỳ tới. Lễ tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ 4 năm làm Chủ tịch Fed và đồng thời nhiệm kỳ 14 năm làm Thống đốc Fed của Kevin Warsh đang chờ chữ ký cuối cùng của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên các giấy tờ do Thượng viện gửi đến.

Hiện ông Trump đang ở Trung Quốc để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình, song theo một quan chức Nhà Trắng, ông “dự định sẽ ký các giấy tờ càng sớm càng tốt để khôi phục niềm tin vào quá trình ra quyết định của Fed”.

Kevin Warsh sẽ tiếp quản vị trí lãnh đạo Fed từ ông Jerome Powell, người sẽ kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch của mình vào thứ Sáu (15/5) nhưng vẫn sẽ giữ chức vụ Thống đốc Fed. Thống đốc Fed Stephen Miran, hiện là người ủng hộ mạnh mẽ nhất việc cắt giảm lãi suất tại Fed, sẽ rời khỏi vị trí của mình trong Hội đồng Thống đốc để nhường chỗ cho Kevin Warsh.

Dự kiến Kevin Wash ​​sẽ chủ trì cuộc họp tiếp theo của Fed vào ngày 16-17 tháng 6 trong bối cảnh các nhà hoạch định chính sách đang tranh luận về khả năng tăng lãi suất do lạm phát tại Mỹ có xu hướng tăng cao.

Theo đó chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tại Mỹ đã tăng 3,8% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm trước, mức tăng hàng năm lớn nhất kể từ tháng 5 năm 2023. Còn CPI cơ bản, đã loại trù chi phí thực phẩm và năng lượng dễ biến động, cũng tăng 2,8% trong tháng 4, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của Fed.

Trong khi đó, chỉ số giá sản xuất, một thành phần quan trọng của lạm phát tổng thể, đã tăng 6% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm ngoái, tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 12 năm 2022 khi Fed đang phải đối phó với sự tăng vọt giá cả kỷ lục trong 40 năm bằng những đợt tăng lãi suất mạnh.

Các nhà phân tích dự đoán, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (CPE) – thước đo lạm phát ưa thích của Fed - tăng 3,8% trong tháng 4, cao hơn nhiều xa hơn mục tiêu 2% của Fed.

Đang quan ngại hơn là lạm phát chưa có dấu hiệu đạt đỉnh. Một số nhà hoạch định chính sách của Fed lo ngại rằng lạm phát đang lan rộng, thậm chí vượt ra ngoài tác động của thuế quan do chính quyền Trump áp đặt và sự tăng vọt giá dầu do chiến tranh Iran.

Cũng chính bởi vậy mà nhiều nhà hoạch định chính sách có quan điểm ngày càng “diều hâu” hơn, cho thấy việc tăng lãi suất cũng có khả năng xảy ra như việc giảm lãi suất trong những tháng tới. Theo đó ít nhất 5 trong số 19 nhà hoạch định chính sách của Fed đã nói rằng họ muốn thay đổi đó kể từ tháng 4.

Cũng trong tháng 6, các nhà hoạch định chính sách của Fed dự kiến ​​sẽ công bố các dự báo mới về lộ trình lãi suất. Các dự báo hồi tháng 3 về việc cắt giảm lãi suất một lần trong năm nay xem ra đã trở nên lỗi thời khi tỷ lệ thất nghiệp dao động quanh mức 4,3%, cho thấy thị trường lao động có thể không cần sự hỗ trợ của việc cắt giảm lãi suất. Trong khi, lạm phát vẫn tiếp tục gia tăng.

Thị trường tài chính hiện dự đoán không có thay đổi nào đối với mục tiêu lãi suất chính sách 3,5%-3,75% của Fed trong năm nay, với khả năng tăng lãi suất ngay trong tháng 1 năm 2027.

Một vấn đề cũng đang được thị trường quan tâm trong nhiệm kỳ của Kevin Warsh đó là tính đốc lập của Fed. Kể từ khi quay trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, ông Trump đã liên tục gây sức ép lên Fed cũng như chỉ trích Chủ tịch Fed Jerome Powel vì đã không cắt giảm lãi suất nhanh và mạnh như ông mong muốn.

Trước khi được ông Trump lựa chọn để đề cử vào vị trí Chủ tịch Fed, Kevin Warsh cũng đã bày tỏ sự ủng hộ quan điểm của Trump khi cho rằng lãi suất tại Mỹ nên ở mức thấp hơn.

Tuy nhiên, tại phiên điều trần trước Uỷ ban Ngân hàng Thượng viện vào tháng trước, ông nói rằng ông chưa đưa ra bất kỳ lời hứa nào về lãi suất, mặc dù ông cam kết sẽ thực hiện những thay đổi lớn, bao gồm tăng cường hợp tác với chính quyền về các vấn đề chính sách phi tiền tệ.

Ông cũng nói với các thượng nghị sĩ rằng, ông hoan nghênh một "cuộc tranh luận nội bộ" tại Fed khi các nhà hoạch định chính sách tìm ra phản ứng chính sách tiền tệ phù hợp với điều kiện kinh tế.