Tin tưởng ngành Ngân hàng luôn tiên phong, sánh vai các ngân hàng trên thế giới trong chuyển đối số

Những bước đột phá từ dữ liệu dân cư

Phát biểu tại sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn cho biết, qua hai lần tham dự sự kiện và quá trình trực tiếp đồng hành với ngành Ngân hàng, ông đặc biệt ấn tượng với sự chủ động của Ngành trong ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu dân cư và đưa các phương thức định danh, xác thực mới vào hoạt động ngân hàng.

Nhìn lại quá trình vừa qua, theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, ngay từ năm 2020, khi Bộ Công an triển khai Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ngành Ngân hàng đã sớm tham gia nghiên cứu, khai thác nguồn dữ liệu này phục vụ hoạt động nghiệp vụ. Khi đó, việc khai thác dữ liệu dân cư cho hoạt động ngân hàng còn là một hướng đi rất mới.

Cùng với các ngân hàng thương mại nhà nước, các giải pháp ứng dụng căn cước vào giao dịch ngân hàng đã sớm được nghiên cứu, trong đó có các kiosk sử dụng căn cước để thực hiện giao dịch rút, nộp tiền. Đây là một trong những bước thử nghiệm ban đầu cho thấy khả năng đưa dữ liệu định danh vào các quy trình nghiệp vụ ngân hàng. Từ nền tảng đó, khi VNeID được hình thành và phát triển, phạm vi ứng dụng tiếp tục được mở rộng.

VNeID từng bước được sử dụng trong mở tài khoản ngân hàng và đặc biệt được khai thác phục vụ chấm điểm, qua đó mở rộng giá trị của dữ liệu định danh đối với hoạt động cung ứng dịch vụ tài chính. Thiếu tướng Vũ Văn Tấn đánh giá đây là một quyết tâm và bước đột phá rất lớn của ngành Ngân hàng trong ứng dụng công nghệ, đặc biệt là khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an phát biểu tại sự kiện (Ảnh: Ban Tổ chức)

Nếu việc đưa dữ liệu dân cư và định danh điện tử vào hoạt động ngân hàng là bước đi ban đầu, thì làm sạch, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu là bước tiến quan trọng tiếp theo. Sự phối hợp giữa ngành Ngân hàng, Bộ Công an và các doanh nghiệp viễn thông đã giúp dữ liệu ngân hàng được đối soát với dữ liệu thuê bao di động, nâng cao khả năng xác minh khách hàng và bảo đảm an toàn giao dịch.

Theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, việc tăng cường các biện pháp xác thực đã mang lại hiệu quả rõ nét trong phòng, chống tội phạm, góp phần giảm 62% tình hình tội phạm lừa đảo. Kết quả này cho thấy chuyển đổi số không chỉ nâng cao sự thuận tiện của dịch vụ mà còn tạo thêm lớp bảo vệ cho khách hàng, hạn chế các hành vi lừa đảo.

Tuy nhiên, khi các giải pháp công nghệ ngày càng được củng cố, một thách thức khác nổi lên là tình trạng người dân tự bán hoặc cung cấp dữ liệu cá nhân. Vì vậy, bên cạnh tiếp tục hoàn thiện công nghệ, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn cho rằng ngành Ngân hàng cần đẩy mạnh trang bị kỹ năng số, giúp người dân nâng cao ý thức và khả năng bảo vệ dữ liệu của chính mình.

Cùng với đó, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn đánh giá cao vai trò của ngành Ngân hàng đã tích cực tham gia hoàn thiện hành lang pháp lý và đi sớm trong xây dựng quy chuẩn về định danh khách hàng điện tử (eKYC). Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Mở rộng hệ sinh thái dữ liệu, nâng tầm vai trò kết nối

Theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, chuyển đổi số cũng đang làm thay đổi đáng kể vị trí và vai trò của ngân hàng đối với khách hàng và nền kinh tế. Từ vị trí chủ yếu cung cấp vốn, ngân hàng đã chuyển sang chủ động đồng hành, chăm sóc khách hàng và hiện ngày càng trở thành mắt xích kết nối trong hệ sinh thái tài chính số. Thông qua dữ liệu và các dịch vụ số, ngân hàng không chỉ hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn mà còn tạo thêm điều kiện để phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Sự chuyển dịch này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của dữ liệu. Khi được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả, dữ liệu không chỉ giúp ngân hàng nâng cao chất lượng dịch vụ, quản trị rủi ro mà còn mở rộng khả năng kết nối tài chính với các lĩnh vực khác của nền kinh tế. Theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, đây cũng là lĩnh vực mà ngành Ngân hàng đang thể hiện vai trò tiên phong.

Toàn cảnh sự kiện (Ảnh: Ban Tổ chức)

Để tiếp tục phát huy vai trò tiên phong đó, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn đề xuất trước hết cần hoàn thiện hành lang pháp lý trên cơ sở những kết quả đã được kiểm chứng từ các mô hình thí điểm chuyển đổi số, đặc biệt là các giải pháp xác thực; đồng thời tăng cường giám sát thực thi để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Cùng với đó, cần chuyển từ các cơ sở dữ liệu đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái dữ liệu có khả năng kết nối, chia sẻ. Mục tiêu không chỉ phục vụ khai thác dữ liệu trong nội bộ ngành Ngân hàng mà còn mở rộng chia sẻ với các ngành, lĩnh vực khác trên cơ sở bảo đảm an ninh, an toàn. Qua đó, dữ liệu có thể được khai thác hiệu quả hơn trong xác thực, đánh giá khách hàng, cung ứng dịch vụ và hỗ trợ tiếp cận vốn.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng bộ quy chuẩn thống nhất về định danh khách hàng điện tử (eKYC) cho Việt Nam. Theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Bộ Công an sẽ phối hợp với NHNN, Bộ Khoa học và Công nghệ hướng tới xây dựng bộ quy chuẩn chung, vừa phù hợp với đặc thù trong nước, vừa tiếp cận các chuẩn mực của thế giới. Đây sẽ là nền tảng để hoạt động định danh, xác thực trên môi trường số được triển khai đồng bộ hơn.

Song song với hoàn thiện pháp lý, dữ liệu và tiêu chuẩn kỹ thuật, ngành Ngân hàng và Bộ Công an cần tiếp tục tăng cường phối hợp trong phòng, chống tội phạm; đồng thời mở rộng tới chuyển đổi số cho hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc ứng dụng dữ liệu hiệu quả có thể tạo thêm điều kiện để người dân, doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, qua đó góp phần phát triển kinh tế tư nhân cũng như các khu vực kinh tế theo định hướng của Chính phủ.

Theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, một đặc thù quan trọng của chuyển đổi số ngành Ngân hàng là gắn trực tiếp với dòng tiền và những giao dịch thực tế. Do đó, hiệu quả chuyển đổi số được phản ánh cụ thể qua từng giao dịch và những giá trị thực tế mang lại cho người dân, doanh nghiệp.

Từ việc sớm tham gia khai thác dữ liệu dân cư, ứng dụng căn cước, VNeID đến làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu, tăng cường xác thực và hướng tới hình thành hệ sinh thái dữ liệu liên thông, ngành Ngân hàng đang từng bước đưa chuyển đổi số đi vào chiều sâu. Đây cũng là nền tảng để mở rộng vai trò kết nối của ngân hàng trong nền kinh tế số, đồng thời nâng cao năng lực bảo vệ khách hàng và phòng, chống tội phạm.

“Tôi tin tưởng rằng ngành Ngân hàng luôn tiên phong và sánh vai với các ngân hàng trên thế giới trong công tác chuyển đổi số”, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn khẳng định.