Lạm phát đang thách thức ý định giảm lãi suất của Fed

Lạm phát có thể tăng cao hơn

Lạm phát tại Mỹ đã vượt quá mục tiêu 2% của Fed trong một thời gian dài đến nỗi nhiều nhà quan sát tin rằng các nhà hoạch định chính sách đã ngầm chấp nhận mức lạm phát cao hơn. Điều đáng lo ngại hơn là nó có thể tiếp tục tăng.

Theo đó chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cũng như chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) – thước đo lạm phát ưa thích của Fed - đã vượt quá mục tiêu 2% của Fed trong 5 năm liên tiếp và vẫn tiếp tục như vậy. Lạm phát cơ bản, đã loại trừ chi phí thực phẩm và năng lượng dễ biến động, cũng vậy.

Thậm chí vấn đề có thể sẽ còn tồi tệ hơn trước khi được cải thiện. Việc đóng cửa eo biển Hormuz đang tạo áp lực tăng mạnh lên giá năng lượng, khiến mức lạm phát 4% ở Mỹ đang nhanh chóng trở thành hiện thực.

Số liệu tuần trước cho thấy tốc độ tăng hàng năm của PCE đã đạt 3,5% trong tháng 3, mức cao nhất trong gần 3 năm và mức tăng hàng tháng lên tới 0,7% trong tháng 3 cũng là mức tăng lớn nhất trong 5 năm. Mặc dù PCE cơ bản, chỉ số mà Fed cũng rất quan tâm, tăng chậm hơn lên 3,2%, nhưng giá năng lượng càng duy trì ở mức cao, thì khả năng chúng tác động đến lạm phát cơ bản càng lớn.

Mô hình "Dự báo Lạm phát Hiện tại" theo thời gian thực của Fed Cleveland dự báClevel, tốc độ tăng hàng năm của PCE cơ bản hiện đang ở mức 3,7%đatrong khi tốc độ tăng hàng năm của PCE tổng thể ở mức 5,4%; thậm chí tốc độ tăng hàng năm của CPI tổng thể đang ở mức đáng kinh ngạc 6,1%.

Chưa dừng lại ở đó, dựa trên sự tăng giá không ngừng của xăng dầu, nhà kinh tế Alan Detmeister của UBS dự đoán lạm phát CPI tổng thể trong tháng 5 sẽ ở mức 4,3% - tăng gần hai điểm phần trăm so với mức 2,4% của tháng 2, thời điểm trước khi chiến tranh Iran bắt đầu. “Với sự tăng vọt của giá xăng hàng ngày trong những ngày gần đây, tôi nghĩ rủi ro đối với dự báo CPI tổng thể của chúng tôi cho tháng 5 là theo chiều hướng tăng”, ông nói.

Một đợt tăng đột biến lạm phát ở mức độ này không phải là điều không thể xảy ra. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ, giá xăng trung bình tại các trạm xăng đang ở mức gần 4,45 đô la một gallon, tăng gần 50% kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu, mức tăng lớn nhất trong ít nhất 30 năm.

Thách thức lớn với ý định giảm lãi suất

Mặc dù giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50% - 3,75% vào thứ Tư tuần trước (29/4), song Fed vẫn chưa từ bỏ ý định cắt giảm thêm lãi suất trong năm nay. Trong thông cáo chính sách phát đi sau quyết định giữ nguyên lãi suất, Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC) – cơ quan thiết lập lãi suất của Fed cho biết: “Khi xem xét phạm vi và thời điểm điều chỉnh thêm đối với phạm vi mục tiêu cho lãi suất quỹ liên bang, Ủy ban sẽ đánh giá cẩn thận các dữ liệu sắp tới, triển vọng đang phát triển và sự cân bằng rủi ro”.

Tuy nhiên triển vọng cắt giảm lãi suất của Fed đang vấp phải một trở ngại rất lớn – lạm phát. Trên thực tế, không ít nhà hoạch định chính sách cũng đang phản đối định hướng chính sách nới lỏng của Fed trong bối cảnh áp lực lạm phát đang tăng cao.

Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack cho biết hom 1/5 rằng, bà không đồng ý với việc Fed duy trì xu hướng nới lỏng chính sách tiền tệ trong tuần qua do sự không chắc chắn về triển vọng kinh tế và lạm phát. “Sự không chắc chắn về triển vọng kinh tế đã gia tăng trong năm 2026 và khiến con đường tương lai của chính sách tiền tệ trở nên không chắc chắn hơn”, bà nói trong một tuyên bố.

Bà cũng cho biết đã bỏ phiếu chống lại tuyên bố chính sách của Fed hôm 29/4 vì nó giữ lại ngôn ngữ chỉ ra “sự tạm dừng chứ không phải là kết thúc chu kỳ nới lỏng. Tôi thấy xu hướng nới lỏng rõ ràng này không còn phù hợp với triển vọng hiện tại”. Theo bà, hiện có những rủi ro tăng đối với lạm phát và áp lực lạm phát là “trên diện rộng”, trong khi “giá dầu tăng cao là một nguồn gây thêm áp lực lạm phát”.

Trong khi Chủ tịch Fed New York John Williams – một nhà hoạch định chính sách có tầm ảnh hưởng rất tại Fed – cho biết hôm 4/5 rằng, rủi ro đối với cả hai phía trong nhiệm vụ của Fed đã tăng lên.

Ông lưu ý rằng, lạm phát cao, tín hiệu thị trường việc làm trái chiều và sự bất ổn về chiến tranh Iran đã tạo ra “một loạt các hoàn cảnh bất thường” đối với các nhà hoạch định chính sách của Fed. Ông nói thêm rằng, cuộc chiến này "có thể dẫn đến một cú sốc nguồn cung lớn hơn và trên diện rộng hơn, gây ra những hậu quả bất lợi nghiêm trọng hơn đối với lạm phát và hoạt động kinh tế”.

Với lạm phát, Williams cho rằng, nó có thể sẽ duy trì ở mức khoảng 3% trong năm nay trước khi quay trở lại mục tiêu 2% của Fed. “Với tất cả sự không chắc chắn hiện nay, tôi không cảm thấy chúng ta có thể đưa ra hướng dẫn mạnh mẽ về mức lãi suất có thể sẽ ở mức nào trong vài cuộc họp tới”, Williams cho biết.

Với việc áp lực lạm phát đang tăng cao theo giá dầu, các nhà đầu tư hầu như đã loại bỏ khả năng cắt giảm lãi suất của Fed trong năm nay. Thậm chí các nhà đầu tư còn đặt cược khả năng tăng lãi suất vào cuối năm cao hơn khá nhiều so với khả năng giảm lãi suất. Cụ thể theo công cụ FedWatch của CME, khả năng cắt giảm lãi suất trong tháng 12 chỉ là 6,6% trong khi khả năng tăng lãi suất là 27,7%.