Tăng tốc hoàn thiện trạm dừng nghỉ cao tốc Bắc – Nam

Tháo gỡ mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ trạm dừng nghỉ cao tốc

Từng bước hình thành mạng lưới dịch vụ trên toàn tuyến

Cùng với việc đưa vào khai thác hàng loạt đoạn tuyến mới, hệ thống trạm dừng nghỉ trên cao tốc Bắc – Nam phía Đông đang được đẩy nhanh tiến độ đầu tư nhằm hoàn thiện hạ tầng dịch vụ, bảo đảm an toàn giao thông và đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người dân, doanh nghiệp vận tải.

Theo Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng), đơn vị đang chỉ đạo và phối hợp các cơ quan, nhà đầu tư triển khai khẩn trương, quyết liệt việc xây dựng các trạm dừng nghỉ theo quy hoạch, coi đây là mắt xích quan trọng trong chuỗi khai thác đồng bộ tuyến cao tốc trục dọc quốc gia.

Hiện nay, trên tuyến cao tốc từ Hà Nội đến Cần Thơ đã có 5 trạm dừng nghỉ đưa vào vận hành khai thác, gồm: Giẽ – Ninh Bình (trạm của VEC), Cao Bồ – Mai Sơn (Xuân Khiêm trái tuyến, Xuân Cương phải tuyến), La Sơn – Hòa Liên (trái tuyến), TP.Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây và TP.Hồ Chí Minh – Trung Lương.

Ngoài ra, một điểm dừng xe trên cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi cũng mới được đưa vào sử dụng. Các trạm này cơ bản đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi, tiếp nhiên liệu và sử dụng dịch vụ thiết yếu của người dân, góp phần giảm áp lực cho lái xe trên các hành trình dài.

Ở nhóm đang đầu tư, Cục Đường bộ Việt Nam đã hoàn thành công tác lựa chọn nhà đầu tư và ký kết hợp đồng 21/21 trạm dừng nghỉ. Hiện các nhà đầu tư đang hoàn thiện thủ tục và tổ chức thi công theo tiến độ hợp đồng, phấn đấu cơ bản hoàn thành toàn bộ các trạm trong năm 2026.

Việc xã hội hóa đầu tư trạm dừng nghỉ được đánh giá là hướng đi phù hợp, vừa giảm gánh nặng ngân sách, vừa thu hút nguồn lực tư nhân tham gia cung cấp dịch vụ chất lượng cao trên tuyến cao tốc.

Trong bối cảnh nhiều trạm vẫn đang thi công, để bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và tạo thuận lợi cho người dân đi lại dịp Tết Nguyên đán năm 2026, Cục Đường bộ Việt Nam đã triển khai phương án đưa vào khai thác trước các công trình dịch vụ công thiết yếu hoặc tổ chức khai thác tạm thời.

Đến nay, đã có 9 trạm hoàn thành các hạng mục dịch vụ cơ bản, gồm: Mai Sơn – Quốc lộ 45; Nghi Sơn – Diễn Châu; Hàm Nghi – Vũng Áng; Vũng Áng – Bùng; Quy Nhơn – Chí Thạnh; Vân Phong – Nha Trang; Nha Trang – Cam Lâm; Vĩnh Hảo – Phan Thiết (Km205); Phan Thiết – Dầu Giây.

Bên cạnh đó, 8 trạm đang phấn đấu hoàn thành hoặc có phương án khai thác tạm phục vụ Tết, gồm: Bùng – Vạn Ninh; Cam Lộ – La Sơn; Quảng Ngãi – Hoài Nhơn (Km15 bên phải tuyến); Quảng Ngãi – Hoài Nhơn (Km77 bên trái tuyến); Hoài Nhơn – Quy Nhơn; Cam Lâm – Vĩnh Hảo; Cần Thơ – Hậu Giang; Hậu Giang – Cà Mau (bên phải tuyến).

Trong tổng số 17/21 trạm đưa vào khai thác nói trên, có 5 trạm đã bố trí cây xăng phục vụ phương tiện, gồm: Mai Sơn – Quốc lộ 45 (đang làm thủ tục cấp phép); Hàm Nghi – Vũng Áng; Vũng Áng – Bùng; Vĩnh Hảo – Phan Thiết (Km205); Quảng Ngãi – Hoài Nhơn (Km77 bên trái tuyến, đang làm thủ tục cấp phép).

Theo tính toán, từ Hà Nội đến Cà Mau, đến Tết Nguyên đán năm 2026 dự kiến sẽ có khoảng 23 trạm dừng nghỉ, điểm dừng xe có công trình dịch vụ công thiết yếu được đưa vào khai thác, với cự ly trung bình khoảng 100 km mỗi trạm. Cùng với hệ thống nút giao và các dịch vụ lân cận như trạm xăng dầu, ăn uống, nhu cầu của người dân và phương tiện lưu thông trên cao tốc cơ bản được đáp ứng.

Tháo gỡ “điểm nghẽn” mặt bằng, tăng tốc tiến độ

Theo ông Đoàn Chí Hiếu, Trưởng phòng Thẩm định, Cục Đường bộ Việt Nam (Bộ Xây dựng), theo quy hoạch mạng lưới trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông, toàn tuyến dự kiến đầu tư mới 24 trạm nhằm đáp ứng nhu cầu dừng đỗ, tiếp nhiên liệu và sử dụng dịch vụ thiết yếu của người dân. Đến nay, cơ quan quản lý đã ký hợp đồng với nhà đầu tư đối với 21 trạm, 3 trạm còn lại đang hoàn tất các thủ tục chuẩn bị đầu tư.

Dù vậy, tiến độ triển khai thực tế vẫn chậm hơn kế hoạch đề ra. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Tại một số địa phương, việc bàn giao mặt bằng sạch chưa kịp thời, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình khảo sát, lập dự án và tổ chức thi công. Thậm chí, có trạm dừng nghỉ nhà đầu tư chưa thể tiếp cận hiện trường, khiến tiến độ chung của toàn hệ thống bị kéo dài.

Bên cạnh những vướng mắc về mặt bằng, ông Hiếu cũng cho biết, khung pháp lý liên quan đến xã hội hóa đầu tư hạ tầng dịch vụ trên cao tốc hiện chưa thực sự hoàn thiện, phần nào ảnh hưởng đến tiến trình lựa chọn và huy động nhà đầu tư tham gia. Một số quy định còn thiếu đồng bộ, khiến quá trình chuẩn bị dự án kéo dài, làm giảm tính chủ động của doanh nghiệp.

Thực tế triển khai cho thấy, không ít nhà đầu tư còn lúng túng trong tổ chức thực hiện, từ khâu lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế, thẩm tra, quản lý dự án cho đến hoàn thiện các thủ tục phê duyệt hồ sơ và tổ chức thi công. Những điểm nghẽn này đã tác động trực tiếp đến tiến độ xây dựng các trạm dừng nghỉ, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp để bảo đảm mục tiêu hoàn thành đúng kế hoạch.

Để tháo gỡ các điểm nghẽn, ông Đoàn Chí Hiếu cho biết, Cục Đường bộ Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu mối, chủ trì làm việc trực tiếp với các địa phương, Ban Quản lý dự án và nhà đầu tư nhằm xử lý dứt điểm những tồn tại liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng, sớm bàn giao mặt bằng sạch phục vụ thi công.

Song song đó, Cục yêu cầu các đơn vị quản lý dự án bám sát hiện trường, tăng cường phối hợp, kịp thời hỗ trợ nhà đầu tư giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai. Tiến độ thi công từng trạm dừng nghỉ sẽ được rà soát, lập lại chi tiết, bảo đảm nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian” đối với từng hạng mục.

Trong điều kiện thời tiết thuận lợi, các nhà thầu được yêu cầu tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, tăng cường nhân lực, thiết bị để bù lại phần tiến độ chậm, phấn đấu hoàn thành các hạng mục theo đúng yêu cầu, sớm đưa hệ thống trạm dừng nghỉ vào khai thác, phục vụ người dân và phương tiện lưu thông trên tuyến cao tốc Bắc – Nam.

Theo các chuyên gia giao thông, trạm dừng nghỉ không chỉ là tiện ích bổ trợ mà là cấu phần bắt buộc của một tuyến cao tốc hiện đại. Khi hệ thống này được đầu tư đồng bộ, hành trình của người dân sẽ an toàn, thoải mái hơn, đồng thời mở ra dư địa phát triển dịch vụ, thương mại dọc tuyến.

Với quyết tâm tăng tốc triển khai và sự vào cuộc đồng bộ của các bên liên quan, mạng lưới trạm dừng nghỉ trên cao tốc Bắc – Nam phía Đông được kỳ vọng sớm hoàn thiện, góp phần nâng cao chất lượng khai thác tuyến đường huyết mạch, thúc đẩy kết nối vùng và phát triển kinh tế – xã hội bền vững.